การเดินทาง งานเลี้ยง และกิจกรรมเฉลิมฉลองช่วงปีใหม่อาจทำให้พฤติกรรมการรับประทานอาหาร การนอน และการพักผ่อนเปลี่ยนไป ส่งผลต่อสุขภาพได้
การเลือกรับประทานอาหารอย่างพอดี นอนหลับให้เพียงพอ ออกกำลังกาย และหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เป็นวิธีดูแลสุขภาพที่ทำได้แม้อยู่ระหว่างวันหยุด
ผู้ที่มีโรคประจำตัวควรเตรียมยาและวางแผนดูแลสุขภาพก่อนเดินทาง หากโรคยังควบคุมได้ไม่ดีควรปรึกษาแพทย์ก่อนเดินทาง ส่วนหลังวันหยุดควรค่อย ๆ ปรับกิจวัตรให้กลับมาเป็นปกติ
ทำไมการดูแลสุขภาพช่วงปีใหม่จึงสำคัญ?
วันหยุดปีใหม่มักมาพร้อมกับตารางชีวิตที่เปลี่ยนไป ทั้งการเดินทางไกล งานเลี้ยงสังสรรค์ หรือการทำกิจกรรมกับครอบครัวจนดึกกว่าปกติ บางคนรับประทานอาหารไม่เป็นเวลา ขณะที่บางคนพักผ่อนน้อยติดต่อกันหลายคืนโดยไม่รู้ตัว พฤติกรรมเหล่านี้อาจทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย ปวดศีรษะ หรือปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร และอาจส่งผลต่อการควบคุมโรคในผู้ที่มีโรคประจำตัว การเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพตั้งแต่ก่อนหยุดยาวจึงช่วยลดปัญหาที่อาจรบกวนการพักผ่อนและการเดินทางได้
7 วิธี ดูแลสุขภาพ ช่วงปีใหม่อย่างไรให้สุขภาพดีตลอดเทศกาล?
ถึงกิจวัตรในวันหยุดจะแตกต่างจากวันทำงาน แต่ยังสามารถดูแลสุขภาพควบคู่ไปกับการเฉลิมฉลองได้ โดยเริ่มจาก 7 วิธีต่อไปนี้
1. เลือกทานอาหารให้พอดี
อาหารในงานเลี้ยงปีใหม่มักมีทั้งของทอด อาหารไขมันสูง ขนมหวาน และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล หากรับประทานในปริมาณมากติดต่อกันหลายวัน อาจทำให้ร่างกายได้รับพลังงาน น้ำตาล และโซเดียมมากเกินความต้องการ โดยเฉพาะผู้ที่ต้องควบคุมน้ำหนัก หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง เป็นต้น
วิธีเลือกรับประทานอาหารในช่วงปีใหม่
เลือกรับประทานอาหารให้หลากหลาย โดยมีผักและผลไม้ในปริมาณที่เหมาะสม
ลดอาหารทอด อาหารไขมันสูง รวมถึงเมนูที่มีรสหวานหรือเค็มจัด
ตักอาหารแต่พอดี และค่อย ๆ รับประทานเพื่อให้สังเกตความอิ่มได้ง่ายขึ้น
หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารมื้อใหญ่ใกล้เวลาเข้านอน โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการกรดไหลย้อน
หากรับประทานอาหารมากกว่าปกติในบางมื้อ ไม่จำเป็นต้องอดอาหารในวันถัดไป เพียงกลับมารับประทานอาหารให้สมดุลตามปกติ และไม่ปล่อยให้หิวจัดจนรับประทานมากเกินไปในมื้อต่อมา
2. พักผ่อนให้เพียงพอ
คืนเคานต์ดาวน์อาจทำให้หลายคนเข้านอนช้ากว่าปกติ แต่หากพักผ่อนไม่เพียงพอหลายคืนติดต่อกัน อาจทำให้รู้สึกง่วงระหว่างวัน อ่อนเพลีย หงุดหงิด และมีสมาธิลดลง โดยเฉพาะผู้ที่ต้องขับรถหรือเดินทางไกลในวันถัดไป โดยทั่วไป ผู้ใหญ่ควรนอนหลับอย่างน้อย 8 ชั่วโมงต่อคืน หากมีกิจกรรมจนดึก ควรจัดเวลาให้ได้พักผ่อนอย่างเพียงพอ และพยายามกลับมาเข้านอนและตื่นนอนในเวลาใกล้เคียงกับปกติ รวมถึงหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนในช่วงเย็นหรือก่อนเข้านอน
3. ลดหรือหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
งานเลี้ยงปีใหม่อาจมีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ร่วมด้วย ซึ่งส่งผลต่อการตัดสินใจ และการตอบสนองของร่างกาย และยังรบกวนคุณภาพการนอนหลับและเพิ่มโอกาสเกิดอุบัติเหตุ การหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์เป็นทางเลือกที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อสุขภาพ โดยสามารถเลือกน้ำเปล่าหรือเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ที่มีน้ำตาลต่ำแทนได้ และควรดื่มน้ำให้เหมาะกับกิจกรรมและสภาพอากาศ สำหรับผู้ที่มีโรคหัวใจหรือโรคไตและต้องจำกัดปริมาณน้ำ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์
4. หาเวลาเคลื่อนไหวร่างกายระหว่างวันหยุด
วันหยุดยาวอาจทำให้หลายคนใช้เวลานั่งพัก ดูโทรทัศน์ หรือเดินทางเป็นเวลานาน แม้การพักผ่อนจะเป็นเรื่องสำคัญ แต่การเคลื่อนไหวร่างกายระหว่างวันก็ช่วยดูแลสุขภาพได้เช่นกัน
กิจกรรมที่ทำได้ในช่วงวันหยุด
เดินเล่น , พาสุนัขหรือสัตว์เลี้ยงไปเดินในสวนสาธารณะ
ทำกิจกรรมกลางแจ้งร่วมกับครอบครัว เช่น ปั่นจักรยานในสวนสาธารณะ , รดน้ำต้นไม้
ลุกเดินและยืดเหยียดเป็นระยะเมื่อต้องนั่งนาน
5. ป้องกันโรคติดเชื้อเมื่อต้องไปสถานที่แออัด
ช่วงเทศกาลปีใหม่ หลายสถานที่มีผู้คนหนาแน่น ทั้งห้างสรรพสินค้า งานเฉลิมฉลอง และสถานที่ท่องเที่ยว โดยเฉพาะพื้นที่ปิดที่อากาศถ่ายเทไม่ดี ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการแพร่กระจายของเชื้อโรคทางเดินหายใจ เช่น ไข้หวัดใหญ่และโควิด-19
วิธีลดความเสี่ยงต่อโรคติดเชื้อ
ล้างมือด้วยสบู่หรือใช้แอลกอฮอล์เจลเป็นประจำ
หลีกเลี่ยงการใช้มือสัมผัสตา จมูก และปาก
เลือกสถานที่ที่อากาศถ่ายเทได้ดี
สวมหน้ากากอนามัยเมื่ออยู่ในสถานที่แออัดหรือใกล้ชิดผู้ป่วย โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยรุนแรง
หากมีไข้ ไอ หรือเจ็บคอ ควรพบแพทย์
6. วางแผนเดินทางไกลให้ปลอดภัย ไม่เหนื่อยสะสม
สำหรับหลายครอบครัว วันหยุดปีใหม่หมายถึงการเดินทางกลับบ้านหรือท่องเที่ยวต่างจังหวัด ซึ่งอาจต้องใช้เวลาบนรถหลายชั่วโมง การนั่งในท่าเดิมนาน ๆ อาจทำให้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และการขับรถต่อเนื่องโดยพักผ่อนไม่เพียงพอเพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ
ข้อควรปฏิบัติเมื่อต้องเดินทางไกล
นอนหลับให้เพียงพอก่อนออกเดินทาง (อย่างน้อย 8 ชั่วโมงต่อคืน)
วางแผนเส้นทางและเผื่อเวลาสำหรับหยุดพัก
เปลี่ยนอิริยาบถหรือขยับร่างกายเป็นระยะเมื่อทำได้อย่างปลอดภัย
หากเริ่มง่วงระหว่างขับรถ ให้จอดพักในจุดที่ปลอดภัย
หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก่อนขับรถ
7. มีโรคประจำตัว อย่าลืมวางแผน ดูแลสุขภาพ ก่อนหยุดยาว
ผู้ที่มีโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ หรือโรคไต ควรวางแผนดูแลสุขภาพก่อนวันหยุด เพราะการรับประทานอาหาร การพักผ่อน และกิจกรรมที่เปลี่ยนไปอาจกระทบต่อการควบคุมโรค
นพ. ชาย มหิทธิภาคย์ แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนลให้ข้อมูลว่า ผู้ที่มีโรคประจำตัวไม่จำเป็นต้องงดการเดินทางหรือกิจกรรมเฉลิมฉลองในช่วงปีใหม่เสมอไป แต่ควรเลือกกิจกรรมให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายของตนเอง ไม่ฝืนทำกิจกรรมจนเหนื่อยเกินไป และหากรู้สึกไม่สบายระหว่างเดินทางหรือร่วมกิจกรรม ควรหยุดพักและสังเกตอาการ เพื่อให้สามารถใช้เวลาช่วงวันหยุดได้อย่างปลอดภัย
สิ่งที่ควรเตรียมก่อนเดินทางหรือหยุดยาว
ตรวจสอบและเตรียมยาประจำตัวให้เพียงพอตลอดช่วงวันหยุด
รับประทานยาตามแพทย์สั่ง ไม่หยุดยาหรือปรับขนาดยาด้วยตนเอง
ตรวจระดับน้ำตาลในเลือดหรือวัดความดันโลหิตตามแผนการรักษา
นำข้อมูลโรคประจำตัวและรายการยาที่ใช้อยู่ติดตัวไว้ เผื่อจำเป็นต้องเข้ารับการรักษากรณีฉุกเฉิน
หากมีอาการผิดปกติ โรคยังควบคุมได้ไม่ดี หรือเพิ่งเข้ารับการรักษา ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเดินทาง
ปัญหาสุขภาพที่ควรระวังในช่วงปีใหม่
นอกจากการระมัดระวังระหว่างเดินทางและทำกิจกรรมต่างๆ แล้ว ควรสังเกตอาการผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นระหว่างวันหยุดด้วย เพราะบางอาการอาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการใช้ชีวิต หรือเกิดจากการเจ็บป่วยที่ต้องได้รับการดูแล
อาหารเป็นพิษและท้องเสีย: อาหารที่ปนเปื้อนเชื้อโรคหรือเก็บรักษาไม่เหมาะสมอาจทำให้ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน หรือถ่ายเหลว
ท้องอืดและกรดไหลย้อน: การรับประทานอาหารมากเกินไป โดยเฉพาะอาหารไขมันสูง หรือการนอนทันทีหลังการรับประทานอาหาร อาจกระตุ้นอาการกรดไหลย้อนได้
อ่อนเพลียและปวดศีรษะ: อาจเกี่ยวข้องกับการนอนน้อย ดื่มน้ำไม่เพียงพอ หรือเหนื่อยล้าจากการเดินทาง
โรคติดเชื้อทางเดินหายใจ: อาการที่พบบ่อย ได้แก่ ไข้ ไอ เจ็บคอ น้ำมูกไหล และปวดเมื่อยตามร่างกาย
โรคประจำตัวควบคุมได้ยากขึ้น: เช่น ระดับน้ำตาลในเลือดหรือความดันโลหิตเปลี่ยนแปลง เมื่อรับประทานอาหารในช่วงสังสรรค์ เช่น ของทอด อาหารไขมันสูง ของหวาน และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล
หากอาการไม่ดีขึ้น รุนแรงขึ้น หรือส่งผลต่อการใช้ชีวิต ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคประจำตัว ส่วนผู้ที่มีอาการเจ็บหน้าอก หายใจลำบากรุนแรง หมดสติ หรือมีอาการคล้ายโรคหลอดเลือดสมอง ควรเข้ารับการรักษาฉุกเฉินทันที
หลังหยุดยาว ดูแลร่างกายอย่างไรให้กลับมาสดชื่น?
หลังสิ้นสุดเทศกาล บางคนอาจยังรู้สึกเหนื่อยล้าจากการเดินทางหรือนอนหลับไม่เป็นเวลา การกลับเข้าสู่กิจวัตรเดิมอย่างค่อยเป็นค่อยไปจะช่วยให้ปรับตัวได้ง่ายขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องเร่งฟื้นฟูร่างกายด้วยวิธีที่หักโหม
แนวทาง ดูแลสุขภาพ หลังวันหยุดและการประเมินสุขภาพ
ปรับกิจวัตรให้กลับมาเป็นปกติ ทั้งเวลานอนและมื้ออาหาร โดยไม่ต้องอดอาหารหรือออกกำลังกายหนักเพื่อชดเชยช่วงเทศกาล
เริ่มออกกำลังกายตามความพร้อม: หากหยุดออกกำลังกายไปหลายวัน อาจเริ่มจากการเดินหรือกิจกรรมเบา ๆ ก่อนกลับไปทำกิจกรรมตามปกติ
ให้เวลากับการพักผ่อน: จัดลำดับความสำคัญของงานและแบ่งเวลาพักระหว่างวัน เพื่อลดความเหนื่อยล้าที่สะสมจากช่วงวันหยุด
ดูแลสุขภาพ จิตควบคู่กับร่างกาย: หากรู้สึกเครียดหรือวิตกกังวลต่อเนื่องจนกระทบการนอนหรือการใช้ชีวิต ควรปรึกษาบุคลากรด้านสุขภาพ
ตรวจสุขภาพประจำปี ช่วงต้นปีอาจเป็นโอกาสในการทบทวนสุขภาพและตรวจคัดกรองตามอายุ ประวัติสุขภาพ และปัจจัยเสี่ยง
สรุป
การดูแลสุขภาพช่วงปีใหม่เริ่มได้จากเรื่องใกล้ตัว ทั้งการรับประทานอาหารอย่างพอดี พักผ่อนให้เพียงพอ และเดินทางอย่างระมัดระวัง สำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัว ควรรับประทานยาและดูแลสุขภาพตามคำแนะนำของแพทย์อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ช่วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลองเป็นวันหยุดที่มีความสุขและปลอดภัย
คำถามที่พบบ่อย
ช่วงปีใหม่ควรเตรียมยาอะไรติดตัวเมื่อเดินทาง?
ควรเตรียมยาประจำตัวให้เพียงพอ รวมถึงยาสามัญที่เหมาะสม เช่น ยาลดไข้หรือผงเกลือแร่สำหรับท้องเสีย ตรวจสอบวันหมดอายุของยา และสอบถามเภสัชกรหากไม่แน่ใจเรื่องวิธีใช้
กินอาหารมากเกินไปในช่วงปีใหม่ ควรทำอย่างไร?
ไม่จำเป็นต้องอดอาหารหรือออกกำลังกายหนักเพื่อชดเชย แต่ควรกลับมารับประทานอาหารตามปกติในปริมาณที่เหมาะสม เพิ่มผักและผลไม้ ลดอาหารไขมันสูงและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล
ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัวสามารถเดินทางไกลช่วงปีใหม่ได้หรือไม่?
สามารถเดินทางได้ในหลายกรณี หากควบคุมโรคได้ดีและสภาพร่างกายพร้อม แต่หากมีอาการไม่คงที่หรือเพิ่งเข้ารับการรักษา ควรปรึกษาแพทย์ก่อนออกเดินทาง
หลังปีใหม่รู้สึกอ่อนเพลียหลายวัน ถือว่าผิดปกติหรือไม่?
อาการอ่อนเพลียอาจเกิดจากการพักผ่อนไม่เพียงพอ แต่หากพักผ่อนแล้วไม่ดีขึ้น หรือมีไข้ หรือเหนื่อยง่ายผิดปกติร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ
หลังวันหยุดปีใหม่ ควรเริ่มกลับมาออกกำลังกายอย่างไร?
เริ่มจากกิจกรรมเบา ๆ เช่น เดินหรือยืดเหยียด แล้วค่อยเพิ่มระยะเวลาและความหนักตามความพร้อมของร่างกาย ไม่จำเป็นต้องออกกำลังกายหนักเพื่อชดเชยช่วงที่หยุดพัก
Medically Reviewed by
นพ. ชาย มหิทธิภาคย์
เวชปฏิบัติทั่วไป
เวชปฏิบัติทั่วไป
Readers’ Rating
0.0 out of 5 stars (based on 0 reviews)