งูสวัด เป็นโรคผิวหนังจากการติดเชื้อไวรัสที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ซึ่งมักมีอาการรุนแรงและยาวนานกว่าคนวัยหนุ่มสาว หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะแรก อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว
โรคงูสวัดเกิดจากอะไร?
โรคงูสวัด เกิดจากการติดเชื้อไวรัส Varicella Zoster Virus (VZV) ซึ่งเป็นไวรัสชนิดเดียวกับที่ทำให้เกิด โรคอีสุกอีใส
หลังจากหายจากอีสุกอีใสแล้ว เชื้อไวรัสจะไม่หายไปจากร่างกาย แต่จะไปแฝงตัวอยู่ในปมประสาทโดยไม่แสดงอาการใด ๆ จนกระทั่งร่างกายมีภูมิคุ้มกันลดลง
ปัจจัยกระตุ้นให้เชื้อไวรัสงูสวัดกำเริบ
ความเครียดสะสม
การเจ็บป่วย
พักผ่อนไม่เพียงพอ
อายุที่เพิ่มขึ้น
ปัจจัยเหล่านี้อาจกระตุ้นให้ไวรัสกลับมากำเริบ ทำให้เกิดการอักเสบของเส้นประสาท ทำให้มีอาการแสดงตามแนวผิวหนังที่เลี้ยงโดยเส้นประสาท
อาการของโรคงูสวัด
อาการของงูสวัดมักเกิด เฉพาะด้านใดด้านหนึ่งของร่างกาย ตามแนวเส้นประสาท ได้แก่
ผื่นแดง
ตุ่มน้ำใสขนาดเล็ก
อาการปวดแสบปวดร้อน หรือปวดร้าวบริเวณผื่น
บางรายอาจมีไข้หรืออ่อนเพลียร่วมด้วย
แม้ผื่นจะหายแล้ว ผู้ป่วยบางรายยังอาจมีอาการ ปวดเส้นประสาทหลังงูสวัด (Postherpetic Neuralgia) ต่อเนื่องเป็นเวลาหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน
ทำไมผู้สูงอายุจึงเสี่ยงเป็นงูสวัดมากกว่า?
ผู้สูงอายุมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคงูสวัดและภาวะแทรกซ้อนมากกว่าช่วงวัยอื่น เนื่องจากภูมิคุ้มกันของร่างกายลดลงตามอายุ
ภาวะแทรกซ้อนของงูสวัดในผู้สูงอายุ
การติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนที่ผิวหนัง
การเกิดรอยโรคหลายตำแหน่ง
อาการปวดเส้นประสาทเรื้อรัง
งูสวัดขึ้นตา ซึ่งอาจกระทบต่อการมองเห็น
วิธีการรักษาโรคงูสวัด
การรักษาหลักคือ ยาต้านไวรัส ซึ่งควรเริ่มรับประทานภายใน 2–3 วันหลังเริ่มมีอาการ เพื่อ
ลดความรุนแรงของโรค
ช่วยให้ผื่นหายเร็วขึ้น
ลดความเสี่ยงของอาการปวดเส้นประสาทในระยะยาว
แพทย์อาจพิจารณาให้ยาบรรเทาอาการปวด หรือยาทาเฉพาะที่เพิ่มเติมตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย
การป้องกันโรคงูสวัดด้วยวัคซีน
โรคงูสวัดสามารถป้องกันได้ด้วย วัคซีนป้องกันงูสวัด ที่ผ่านการรับรองจากองค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (FDA)
กลุ่มที่แนะนำให้ฉีดวัคซีนงูสวัด
ผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป
ผู้ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไปและมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง
ผู้ที่เคยฉีดวัคซีนงูสวัดชนิด Zostavax มาก่อน
ผู้ที่เคยเป็นโรคงูสวัดแล้ว
โดยการฉีดวัคซีนจะฉีดเข้าใต้ผิวหนัง 1 เข็ม สามารถลดอัตราการเกิดโรคงูสวัด การเกิดรอยโรครุนแรง และลดการเกิดอาการปวดแสบร้อนปลายประสาทภายหลังการติดเชื้อได้
งูสวัดติดต่อได้หรือไม่?
สำหรับผู้ที่ไม่เคยเป็นโรคอีสุกอีใส เมื่อได้รับเชื้อไวรัส varicella zoster ผ่านการสัมผัสกับตุ่มน้ำใส จะเป็นโรคอีสุกอีใส
ส่วนผู้ที่เคยเป็นโรคอีสุกอีใสมาก่อน เมื่อได้รับเชื้อไวรัส varicella zoster ผ่านการสัมผัสกับตุ่มน้ำใส จะมีความเสี่ยงเกิดโรคงูสวัด โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เนื่องจากภูมิต้านทานของร่างกายที่ลดลง ทั้งนี้แม้ผื่นจากโรคงูสวัดหายแล้ว แต่ยังคงมีอาการปวดบริเวณรอยโรคอยู่นานหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน แต่อาการปวดนี้ สามารถรักษาได้ด้วยการรับประทาน หรือทายาแก้ปวดบางชนิด
งูสวัด รู้เร็ว รักษาไว ลดภาวะแทรกซ้อน
งูสวัดไม่ใช่เพียงโรคผิวหนังทั่วไป แต่เป็นโรคจากไวรัสที่อาจส่งผลกระทบต่อเส้นประสาทและคุณภาพชีวิตในระยะยาว โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ หากมีอาการสงสัย ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะแรก
คำถามที่พบบ่อย เรื่องงูสวัดในผู้สูงอายุ
ทำไมผู้สูงอายุจึงเสี่ยงเป็นงูสวัดมากกว่าคนวัยอื่น?
เนื่องจากผู้สูงอายุมีภูมิคุ้มกันลดลงตามวัย ทำให้ไวรัสที่แฝงตัวอยู่กลับมากำเริบได้ง่าย ส่งผลให้อาการของงูสวัดมักรุนแรง และมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนมากกว่าคนวัยหนุ่มสาว
งูสวัดรักษาหายไหม?
งูสวัดสามารถรักษาให้หายได้ หากได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมและรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ อาจยังมีอาการปวดเส้นประสาทหลงเหลืออยู่ ซึ่งสามารถรักษาและควบคุมอาการได้ด้วยยาเฉพาะทาง
เคยเป็นงูสวัดแล้ว ยังต้องฉีดวัคซีนหรือไม่?
แม้เคยเป็นงูสวัดแล้ว ก็ยังสามารถกลับมาเป็นซ้ำได้ แพทย์จึงอาจแนะนำให้ฉีดวัคซีน เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคซ้ำและภาวะแทรกซ้อนในอนาคต
ติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่
ศูนย์ผิวหนังและความงาม โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล โทร. 02-734-0000 ต่อ 4254
Medically Reviewed by
พญ. ภาวดี ศึกษากิจ
ตจวิทยา (ผิวหนัง)
ตจวิทยา (ผิวหนัง) ทั่วไป
Readers’ Rating
3.4 out of 5 stars (based on 17 reviews)