การผ่าตัดทรวงอกโดยใช้กล้องวิดีโอ (Video-Assisted Thoracic Surgery: VATS) เป็นเทคนิคการ ผ่าตัดส่องกล้อง แบบแผลเล็ก (Minimally Invasive Surgery) ที่ใช้ในการวินิจฉัยและรักษาโรคต่าง ๆ ภายในช่องอก โดยระหว่างการผ่าตัดแพทย์จะสอดท่อขนาดเล็กที่มีกล้องวิดีโอ เรียกว่า Thoracoscope ผ่านแผลเล็ก ๆ บริเวณทรวงอก เพื่อให้สามารถมองเห็นภายในช่องอกได้อย่างชัดเจน
นอกจากนี้ จะมีการเปิดแผลขนาดเล็กเพิ่มเติมเพื่อสอดเครื่องมือผ่าตัด โดยภาพที่ได้จากกล้องจะถูกส่งไปยังจอมอนิเตอร์ เพื่อช่วยนำทางแพทย์ตลอดการผ่าตัด กระบวนการนี้เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า Video-Assisted Thoracoscopy
โครงสร้างของทรวงอก “ทรวงอก (Thoracic)” หมายถึง บริเวณระหว่างลำคอและช่องท้อง ซึ่งประกอบด้วยโครงสร้างสำคัญหลายส่วน ได้แก่
กระดูกหน้าอก กระดูกสันหลังส่วนอก และซี่โครง
ต่อมไทมัส ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกัน
หลอดอาหาร
ปอด
กระบังลม
เยื่อหุ้มหัวใจ (Pericardium) และหัวใจ
ประเภทของการผ่าตัด VATS (Types of VATS) ศัลยแพทย์ทรวงอกสามารถใช้การผ่าตัดส่องกล้องด้วยเทคนิค VATS ในการผ่าตัดหลายรูปแบบ เช่น
Esophagectomy : การผ่าตัดเอาหลอดอาหารออกLung Volume Reduction Surgery (LVRS) : การตัดเนื้อปอดที่เสียหายออกเพื่อลดปริมาตรปอดPericardiectomy : การผ่าตัดเอาเยื่อหุ้มหัวใจออกบางส่วนหรือทั้งหมดThymectomy : การผ่าตัดเอาต่อมไทมัสที่ผิดปกติออกVATS Lobectomy : การผ่าตัดเอากลีบปอดที่เป็นมะเร็งออกโดยใช้เทคนิค VATS
อย่างไรก็ตาม VATS มักใช้เพื่อการวินิจฉัยและรักษา มะเร็งปอด
นอกจากนี้ ยังใช้ในการวินิจฉัยและรักษาโรคในช่องอกอื่น ๆ ได้แก่
มะเร็งหลอดอาหาร
มะเร็งหัวใจ
เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ (Pericarditis)
การติดเชื้อในปอด เช่น วัณโรค และโรคปอดเรื้อรัง เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)
ภาวะน้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด และมะเร็งเยื่อหุ้มปอด (Mesothelioma)
เนื้องอกต่อมไทมัส (Thymoma) และมะเร็งต่อมไทมัส
ไส้เลื่อนกระบังลม (Hiatal Hernia)
ภาวะเหงื่อออกมากผิดปกติ (Hyperhidrosis)
โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (Myasthenia Gravis)
เนื้องอกหรือฝีในกระดูกสันหลัง
ความเสี่ยงจากการผ่าตัดที่อาจพบได้ การผ่าตัดส่องกล้อง ด้วยเทคนิค VATS อาจมีภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ เช่น
การติดเชื้อ
หัวใจเต้นผิดจังหวะ รอยฟกช้ำ
ลิ่มเลือดอุดตันหรือโรคหลอดเลือดสมอง
การบาดเจ็บต่อหลอดเลือด เส้นประสาท ต่อม หรืออวัยวะใกล้เคียง
ภาวะปอดแฟบ (Pneumothorax) หรือถุงลมปอดขยายตัวไม่สมบูรณ์ (Atelectasis)
ปัญหาระบบทางเดินหายใจ เช่น ปอดอักเสบ
ภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำ (Hypoxemia)
การเสียเลือดหรือเลือดออกภายใน
การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด ผู้ป่วยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของศัลยแพทย์อย่างเคร่งครัด ก่อนผ่าตัดจำเป็นต้องงดอาหารและน้ำเป็นระยะเวลาที่กำหนด รวมถึงอาจต้องหยุดยาบางชนิด เช่น สมุนไพรหรือวิตามิน และควรงดสูบบุหรี่
การตรวจที่อาจต้องทำก่อนผ่าตัด ได้แก่
การตรวจเลือด เช่น ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC)
การตรวจหัวใจ เช่น คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) หรือการทดสอบสมรรถภาพหัวใจ
การตรวจภาพถ่าย เช่น เอกซเรย์ปอด, CT Scan หรือ PET Scan
การทดสอบสมรรถภาพปอด
การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้น หรือเอกซเรย์กลืนแป้งแบเรียม
ระหว่างการผ่าตัด การผ่าตัดส่องกล้อง ด้วยเทคนิค VATS จะทำในโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลภายใต้การดมยาสลบ โดยผู้ป่วยจะนอนตะแคงในด้านที่ไม่ทำการผ่าตัด ขั้นตอนโดยทั่วไป ได้แก่
เปิดแผลเล็ก ๆ บริเวณทรวงอก ขนาดประมาณ 0.6–1.2 เซนติเมตร หลายตำแหน่ง หรือบางกรณีใช้แผลเดียว (Uniport VATS)
สอดกล้อง Thoracoscope เพื่อแสดงภาพภายในช่องอกบนจอ
สอดเครื่องมือผ่าตัดผ่านแผลอื่น ๆ
ใช้ภาพจากกล้องนำทางการตัดอวัยวะหรือเนื้อเยื่อที่ผิดปกติ
ปิดแผลด้วยลวดเย็บหรือไหมเย็บที่สามารถถอดออกได้
หลังการผ่าตัด หากเป็นการตัดชิ้นเนื้อ แพทย์จะส่งตัวอย่างเนื้อเยื่อไปตรวจทางห้องปฏิบัติการ เพื่อตรวจหาการติดเชื้อ ความผิดปกติ หรือมะเร็ง ซึ่งผลตรวจอาจบ่งชี้ถึงความจำเป็นในการรักษาเพิ่มเติม
ผลลัพธ์และการฟื้นตัว หลังการผ่าตัด ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักต้องพักรักษาตัวในโรงพยาบาลประมาณ 2–3 คืน การปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัดจะช่วยให้ฟื้นตัวได้เร็วและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน ทั้งนี้การดูแลตัวเองที่บ้านหรือหลังจากออกจากโรงพยาบาลเป็นสิ่งสำคัญที่มีผลต่อการฟื้นตัวของผู้ป่วย ได้แก่
เปลี่ยนผ้าปิดแผลอย่างสม่ำเสมอ
งดขับรถ และงดทำกิจกรรมตามที่แพทย์เห็นสมควรตามระยะเวลาที่แพทย์กำหนด
พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการยกของหนัก
รับประทานยาปฏิชีวนะ ยาแก้ปวด หรือยาอื่น ๆ ตามคำแนะนำแพทย์
ผลการรักษาจะขึ้นอยู่กับชนิดของโรคและสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย โดยศัลยแพทย์ทรวงอกจะเป็นผู้ให้คำแนะนำและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม เพื่อผลลัพธ์และการฟื้นตัวที่ดีที่สุดในแต่ละบุคคล
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชั่นแนล02-734-0000
Medically Reviewed by
นพ. ชวกร เหลี่ยมไพรบูรณ์
ศัลยศาสตร์
ศัลยศาสตร์หัวใจและทรวงอก
Readers’ Rating
0.0 out of 5 stars (based on 0 reviews)
