ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာစောင်များ

ရောဂါ သို့မဟုတ် ခေါင်းစဉ်အလိုက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ကျန်းမာရေးဆောင်းပါးများ၊ ဗီဒီယိုများနှင့် သတင်းများကို ရှာဖွေပါ

ရင်သားကင်ဆာ
HER2-အပေါင်းလက္ခဏာဆောင်သော ရင်သားကင်ဆာ ကုသမှုများ

ရင်သားကင်ဆာ ဝေဒနာရှင် ငါးဦးတွင် တစ်ဦးနီးပါးမှာ HER2-အပေါင်းလက္ခဏာဆောင်သော ကင်ဆာအမျိုးအစား (HER2-positive breast cancer) အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အဆိုပါ ကင်ဆာဆဲလ်များတွင် Human Epidermal Growth Factor Receptor 2 (HER2) ပရိုတင်းကို ထုတ်လုပ်ပေးသည့် မျိုးဗီဇအဆမတန် ပွားများနေခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းအခြေအနေကြောင့် အဆိုပါ အကျိတ်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အခြားသော ရင်သားကင်ဆာ အမျိုးအစားများထက် ပိုမိုပြန့်ပွားလွယ်ပြီး ပြင်းထန်လေ့ရှိသည်။ လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုအတွင်း ဆေးဝါးသစ်များ ပေါ်ထွက်လာမှုကြောင့်HER2-အပေါင်းလက္ခဏာဆောင်သော ကင်ဆာကုသမှု ကဏ္ဍတွင် ကြီးမားသော တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ထွန်းခဲ့သည်။ ပထမဆုံးသော HER2 ပစ်မှတ်ထားကုထုံး ဖြစ်သည့် Trastuzumab (Herceptin) ကို ဓာတုကုထုံး (Chemotherapy) နှင့် […]

စိတ်ကြိုက်ညှိယူနိုင်သောဒူးအစားထိုးခွဲစိတ်မှု
လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက် စိတ်ကြိုက်ညှိယူခြင်း နည်းပညာ ဖြင့် ဒူးဆစ်အစားထိုးခွဲစိတ်မှု ရလဒ်များကို မြှင့်တင်ခြင်း

လူနာတစ်ဦးချင်းစီအတွက် စိတ်ကြိုက်ညှိယူခြင်း နည်းပညာ (Personalized alignment) – ဒူးဆစ်အစားထိုးခွဲစိတ်မှုတွင် အပြည့်အဝ တိကျမှုရရှိစေခြင်း အတိတ်ကာလတွင် ဒူးဆစ်အစားထိုးခွဲစိတ်မှုကို “ပုံသေစံနှုန်းတစ်ခုတည်း” အယူအဆဖြင့်သာ အများဆုံး ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး အစားထိုးဒူးဆစ်တုကို လုံးဝဖြောင့်တန်းသောအနေအထားကဲ့သို့ စံသတ်မှတ်ချက်ထောင့်များအတိုင်းသာ ချိန်ညှိတပ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ မတူညီသော ခန္ဓာဗေဒတည်ဆောက်ပုံများနှင့် သီးခြားလှုပ်ရှားမှုပုံစံများကို လျစ်လျူရှုရာရောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အချို့သောလူနာများသည် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဒူးအသစ်ကို “သဘာဝမကျ” သကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း၊ လမ်းလျှောက်သည့်အခါ တောင့်တင်းခြင်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုကြာရှည်လာပါက မအီမသာဖြစ်ခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ရေရှည်လူနေမှုဘဝအရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ဒူးဆစ်အစားထိုးခွဲစိတ်မှုသည် တိကျရုံမျှသာမကဘဲ “လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက် သီးသန့်တိကျမှု” ကိုပါ ဖော်ဆောင်ပေးနေပြီဖြစ်သည်။ ” လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက် စိတ်ကြိုက်ညှိယူခြင်း နည်းပညာ ” (Personalized Alignment) အယူအဆသည် […]

အဆုတ်ကင်ဆာRETကုထုံး
အရေးကြီးသော မျိုးဗီဇများ ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းမှသည် တိကျသော အဆုတ်ကင်ဆာကုထုံး ခေတ်သစ်ဆီသို့

NSCLC အဆုတ်ကင်ဆာနှင့် လူသိနည်းသော မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ (Hidden Mutations) ဆဲလ်အသေးစားမဟုတ်သော အဆုတ်ကင်ဆာ (Non-Small Cell Lung Cancer – NSCLC) သည် အဆုတ်ကင်ဆာအမျိုးအစားများထဲတွင် အဖြစ်အများဆုံး ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပါသည်။ အဆုတ်ကင်ဆာ ကုသမှုအစီအစဉ်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် ကင်ဆာအဆင့် (Stage) နှင့် မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှု (Genetic Mutations) ရှိ၊ မရှိ ပေါ်မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်လေ့ရှိပါသည်။ ဖြစ်ခဲသော်လည်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာတွင် ကုသမှုရလဒ်အပေါ် များစွာသက်ရောက်မှုရှိသည့် အချို့သော မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများသည် ကုသမှုနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်ရာတွင် အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ တစ်ခုမှာ RET fusion ဟုလည်း လူသိများသည့် RET rearrangement မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှု ဖြစ်ပါသည်။ အဆုတ်ကင်ဆာ RET ကုထုံး […]

ဗိုင်းရပ်စ်အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ
မကုသဘဲ လျစ်လျူရှုထားသော အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါသည် ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ပြီး အသည်းကင်ဆာအထိ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ သည် အသည်းဆဲလ်များကို ရောင်ရမ်းစေပြီး ပျက်စီးစေသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြင်းထန်သောနှင့် နာတာရှည်ပုံစံနှစ်မျိုးလုံးတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ သင့်လျော်သောကုသမှုမရှိပါက အသည်းပျက်ခြင်း၊ အသည်းခြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အသည်းကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သည်။ ရောဂါသည် မကြာခဏဆိုသလို မရှင်းလင်းသောလက္ခဏာများဖြင့် ပြသလေ့ရှိသောကြောင့် လူအများစုသည် ၎င်းတို့ကူးစက်ခံရကြောင်း မသိရှိကြပေ။ ထို့ကြောင့် သင့်ကျန်းမာရေးကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သောလက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းရောင်ရောဂါ အမျိုးအစားများ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းရောင်ရောဂါ အမျိုးအစားငါးမျိုးရှိသည်- A၊ B၊ C၊ D နှင့် E။ အောက်တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ကူးစက်မှုပုံစံ၊ ပြင်းထန်မှုနှင့် ကာကွယ်မှုပုံစံများ ကွဲပြားသည်။ အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ A (HAV) ကူးစက်ခြင်း– မသန့်ရှင်းသော အစားအစာနှင့်ရေ၊ ရောဂါကူးစက်ခံရသူ၏ မစင်နှင့်ထိတွေ့မှုရှိခြင်း ပြင်းထန်မှု– […]

ကင်ဆာ‌ရောဂါ
ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျော့ချပေးနိုင်သော အကြံပြုချက်များ

ကင်ဆာရောဂါ ကို လုံးဝမဖြစ်ပွားအောင် တားဆီးနိုင်သည့် အတိအကျသတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းဟူ၍ မရှိသော်လည်း၊ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် အရေးကြီးသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ ကင်ဆာရောဂါ သည် မျိုးရိုးဗီဇ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများနှင့် လူနေမှုဘဝ နေထိုင်ဖြတ်သန်းမှု ပုံစံများ စုပေါင်းပါဝင်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သော ရှုပ်ထွေးသည့် ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် မိမိကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်ပြင်ဆင်နိုင်သည့် အချက်အလက်များအပေါ် အဓိကအာရုံစိုက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုကျန်းမာသော ဘဝကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်စေရန်နှင့် ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းများကို လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် မိမိကိုယ်တိုင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်နိုင်ပါသည်။ ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျော့ချရန် အကြံပြုချက် (၉) ချက် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်သော အလေ့အကျင့်များကို လက်ခံကျင့်သုံးခြင်းသည် သင့်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် အရေးကြီးသော နည်းလမ်းတစ်ခု […]

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာလက္ခဏာ
သင်ကိုယ်တိုင်ပင် သတိမထားမိဘဲ စတင်ဖြစ်ပွားတတ်သည့် သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ (Thyroid Cancer) ၏ ကြိုတင်သတိပေးလက္ခဏာ (၅) မျိုး

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ သည် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် သိသာထင်ရှားသော ရောဂါလက္ခဏာများ မပြသသောကြောင့် လူအတော်များများ သတိမထားမိသော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ခေတ်မီဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုနှင့် ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းပညာများ တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာကို အစောပိုင်းအဆင့်တွင်ပင် တွေ့ရှိနိုင်စေပြီး အောင်မြင်သော ကုသမှုအခွင့်အလမ်းများကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးပြီး လူနာများအား ပုံမှန်ဘဝအရည်အသွေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေပါသည်။ သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ ဆိုတာ ဘာလဲ။ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းရှိ ဆဲလ်များသည် မူမမှန်သော ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ ကြီးထွားလာသော ကင်ဆာအကျိတ်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အခါ သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ ဖြစ်ပွားသည်။ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းသည် ဇီဝဖြစ်စဉ်၊ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်နှင့် ဟော်မုန်းဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းညှိရာတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ဤဂလင်းတွင် မူမမှန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ကျန်းမာရေးနှင့် ခန္ဓာကိုယ်လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိခိုက်နိုင်သည်။ လျစ်လျူရှုမထားသင့်သော သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ ၏ […]

MRDစစ်ဆေးခြင်း
MRD စစ်ဆေးခြင်း – ကုသမှုအပြီး ကင်ဆာရောဂါ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို အသေးစိတ် လေ့လာဆန်းစစ်ခြင်း

ကင်ဆာကုသမှု ပြီးမြောက်သွားသူ အများစုအတွက် ကင်ဆာနောက်ပိုင်း ဘဝသည် စိတ်သက်သာရာရမှုနှင့်အတူ အဖြေမရှိသေးသော မေးခွန်းများစွာ ဒွန်တွဲနေတတ်ပါသည်။ ကင်ဆာရောဂါမှ ကျော်ဖြတ်ရှင်သန်လာသူများအကြား အဖြစ်များဆုံး စိုးရိမ်ပူပန်မှုများမှာ ကင်ဆာရောဂါ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေနှင့် ရောဂါပြန်လည်ပေါ်ပေါက်လာမှုကို မည်သို့ စောင့်ကြည့်ရမည်နည်းဟူသော အချက်များ ဖြစ်ပါသည်။ ကင်ဆာစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များ ဆက်လက်တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ မော်လီကျူးအဆင့်တွင် ကင်ဆာ၏ အခြေအနေကို ထပ်လောင်းသိရှိနိုင်ရန် သွေးကိုအခြေခံသော စစ်ဆေးမှုအသစ်များ ပေါ်ထွက်လာပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့သော တိုးတက်မှုများထဲမှ တစ်ခုမှာ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ကျန်ရှိနေနိုင်သော ကင်ဆာဆဲလ်အနည်းငယ် (Minimal Residual Disease – MRD) ကို စစ်ဆေးရန် သွေးလှည့်ပတ်မှုအတွင်းရှိ ကင်ဆာဆဲလ်များမှ ထွက်ပေါ်လာသော ဒီအန်အေ (ctDNA) ကို စစ်ဆေးခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ ctDNA ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း? […]

နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း
ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း – ရင်တုန်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူမဝခြင်းတို့သည် အန္တရာယ်ရှိသော လက္ခဏာဖြစ်နေနိုင်သည်

လူအများစုမှာ သတိလစ်မေ့မြောခြင်းသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၊ စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆလေ့ရှိကြပါသည်။ သို့သော် ရုတ်တရက် သတိလစ်လဲကျခြင်းသည် ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း (Severe Cardiac Arrhythmia) ၏ အန္တရာယ်ရှိသော လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ကျန်းမာသန်စွမ်းသည်ဟု ထင်ရသော လူပုဂ္ဂိုလ်များတွင်ပင် ရုတ်တရက် အသက်ဆုံးရှုံးရခြင်း (Sudden Death) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အဓိက အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း သည် အသက်အန္တရာယ်ကို အဘယ်ကြောင့် စိုးရိမ်ရသနည်း? နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း (Cardiac Arrhythmia) ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးစည်းချက် အခြေအနေများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ရုတ်တရက် အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ မြင့်မားပြီး ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း အမျိုးအစားများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် […]