หลายคนอาจเคยสังเกตว่าระดับหัวไหล่ของตนเองดูไม่สมดุลกัน และมองว่าเป็นเพียงเรื่องเล็กน้อยที่เกี่ยวกับบุคลิกภาพเท่านั้น ทว่าในความเป็นจริงแล้ว อาการไหล่ไม่เท่ากันอาจเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญของความผิดปกติภายในโครงสร้างร่างกาย สอดคล้องกับอาการของโรคกระดูกสันหลังคด การทำความเข้าใจถึงสาเหตุที่แท้จริงของภาวะไหล่ไม่เท่ากัน จะช่วยให้เราสามารถรับมือและเข้ารับการรักษาได้อย่างทันท่วงที ก่อนที่อาการไหล่ไม่เท่ากันส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในระยะยาว
ไหล่ไม่เท่ากัน หรือ ไหล่เอียง คือภาวะที่ระดับของหัวไหล่ทั้งสองข้างไม่อยู่ในระนาบเดียวกันอย่างชัดเจนเมื่อยืนหรือนั่งในท่าตรง โดยอาจมีข้างใดข้างหนึ่งสูงหรือต่ำกว่าอีกข้างหนึ่งอย่างเห็นได้ชัด นอกจากนี้ยังอาจมีสัญญาณอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น ศีรษะดูเอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง ช่องว่างระหว่างแขนกับลำตัวทั้งสองข้างไม่เท่ากัน หรือสังเกตเห็นว่ากระดูกสะบักข้างใดข้างหนึ่งนูนออกมามากกว่าปกติ ภาวะไหล่ไม่เท่ากันนี้อาจส่งผลให้เกิดอาการปวดเมื่อยบริเวณคอ บ่า และไหล่เรื้อรังได้
ไหล่ไม่เท่ากันสามารถเกิดขึ้นได้หลากหลายปัจจัย ดังนี้
โรคกระดูกสันหลังคดคือภาวะที่แนวกระดูกสันหลังมีการบิดโค้งงอไปทางด้านข้างผิดปกติ ทำให้โครงสร้างร่างกายโดยรวมเสียสมดุล ส่งผลโดยตรงให้ระดับของไหล่ สะโพก และเอวทั้งสองข้างดูไม่เท่ากัน ภาวะนี้มักพบได้บ่อยในวัยรุ่นช่วงที่กำลังมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว
การใช้ร่างกายข้างใดข้างหนึ่งมากกว่าอีกข้างเป็นประจำ เช่น การสะพายกระเป๋าหนัก ๆ ที่ไหล่ข้างเดิม การนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ในท่าที่ไม่เหมาะสม หรือการเล่นกีฬาที่ใช้แขนข้างเดียวเป็นหลัก สามารถทำให้กล้ามเนื้อบริเวณบ่าและไหล่เกิดความไม่สมดุล ฝั่งที่ใช้งานหนักจะเกิดการหดเกร็งและตึงตัวมากกว่า จนดึงรั้งให้ไหล่ข้างนั้นยกสูงขึ้น กลายเป็นภาวะไหล่ไม่เท่ากันในที่สุด
กระดูกเชิงกรานเปรียบเสมือนฐานรากของร่างกาย เมื่อฐานรากเกิดการบิดเบี้ยวหรือไม่สมดุล ย่อมส่งผลกระทบต่อไปยังแนวกระดูกสันหลังและระดับหัวไหล่ ทำให้เกิดอาการไหล่ไม่เท่ากันตามมา ซึ่งสาเหตุของกระดูกเชิงกรานบิดเบี้ยวอาจมาจากการใช้ไหล่ไม่เท่ากัน หรือการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อไหล่
อุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บโดยตรงที่กล้ามเนื้อบริเวณบ่า ไหล่ หรือสะบัก อาจทำให้กล้ามเนื้อเกิดการอักเสบและหดเกร็งผิดปกติ ซึ่งหากไม่ได้รับการฟื้นฟูที่เหมาะสม ก็อาจนำไปสู่ภาวะไหล่ไม่เท่ากันแบบถาวรได้
ในระยะแรกอาจเป็นแค่ปัญหาด้านความสวยงาม แต่หากปล่อยทิ้งไว้ ภาวะไหล่ไม่เท่ากันสามารถส่งผลกระทบต่อร่างกายได้มากกว่าที่คิด ความไม่สมดุลของกล้ามเนื้อจะทำให้เกิดอาการปวดคอ บ่า ไหล่ และหลังเรื้อรัง ในบางกรณีอาจรุนแรงจนกดทับเส้นประสาททำให้เกิดอาการชาหรืออ่อนแรงที่แขนได้ นอกจากนี้ ความไม่สมดุลของร่างกายยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บจากการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ และอาจส่งผลต่อความมั่นใจและสภาพจิตใจได้อีกด้วย
เนื่องจากไหล่ไม่เท่ากันเป็นสัญญาณสำคัญของโรคกระดูกสันหลังคด การสังเกตอาการอื่น ๆ ที่อาจบ่งชี้ถึงโรคนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญ
การรักษาจะมุ่งเน้นไปที่การแก้ไขสาเหตุหลักคือภาวะกระดูกสันหลังคด ซึ่งแนวทางจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของมุมที่คดและอายุของผู้ป่วย
กรณีที่กระดูกสันหลังคดเพียงเล็กน้อย โดยเฉพาะในผู้ใหญ่ที่การเจริญเติบโตของกระดูกหยุดแล้ว แพทย์อาจแนะนำให้ติดตามอาการเป็นระยะ ๆ ร่วมกับการทำกายภาพบำบัดเพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว และปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตเพื่อไม่ให้อาการแย่ลง
สำหรับผู้ป่วยเด็กและวัยรุ่นที่กระดูกยังเจริญเติบโตไม่เต็มที่และมีมุมคดของกระดูกสันหลังอยู่เกิน 20 องศา แพทย์อาจพิจารณาให้ใส่เสื้อเกราะ (Brace) เพื่อช่วยพยุงและชะลอไม่ให้กระดูกสันหลังคดมากขึ้นในระหว่างที่ร่างกายกำลังเจริญเติบโต ซึ่งควรสวมใส่ไว้ตลอดเวลา
ในกรณีที่ผู้ป่วยมีมุมคดของกระดูกสันหลังที่รุนแรงและมีมุมสันหลังคดมากกว่า 40 องศา หรือการรักษาด้วยวิธีอื่นไม่ได้ผล แพทย์อาจพิจารณาการผ่าตัดเป็นทางเลือกสุดท้ายเพื่อแก้ไขความโค้งของกระดูกสันหลังและป้องกันภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว ปัจจุบันโรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล ได้นำเทคโนโลยีที่ทันสมัยเข้ามาช่วยเพิ่มความแม่นยำและความปลอดภัยให้กับการผ่าตัด
ไหล่ไม่เท่ากัน เป็นสัญญาณเตือนของโรคกระดูกสันหลังคด การสังเกตความผิดปกติของร่างกายและเข้าพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้องตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยป้องกันไม่ให้อาการลุกลามจนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตและสุขภาพในระยะยาว
หากมีอาการไหล่ไม่เท่ากันหรือสงสัยว่าอาจมีภาวะกระดูกสันหลังคด สามารถเข้ามาปรึกษาทีมแพทย์ได้ที่ศูนย์กระดูกสันหลัง โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม ช่วยให้ผู้ป่วยกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้
ศัลยศาสตร์กระดูกและข้อ
ศัลยศาสตร์กระดูกและข้อ - โรคกระดูกสันหลัง
