บุหรี่ไฟฟ้า VS. บุหรี่มวน สรุปบุหรี่แบบไหนอันตรายกว่ากัน

• บุหรี่ไฟฟ้า ประกอบไปด้วยสารเคมีอันตรายหลายชนิด รวมถึงนิโคติน โพรโพลีนไกลคอล กลีเซอรีน และโลหะหนัก ซึ่งล้วนมีหลักฐานทางคลินิกยืนยันว่าส่งผลเสียต่อปอดและระบบหัวใจหลอดเลือด
• องค์การอนามัยโลก (WHO) และกระทรวงสาธารณสุขไทยระบุว่า บุหรี่ไฟฟ้าไม่ใช่เครื่องมือที่ได้รับการรับรองในการเลิกบุหรี่
• ผู้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามีความเสี่ยงต่อมะเร็งปอดและโรคหลอดเลือดสูงกว่าผู้ไม่สูบบุหรี่ถึง 10 เท่า
• ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองสุขภาพปอดทุก 1 ปี หากมีประวัติสูบบุหรี่ไฟฟ้า
• การเลิกบุหรี่อย่างได้ผลต้องอาศัยการปรับพฤติกรรมร่วมกับการดูแลจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

บุหรี่ไฟฟ้า (E-Cigarette) เป็นหนึ่งในประเด็นที่หลายคนเข้าใจว่าเป็นหนึ่งในทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าบุหรี่มวน แต่จริง ๆ แล้ว มีทาง WHO และกระทรวงสาธารณสุขไทยเผยว่า บุหรี่ไฟฟ้า ก่อให้เกิดอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจ ระบบหัวใจหลอดเลือด และระบบประสาท อย่างมีนัยสำคัญ ไม่ต่างจากบุหรี่มวนทั่วไป 

บุหรี่ไฟฟ้า มีกลไกการทำงานอย่างไร? 

กลไกการทำงานของบุหรี่ไฟฟ้าหลัก ๆ จะใช้ความร้อนจากแบตเตอรี่ทำให้น้ำยากลายเป็นไอ แทนการเผาไหม้ตามปกติ ทำให้ผู้บริโภคหลายรายเข้าใจผิดว่าปลอดภัย ทั้ง ๆ ที่สารเคมีในน้ำยาเหล่ายังคงเข้าสู่ปอดโดยตรงผ่านการสูดดมทุกครั้ง

สารนิโคตินในบุหรี่ไฟฟ้า ส่งผลต่อร่างกายอย่างไรบ้าง

และสิ่งที่คนเข้าใจผิดมากที่สุดก็คือ น้ำยาในบุหรี่ไฟฟ้า เพราะจริง ๆ แล้ว ในน้ำยาประกอบไปด้วย สารประกอบที่ส่งผลเสียต่อระบบทางเดินหายใจและซึมเข้าสู่กระแสเลือดไม่ต่างจากบุหรี่มวน โดยเฉพาะสารนิโคตินจะไปกระตุ้นตัวรับ Nicotinic Acetylcholine Receptors ในระบบประสาทส่วนกลาง ส่งผลให้ร่างกายหลั่งโดพามีนและสร้างความเคยชิน ทำให้เสพติด ซึ่งทาง WHO รายงานว่า นิโคตินในน้ำยาบุหรี่บางยี่ห้อมีความเข้มข้นสูงกว่าบุหรี่มวนทั่วไปหลายเท่า กระทบต่อร่างกายหลายด้าน เช่น

• ระบบหัวใจหลอดเลือด กระตุ้นการหลั่งอะดรีนาลีน ทำให้หัวใจเต้นเร็วและความดันโลหิตสูงขึ้น เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมอง
• ระบบทางเดินหายใจ กระตุ้นการอักเสบของเยื่อบุทางเดินหายใจ เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)
• เพิ่มความเสี่ยงมะเร็ง ถึงนิโคตินไม่ใช่สารก่อมะเร็งโดยตรง แต่กระตุ้นกระบวนการ angiogenesis ซึ่งส่งเสริมการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง รวมถึงมะเร็งปอด มะเร็งช่องปาก และมะเร็งตับอ่อน
• ส่งผลต่อทารกในครรภ์ กระทรวงสาธารณสุขระบุว่า นิโคตินส่งผลต่อพัฒนาการสมองของทารกในครรภ์และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตของทารกแรกเกิด
• โพรโพลีนไกลคอล (Propylene Glycol) และกลีเซอรีน (Glycerin)  
  • เมื่อกลีเซอรีนเมื่อถูกความร้อนสูงจะสลายตัวเป็น อะโครลีน (Acrolein) ซึ่งเป็นสารพิษที่ทำลายเนื้อเยื่อปอดและเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ
  • ในขณะที่โพรโพลีนไกลคอลโดนความร้อนอาจก่อตัวเป็น โพรพิลีนออกไซด์ (Propylene Oxide) ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มสารก่อมะเร็งประเภท 2A โดย IARC
• โลหะหนักและสารอันตรายอื่น ๆ
  การศึกษาของ Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health พบโลหะหนักหลายชนิด เช่น ตะกั่ว นิกเกิล แมงกานีส และโครเมียม ซึ่งสะสมในปอดและอวัยวะสำคัญต่าง ๆ

เปรียบเทียบบุหรี่ไฟฟ้า vs. บุหรี่มวน บุหรี่ประเภทไหนอันตรายกว่ากัน

การดูดบุหรี่ไฟฟ้า ทำให้เสพติดจริงไหม? 

จากตารางเปรียบเทียบจะเห็นได้ว่า บุหรี่ไฟฟ้าก็มีสารนิโคตินเช่นเดียวกัน ดังนั้น การสูบบุหรี่ไฟฟ้าจึงทำให้ผู้สูบเสพติดได้ไม่ต่างกับบุหรี่มวน ยิ่งประกอบกับน้ำยาในบุหรี่ที่มีให้เลือกหลากหลายรสชาติ กลิ่นหอม และรูปลักษณธ์ที่ดูทันสมัย ก็ยิ่งทำให้ผู้สูบมีโอกาสติดกับดัก และเสพติดได้ง่ายมากยิ่งขึ้น

การตรวจคัดกรองสุขภาพปอดสำหรับผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้า

บุหรี่ไฟฟ้าอาจไม่มีเขม่าดำ แต่ละอองสารเคมีและโลหะหนักยังสามารถเข้าสู่ปอดได้ โดยในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ ทำให้การเอกซเรย์ปอดทั่วไปอาจไม่สามารถตรวจพบความผิดปกติได้ทั้งหมด

ในกรณีที่พบรอยโรคหรือความผิดปกติบริเวณปอด ขั้วปอด หรือต่อมน้ำเหลืองในช่องอก แพทย์อาจพิจารณาใช้การตรวจเพิ่มเติมด้วยเทคโนโลยีการส่องกล้องอัลตราซาวนด์หลอดลม (EBUS: Endobronchial Ultrasound) เพื่อช่วยประเมินรายละเอียดของรอยโรคได้ชัดเจนยิ่งขึ้น 

• เข้าถึงจุดที่ซ่อนลึกได้แม่นยำ : ล็อกเป้าก้อนเนื้อหรือความผิดปกติที่เกิดจากการสะสมของสารพิษได้ตรงจุด
• ฟื้นตัวไว : ไม่ต้องผ่าตัดเปิดทรวงอกแบบในอดีต ลดความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อน
• ดูแลโดยทีมแพทย์เฉพาะทาง : ช่วยให้วินิจฉัยผลชิ้นเนื้อได้รวดเร็ว ทำให้วางแผนการรักษาได้อย่างแม่นยำและทันท่วงที ไม่ว่าจะเป็น ภาวะปอดอักเสบ หรือความเสี่ยงมะเร็งปอดระยะเริ่มต้น

สำหรับผู้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าเป็นประจำ การตรวจคัดกรองสุขภาพปอดอย่างละเอียดด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย จะช่วยไขข้อข้องใจและจัดการกับความเสี่ยงที่มองไม่เห็น ศูนย์อายุรกรรมโรคระบบทางเดินหายใจและปอด โรงพยาบาลเวชธานี พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลสุขภาพปอดของคุณแบบครบวงจร

คำถามที่พบบ่อย

Medically Reviewed by

นพ. ธนกร ทรรศนียศิลป์

อายุรศาสตร์

อายุรศาสตร์ระบบทางเดินหายใจและภาวะวิกฤต

นัดหมายแพทย์ออนไลน์ Doctor Profile

บทความที่เกี่ยวข้อง

See All

รักษา ภูมิแพ้ ที่ต้นเหตุ ได้ด้วยวัคซีน 

โรค ภูมิแพ้ เป็นโรคที่พบได้บ่อยในทุกช่วงอายุ หลายคนเข้าใจว่าโรคภูมิแพ้เป็นโรคที่ต้องอยู่กับอาการไปตลอดชีวิต แต่ในปัจจุบัน นอกจากการใช้ยาและการหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้แล้ว ยังมีการรักษาด้วยวัคซีนภูมิแพ้ ซึ่งช่วยปรับเปลี่ยนการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิแพ้ ลดอาการของโรค และเพิ่มโอกาสในการหายขาดได้  ภูมิแพ้ คืออะไร ภูมิแพ้ (Allergy) คือภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายตอบสนองไวต่อสารบางชนิดมากกว่าปกติซึ่งเกิดจากความผิดพลาดของระบบภูมิคุ้มกันที่มีการสร้างอิมมูโนโกลบูลินอี (Immunoglobulin E; IgE) ต่อสารก่อภูมิแพ้ต่างๆ ส่งผลให้เกิดอาการแพ้ภายในเวลาไม่กี่นาทีถึงชั่วโมงหลังสัมผัสสารดังกล่าว โดยสารก่อภูมิแพ้อาจเข้าสู่ร่างกายผ่านทางระบบทางเดินหายใจ ผิวหนัง หรือการรับประทาน ซึ่งภาวะนี้สามารถพบได้ตั้งแต่วัยเด็ก หรืออาจเกิดขึ้นใหม่ในวัยผู้ใหญ่ก็ได้ โรคภูมิแพ้ที่พบบ่อย 1.  โรคจมูกและเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้ (allergic rhinoconjunctivitis) ผู้ป่วยจะมีอาการคันจมูก จาม น้ำมูกไหล คัดจมูก และในบางรายอาจมีอาการทางตาร่วมด้วย เช่น คันตา น้ำตาไหล เยื่อบุตาอักเสบ ใต้ตาดำ สารก่อภูมิแพ้ที่พบบ่อยได้แก่ ไรฝุ่น ขนสัตว์ เกสร แมลงสาบ เชื้อรา 2. โรคหืดจากภูมิแพ้ (allergic asthma) อาการสำคัญที่พบได้ ได้แก่ หายใจมีเสียงหวีด(wheeze) หายใจลำบาก แน่นหน้าอก ไอ […]

บทความสุขภาพ

ไข้ ไอ เจ็บคอ อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นหวัด อาจเป็นอาการของ โควิด สายพันธุ์ใหม่

ในช่วงที่ โควิด สายพันธุ์ NB.1.8.1 เริ่มพบการระบาดเพิ่มขึ้น อาการที่พบอาจคล้ายไข้หวัดใหญ่ เช่น ไข้ ไอ เจ็บคอ น้ำมูกไหล ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามร่างกาย และอ่อนเพลีย ทำให้แยกจากโรคทางเดินหายใจอื่นได้ยากจากอาการเพียงอย่างเดียว แม้ข้อมูลปัจจุบันยังไม่พบว่าสายพันธุ์นี้ทำให้อาการรุนแรงมากขึ้น แต่โควิดสายพันธุ์นี้อาจแพร่กระจายได้ง่ายขึ้นและหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกันได้บางส่วน ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก ผู้มีโรคประจำตัว และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำจึงควรเฝ้าระวังอาการอย่างใกล้ชิด หากมีไข้สูง หายใจลำบาก หรืออาการไม่ดีขึ้นภายใน 3–5 วัน ควรพบแพทย์เพื่อประเมินอาการอย่างเหมาะสม โควิด สายพันธุ์ NB.1.8.1 คืออะไร เป็นสายพันธุ์ย่อยของโควิด-19 กลุ่มโอมิครอน มีรายงานการตรวจพบครั้งแรกในประเทศจีน และแพร่กระจายไปยังหลายประเทศทั่วโลกในเวลาไม่นาน องค์การอนามัยโลก หรือ WHO จัดให้ NB.1.8.1 อยู่ในกลุ่ม Variant Under Monitoring (VUM) หรือ “สายพันธุ์ที่ต้องติดตามเฝ้าระวัง” หมายความว่าสายพันธุ์นี้ยังต้องมีการติดตามข้อมูลเพิ่มเติมอย่างใกล้ชิด แต่ไม่ได้หมายความว่าเป็นสายพันธุ์ที่รุนแรงหรือต้องตื่นตระหนก สถานการณ์โควิดสายพันธุ์ NB.1.8.1 ในประเทศไทย ข้อมูลจากหน่วยงานสาธารณสุขของไทยพบว่า NB.1.8.1 กลายเป็นหนึ่งในสายพันธุ์หลักที่พบในประเทศไทย […]

บทความสุขภาพ