ผ่าตัด มะเร็งตับอ่อน ด้วย Whipple โรคที่สัญญาณไม่ชัด แต่อันตรายกว่าที่คิด

บทความสุขภาพ

มะเร็งตับอ่อน ในระยะเริ่มต้นมักไม่แสดงอาการ ส่งผลให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่ทราบโรคเมื่ออยู่ในระยะลุกลาม การตรวจพบตั้งแต่ระยะที่ยังสามารถผ่าตัดได้มีความสำคัญ โดยการผ่าตัดแบบ Whipple เป็นแนวทางการรักษาหลักที่ช่วยเพิ่มโอกาสรอดชีวิต ปัจจุบัน ศูนย์ศัลยกรรม โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล ได้นำเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดดาวินชี (Da Vinci Surgical System) เข้ามายกระดับความแม่นยำในการผ่าตัดอวัยวะและเส้นเลือดที่ซับซ้อน เพื่อผลลัพธ์การรักษาที่ดีและปลอดภัยสูงสุดสำหรับผู้ป่วย

ตับอ่อนคืออะไร และมีหน้าที่อะไรในร่างกาย

ตับอ่อน (Pancreas) เป็นอวัยวะที่ซ่อนอยู่ลึกในช่องท้องด้านหลังกระเพาะอาหาร มีหน้าที่สำคัญ 2 ส่วน คือ 

 1. สร้างเอนไซม์ เพื่อช่วยย่อยอาหารและดูดซึมสารอาหาร

 2. สร้างฮอร์โมน  เช่น อินซูลิน เพื่อควบคุมสมดุลระดับน้ำตาลในเลือด

    หากตับอ่อนทำงานผิดปกติ จะกระทบต่อระบบย่อยอาหารและระบบเผาผลาญพลังงานของร่างกายโดยตรง

มะเร็งตับอ่อน คืออะไร

เกิดจากการเจริญเติบโตผิดปกติของเซลล์เนื้อเยื่อตับอ่อน ตำแหน่งที่พบได้บ่อยที่สุดคือ ส่วนหัวของตับอ่อนซึ่งอยู่ติดกับท่อน้ำดีและลำไส้เล็กส่วนต้น ด้วยตำแหน่งที่อยู่ลึก อาการในระยะแรกจึงสังเกตได้ยาก ทำให้ผู้ป่วยมักได้รับการวินิจฉัยเมื่อโรคเข้าสู่ระยะลุกลามแล้ว

อาการที่อาจพบได้

หากพบอาการเตือนเหล่านี้ ควรรีบพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจวินิจฉัย

  • ปวดท้องส่วนบน หรือปวดร้าวทะลุไปถึงหลังเรื้อรัง
  •  ตัวเหลือง ตาเหลือง (ดีซ่าน)
  • น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย
  • ปัสสาวะมีสีเข้ม อุจจาระมีสีซีด

แนวทางการรักษามะเร็งตับอ่อน

การรักษาขึ้นอยู่กับระยะของโรค ตำแหน่งก้อนเนื้อ และความแข็งแรงของผู้ป่วย ในกลุ่มที่ก้อนมะเร็งยังไม่กระจายตัว การผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งออกคือแนวทางหลักที่เพิ่มโอกาสการหายขาดได้มากที่สุด โดยเฉพาะมะเร็งบริเวณหัวตับอ่อน

การผ่าตัด Whipple คืออะไร

การผ่าตัด Whipple (Pancreaticoduodenectomy) คือการผ่าตัดเพื่อรักษามะเร็งที่บริเวณหัวตับอ่อน จัดเป็นการผ่าตัดที่ซับซ้อนระดับสูง ศัลยแพทย์จะต้องตัดส่วนหัวของตับอ่อน ลำไส้เล็กส่วนต้น ท่อน้ำดี ถุงน้ำดี และกระเพาะอาหารบางส่วนออก จากนั้นจึงทำการเย็บต่อระบบทางเดินอาหาร ท่อน้ำดี และท่อตับอ่อนเข้าด้วยกันใหม่ เพื่อให้ร่างกายกลับมาย่อยอาหารได้ตามปกติ การผ่าตัดนี้ต้องอาศัยศัลยแพทย์ที่มีความเฉพาะทางสูงมาก

การผ่าตัด Whipple ด้วยหุ่นยนต์ดาวินชี

ที่โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล เรามุ่งเน้นความปลอดภัยและผลลัพธ์ที่ดีที่สุด โดยใช้ หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดดาวินชี (Robotic-assisted surgery) เข้ามาทำหัตถการแทนการผ่าตัดเปิดหน้าท้องแผลใหญ่ ศัลยแพทย์จะควบคุมแขนกลผ่านคอนโซล ช่วยให้การตัดต่อเส้นเลือดและเนื้อเยื่อในพื้นที่แคบๆ ทำได้อย่างละเอียดและแม่นยำสูง

คุณสมบัติของระบบหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด

  •  ภาพ 3 มิติคมชัดระดับ HD :: ขยายภาพได้หลายเท่า ช่วยให้แพทย์เห็นกายวิภาค เส้นเลือด และเส้นประสาทได้อย่างชัดเจน
  •  แขนกลอัจฉริยะ :: หมุนและโค้งงอได้อิสระ 360 องศา เสมือนข้อมือมนุษย์แต่ไร้ข้อจำกัด เข้าถึงจุดที่ซับซ้อนได้ลึก
  •  แม่นยำสูงสุด ลดการสั่นไหว::  ระบบกรองการสั่นของมือแพทย์ ทำให้การเย็บต่อท่อขนาดเล็กปลอดภัยยิ่งขึ้น
  •  แผลเล็ก ฟื้นตัวไว ::  ลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อข้างเคียง เสียเลือดน้อย ผู้ป่วยจึงเจ็บปวดน้อยลงและกลับไปใช้ชีวิตตามปกติได้เร็วขึ้น

การประเมินผู้ป่วยก่อนการผ่าตัด

ทีมแพทย์จะวางแผนการรักษาอย่างรัดกุมด้วยเทคโนโลยีภาพถ่ายทางการแพทย์ขั้นสูง เพื่อประเมินรอยโรคอย่างแม่นยำ

  •  การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) แบบเฉพาะเจาะจงตับอ่อน
  •  การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI)
  •   การส่องกล้องอัลตราซาวด์ทางเดินอาหาร (EUS)

แนวทางการรักษาอื่นๆ ที่สามารถรักษาร่วมกันได้

เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการควบคุมโรคและลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ ทีมแพทย์อาจใช้การรักษาแบบผสมผสาน (Multimodal Treatment) ร่วมด้วย ได้แก่

  •  เคมีบำบัด (Chemotherapy)
  •  ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) หรือภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy)
  •  รังสีรักษา (Radiation Therapy)

การดูแลผู้ป่วยแบบทีมแพทย์สหสาขาวิชาชีพ

เพราะมะเร็งตับอ่อนเป็นโรคที่ซับซ้อน ศูนย์ศัลยกรรม โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล จึงใช้ระบบการดูแลแบบองค์รวมด้วยทีมแพทย์สหสาขาวิชาชีพ (Multidisciplinary Team – MDT) ซึ่งประกอบด้วย ศัลยแพทย์เฉพาะทางด้านตับและตับอ่อน อายุรแพทย์โรคทางเดินอาหาร อายุรแพทย์โรคมะเร็ง  แพทย์รังสีวิทยา และนักโภชนาการ เพื่อร่วมกันวางแผนการรักษาที่ดีและเหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมะเร็งตับอ่อน

มะเร็งตับอ่อนสามารถรักษาด้วยการผ่าตัดได้หรือไม่

ได้ หากโรคยังอยู่ในระยะที่ไม่มีการแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น การผ่าตัดถือเป็นวิธีหลักและเป็นความหวังสำคัญในการควบคุมโรคหรือรักษาให้หายขาด ทั้งนี้ต้องผ่านการประเมินอย่างละเอียดจากทีมแพทย์เฉพาะทาง

การผ่าตัด Whipple ใช้รักษาโรคอะไร

ใช้รักษาเนื้องอกหรือมะเร็งที่เกิดขึ้นบริเวณ “ส่วนหัวของตับอ่อน” รวมถึงรอยโรคที่บริเวณปลายท่อน้ำดีและลำไส้เล็กส่วนต้น

หุ่นยนต์ดาวินชีช่วยในการผ่าตัดอย่างไร

 หุ่นยนต์ช่วยให้ศัลยแพทย์มองเห็นภาพ 3 มิติที่ชัดเจนลึกซึ้ง และมีแขนกลที่หมุนโค้งงอได้อิสระเสมือนข้อมือมนุษย์ (Articulated instruments) ซึ่งเหนือกว่าการผ่าตัดส่องกล้องทั่วไป ทำให้สามารถตัดและเย็บต่ออวัยวะในพื้นที่แคบได้อย่างแม่นยำ ปลอดภัย และลดความบอบช้ำของร่างกาย

ผู้ป่วยทุกคนสามารถผ่าตัด Whipple ได้หรือไม่

 ไม่ทุกคน ทีมแพทย์จะต้องประเมินจากหลายปัจจัย ทั้งระยะและขนาดของมะเร็ง การลุกลามไปยังหลอดเลือดดำหรือหลอดเลือดแดงสำคัญ รวมถึงความพร้อมและสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย เพื่อพิจารณาว่าการผ่าตัดคือทางเลือกที่ปลอดภัยและได้ประโยชน์สูงสุดหรือไ

Medically Reviewed by

นพ. ณัฐวุฒิพงศ์ ลีรัตนขจร
นพ. ณัฐวุฒิพงศ์ ลีรัตนขจร

ศัลยศาสตร์

ศัลยศาสตร์โรคตับและทางเดินน้ำดี

Readers’ Rating

0.0 out of 5 stars (based on 0 reviews)