บุหรี่ไฟฟ้า VS. บุหรี่มวน สรุปบุหรี่แบบไหนอันตรายกว่ากัน

• บุหรี่ไฟฟ้า ประกอบไปด้วยสารเคมีอันตรายหลายชนิด รวมถึงนิโคติน โพรโพลีนไกลคอล กลีเซอรีน และโลหะหนัก ซึ่งล้วนมีหลักฐานทางคลินิกยืนยันว่าส่งผลเสียต่อปอดและระบบหัวใจหลอดเลือด
• องค์การอนามัยโลก (WHO) และกระทรวงสาธารณสุขไทยระบุว่า บุหรี่ไฟฟ้าไม่ใช่เครื่องมือที่ได้รับการรับรองในการเลิกบุหรี่
• ผู้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามีความเสี่ยงต่อมะเร็งปอดและโรคหลอดเลือดสูงกว่าผู้ไม่สูบบุหรี่ถึง 10 เท่า
• ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองสุขภาพปอดทุก 1 ปี หากมีประวัติสูบบุหรี่ไฟฟ้า
• การเลิกบุหรี่อย่างได้ผลต้องอาศัยการปรับพฤติกรรมร่วมกับการดูแลจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

บุหรี่ไฟฟ้า (E-Cigarette) เป็นหนึ่งในประเด็นที่หลายคนเข้าใจว่าเป็นหนึ่งในทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าบุหรี่มวน แต่จริง ๆ แล้ว มีทาง WHO และกระทรวงสาธารณสุขไทยเผยว่า บุหรี่ไฟฟ้า ก่อให้เกิดอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจ ระบบหัวใจหลอดเลือด และระบบประสาท อย่างมีนัยสำคัญ ไม่ต่างจากบุหรี่มวนทั่วไป 

บุหรี่ไฟฟ้า มีกลไกการทำงานอย่างไร? 

กลไกการทำงานของบุหรี่ไฟฟ้าหลัก ๆ จะใช้ความร้อนจากแบตเตอรี่ทำให้น้ำยากลายเป็นไอ แทนการเผาไหม้ตามปกติ ทำให้ผู้บริโภคหลายรายเข้าใจผิดว่าปลอดภัย ทั้ง ๆ ที่สารเคมีในน้ำยาเหล่ายังคงเข้าสู่ปอดโดยตรงผ่านการสูดดมทุกครั้ง

สารนิโคตินในบุหรี่ไฟฟ้า ส่งผลต่อร่างกายอย่างไรบ้าง

และสิ่งที่คนเข้าใจผิดมากที่สุดก็คือ น้ำยาในบุหรี่ไฟฟ้า เพราะจริง ๆ แล้ว ในน้ำยาประกอบไปด้วย สารประกอบที่ส่งผลเสียต่อระบบทางเดินหายใจและซึมเข้าสู่กระแสเลือดไม่ต่างจากบุหรี่มวน โดยเฉพาะสารนิโคตินจะไปกระตุ้นตัวรับ Nicotinic Acetylcholine Receptors ในระบบประสาทส่วนกลาง ส่งผลให้ร่างกายหลั่งโดพามีนและสร้างความเคยชิน ทำให้เสพติด ซึ่งทาง WHO รายงานว่า นิโคตินในน้ำยาบุหรี่บางยี่ห้อมีความเข้มข้นสูงกว่าบุหรี่มวนทั่วไปหลายเท่า กระทบต่อร่างกายหลายด้าน เช่น

• ระบบหัวใจหลอดเลือด กระตุ้นการหลั่งอะดรีนาลีน ทำให้หัวใจเต้นเร็วและความดันโลหิตสูงขึ้น เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมอง
• ระบบทางเดินหายใจ กระตุ้นการอักเสบของเยื่อบุทางเดินหายใจ เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)
• เพิ่มความเสี่ยงมะเร็ง ถึงนิโคตินไม่ใช่สารก่อมะเร็งโดยตรง แต่กระตุ้นกระบวนการ angiogenesis ซึ่งส่งเสริมการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง รวมถึงมะเร็งปอด มะเร็งช่องปาก และมะเร็งตับอ่อน
• ส่งผลต่อทารกในครรภ์ กระทรวงสาธารณสุขระบุว่า นิโคตินส่งผลต่อพัฒนาการสมองของทารกในครรภ์และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตของทารกแรกเกิด
• โพรโพลีนไกลคอล (Propylene Glycol) และกลีเซอรีน (Glycerin)  
  • เมื่อกลีเซอรีนเมื่อถูกความร้อนสูงจะสลายตัวเป็น อะโครลีน (Acrolein) ซึ่งเป็นสารพิษที่ทำลายเนื้อเยื่อปอดและเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ
  • ในขณะที่โพรโพลีนไกลคอลโดนความร้อนอาจก่อตัวเป็น โพรพิลีนออกไซด์ (Propylene Oxide) ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มสารก่อมะเร็งประเภท 2A โดย IARC
• โลหะหนักและสารอันตรายอื่น ๆ
  การศึกษาของ Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health พบโลหะหนักหลายชนิด เช่น ตะกั่ว นิกเกิล แมงกานีส และโครเมียม ซึ่งสะสมในปอดและอวัยวะสำคัญต่าง ๆ

เปรียบเทียบบุหรี่ไฟฟ้า vs. บุหรี่มวน บุหรี่ประเภทไหนอันตรายกว่ากัน

การดูดบุหรี่ไฟฟ้า ทำให้เสพติดจริงไหม? 

จากตารางเปรียบเทียบจะเห็นได้ว่า บุหรี่ไฟฟ้าก็มีสารนิโคตินเช่นเดียวกัน ดังนั้น การสูบบุหรี่ไฟฟ้าจึงทำให้ผู้สูบเสพติดได้ไม่ต่างกับบุหรี่มวน ยิ่งประกอบกับน้ำยาในบุหรี่ที่มีให้เลือกหลากหลายรสชาติ กลิ่นหอม และรูปลักษณธ์ที่ดูทันสมัย ก็ยิ่งทำให้ผู้สูบมีโอกาสติดกับดัก และเสพติดได้ง่ายมากยิ่งขึ้น

การตรวจคัดกรองสุขภาพปอดสำหรับผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้า

บุหรี่ไฟฟ้าอาจไม่มีเขม่าดำ แต่ละอองสารเคมีและโลหะหนักยังสามารถเข้าสู่ปอดได้ โดยในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ ทำให้การเอกซเรย์ปอดทั่วไปอาจไม่สามารถตรวจพบความผิดปกติได้ทั้งหมด

ในกรณีที่พบรอยโรคหรือความผิดปกติบริเวณปอด ขั้วปอด หรือต่อมน้ำเหลืองในช่องอก แพทย์อาจพิจารณาใช้การตรวจเพิ่มเติมด้วยเทคโนโลยีการส่องกล้องอัลตราซาวนด์หลอดลม (EBUS: Endobronchial Ultrasound) เพื่อช่วยประเมินรายละเอียดของรอยโรคได้ชัดเจนยิ่งขึ้น 

• เข้าถึงจุดที่ซ่อนลึกได้แม่นยำ : ล็อกเป้าก้อนเนื้อหรือความผิดปกติที่เกิดจากการสะสมของสารพิษได้ตรงจุด
• ฟื้นตัวไว : ไม่ต้องผ่าตัดเปิดทรวงอกแบบในอดีต ลดความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อน
• ดูแลโดยทีมแพทย์เฉพาะทาง : ช่วยให้วินิจฉัยผลชิ้นเนื้อได้รวดเร็ว ทำให้วางแผนการรักษาได้อย่างแม่นยำและทันท่วงที ไม่ว่าจะเป็น ภาวะปอดอักเสบ หรือความเสี่ยงมะเร็งปอดระยะเริ่มต้น

สำหรับผู้ที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าเป็นประจำ การตรวจคัดกรองสุขภาพปอดอย่างละเอียดด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย จะช่วยไขข้อข้องใจและจัดการกับความเสี่ยงที่มองไม่เห็น ศูนย์อายุรกรรมโรคระบบทางเดินหายใจและปอด โรงพยาบาลเวชธานี พร้อมให้คำปรึกษาและดูแลสุขภาพปอดของคุณแบบครบวงจร

คำถามที่พบบ่อย

Medically Reviewed by

นพ. ธนกร ทรรศนียศิลป์

อายุรศาสตร์

อายุรศาสตร์ระบบทางเดินหายใจและภาวะวิกฤต

นัดหมายแพทย์ออนไลน์ Doctor Profile

บทความที่เกี่ยวข้อง

See All

สีน้ำมูก บอกโรค? รู้ทันอาการที่ควรพบแพทย์

ในช่วงที่ฝนตกบ่อยและอากาศเริ่มเย็นลง ทำให้หลายคนอาจเป็น #หวัด และอาการที่มักจะมากับหวัดคือ #น้ำมูก ซึ่งสีของน้ำมูกนั้นอาจเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงระดับความรุนแรงของโรคหวัดได้

บทความสุขภาพ

เช็กสัญญาณเตือนไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A ก่อนอาการรุนแรง

เมื่อมีอาการไข้ ไอ เจ็บคอ หรืออ่อนเพลีย หลายคนอาจคิดว่าเป็นไข้หวัดทั่วไป แต่ไข้หวัดใหญ่สามารถทำให้ผู้ป่วยรู้สึกไม่สบายตัวมีไข้สูง ปวดเมื่อยตามร่างกาย และอาจส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A ที่กำลังแพร่ระบาดในปัจจุบัน  ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A คืออะไร เกิดจากการติดเชื้อไวรัส Influenza A ที่สามารถแพร่กระจายผ่านละอองฝอยจากการไอ จาม หรือการพูดคุยใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อ รวมถึงการสัมผัสสารคัดหลั่งที่มีเชื้อแล้วนำมือไปสัมผัสบริเวณตา จมูก หรือปาก เชื้อ Influenza A มีการเปลี่ยนแปลงของสายพันธุ์อยู่เป็นระยะ ทำให้เกิดสายพันธุ์เชื้อที่มีลักษณะแตกต่างจากเดิม ส่งผลให้ภูมิคุ้มกันจากการติดเชื้อครั้งก่อนอาจไม่สามารถป้องกันเชื้อสายพันธุ์ใหม่ได้ทั้งหมด ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A มีอาการอย่างไร อาการไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A ส่วนใหญ่เกิดขึ้นค่อนข้างรวดเร็ว โดยเฉพาะอาการไข้และปวดเมื่อยตามร่างกาย โดยอาการเด่น ๆ ที่พบบ่อย ได้แก่  นพ. ศุภวิชญ์ สมิทธิเศรษฐ์ อายุรแพทย์โรคติดเชื้อ โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล กล่าวว่า ถึงไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A จะมีอาการคล้ายกันในหลายราย แต่ความรุนแรงของโรคอาจแตกต่างกัน โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น อายุที่มากขึ้น โรคประจำตัว […]

บทความสุขภาพ