ความดันโลหิตสูง เป็นภาวะที่พบได้บ่อย และในระยะแรกมักไม่แสดงอาการอย่างชัดเจน ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากไม่ทราบว่าตนเองมีความเสี่ยง จึงอาจไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มต้นแม้บางรายอาจมีอาการ เช่น ปวดศีรษะหรือเวียนศีรษะ แต่อาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกคน และไม่ใช่อาการจำเพาะของโรค จึงไม่สามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้ได้อย่างชัดเจน
ความดันโลหิตสูงคือภาวะที่แรงดันเลือดในหลอดเลือดแดงสูงกว่าปกติอย่างต่อเนื่อง โดยค่าความดันโลหิตจะประกอบด้วย 2 ค่า ได้แก่
ความดันตัวบน (Systolic Blood Pressure) หมายถึง ค่าที่ได้ขณะหัวใจบีบตัวส่งเลือดไปยังร่างกาย
ความดันตัวล่าง (Diastolic Blood Pressure) หมายถึง ค่าที่ได้ขณะหัวใจคลายตัวระหว่างการเต้นแต่ละครั้ง
โดยทั่วไป หากค่าความดันโลหิตอยู่ที่ 140/90 มิลลิเมตรปรอท หรือสูงกว่านี้อย่างต่อเนื่อง จะเข้าข่ายโรคความดันโลหิตสูง
ความดันโลหิตสูงมีอาการหรือไม่ ในระยะแรก ความดันโลหิตสูง มักไม่แสดงอาการ ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากไม่ทราบว่าตนเองมีภาวะนี้ แต่ในบางรายอาจพบอาการ เช่น
ปวดศีรษะ
เวียนศีรษะ
เหนื่อยง่าย
แต่อาการดังกล่าวไม่จำเพาะ และอาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้ จึงไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรคได้ จำเป็นต้องอาศัยการตรวจวัดความดันโลหิตเป็นหลัก
ทำไมความดันสูงที่ “ไม่มีอาการ” จึงต้องระวัง แม้ผู้ป่วยจะรู้สึกปกติ แต่ความดันโลหิตที่สูงอย่างต่อเนื่องสามารถส่งผลต่อหลอดเลือดและอวัยวะสำคัญในร่างกายได้ในระยะยาว โดยการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มักเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป และไม่สามารถสังเกตได้จากอาการภายนอก
หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อน เช่น
โรคหัวใจขาดเลือด
ภาวะหัวใจล้มเหลว
โรคหลอดเลือดสมอง (อัมพฤกษ์ อัมพาต)
โรคไตเรื้อรัง
จากประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยของ ศูนย์หัวใจและหลอดเลือด โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชั่นแนล
ปัจจัยเสี่ยงของ ความดันโลหิตสูง สามารถแบ่งได้เป็น ปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้
พันธุกรรม
อายุที่เพิ่มขึ้น
ปัจจัยที่ควบคุมได้
การรับประทานอาหารเค็มหรือไขมันสูง
การไม่ออกกำลังกาย
ความเครียดสะสม
การสูบบุหรี่
การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป
ความสำคัญของการตรวจวัดความดันโลหิต การตรวจวัดความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ เป็นวิธีพื้นฐานที่ช่วยให้สามารถค้นพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น แม้ในช่วงที่ยังไม่มีอาการ
การติดตามค่าความดันอย่างต่อเนื่องช่วยให้
เห็นแนวโน้มของระดับความดันโลหิต
ประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพได้เหมาะสม
วางแผนการดูแลได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีน้ำหนักเกิน หรือผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
แนวทางการดูแลและป้องกันความดันโลหิตสูงในชีวิตประจำวัน
เลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสม ลดเค็ม ลดอาหารแปรรูป
เพิ่มผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสี
ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
หลีกเลี่ยงบุหรี่และแอลกอฮอล์
ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับความดันโลหิตสูง ไม่มีอาการ จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นความดันโลหิตสูง จำเป็นต้องตรวจวัดความดันโลหิตหรือไม่ จำเป็นต้องตรวจวัดความดันโลหิต เนื่องจากภาวะนี้มักไม่แสดงอาการในระยะแรก
ความดัน 140/90 ถือว่าสูงหรือไม่ หากค่านี้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง จะเข้าข่ายความดันโลหิตสูง
ถ้าไม่มีอาการ จำเป็นต้องรักษาหรือไม่ จำเป็น เนื่องจากความเสี่ยงอาจสะสมโดยไม่แสดงอาการ
หยุดยาความดันเองได้หรือไม่ ไม่ควรหยุดยาเอง ควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์
ใครบ้างที่ควรตรวจความดันเป็นประจำ ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง หรือผู้ที่ไม่เคยตรวจสุขภาพเป็นเวลานาน
Medically Reviewed by
พญ. ทรายด้า บูรณสิน
อายุรศาสตร์โรคหัวใจและหลอดเลือด
อายุรศาสตร์โรคหัวใจและหลอดเลือดทั่วไป
Readers’ Rating
1.9 out of 5 stars (based on 13 reviews)
