ไซนัสอักเสบเรื้อรัง มาแบบไม่รู้ตัว! เช็กอาการคัดจมูก น้ำมูกข้นที่ควรระวัง
หากมีอาการคัดจมูกไม่หาย น้ำมูกข้นสีเขียวหรือสีเหลือง ไอติดต่อกันหลายสัปดาห์ ปวดหัว ลมหายใจมีกลิ่นเหม็น อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคไซนัสอักเสบ
เลือกอ่านตามหัวข้อ
หลายคนอาจมองว่า “ริดสีดวงจมูก” เป็นเพียงก้อนเนื้อเล็ก ๆ ที่รักษาได้ไม่ยาก แต่ความจริงแล้ว การผ่าตัดบริเวณโพรงจมูกและไซนัสถือเป็นหนึ่งในหัตถการที่ต้องอาศัยความละเอียดสูงมาก เพราะอยู่ใกล้กับอวัยวะสำคัญอย่าง เส้นประสาทตาและฐานสมอง เพียงไม่กี่มิลลิเมตร หากผ่าตัดผิดจุดหรือขาดความชำนาญ อาจกระทบต่อการมองเห็นและเสี่ยง ต่อการบาดเจ็บกระบอกตานำไปสู่ “ตาบอดถาวร” ได้
แพทย์หญิงภัคจิรา นาคเสน แพทย์ชำนาญการด้านโรคจมูกและภูมิแพ้ โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชั่นแนล อธิบายว่า การทำความเข้าใจโรคอย่างถูกต้อง รวมถึงการประเมินโดยแพทย์ชำนาญการและการใช้เทคโนโลยีการรักษาที่แม่นยำ จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเพิ่มความแม่นยำในการรักษา ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และช่วยให้การผ่าตัดมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้นสำหรับผู้ป่วย
ริดสีดวงจมูก คืออะไร
คือก้อนเนื้อนุ่มที่เกิดจากเยื่อบุโพรงจมูกบวมเรื้อรัง มักพบในผู้ที่มีภูมิแพ้หรือไซนัสอักเสบเป็นประจำ ก้อนริดสีดวงจมูกมักเกิดบริเวณโพรงไซนัส ซึ่งอยู่ใกล้โครงสร้างสำคัญ เช่น เบ้าตา เส้นประสาทตา และฐานสมองส่วนหน้า
สัญญาณเตือน “ริดสีดวงจมูก” ที่ไม่ควรมองข้าม
หากคุณมีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์ ควรรีบพบแพทย์หู คอ จมูก เพื่อตรวจโพรงจมูกอย่างละเอียด
- คัดจมูกเรื้อรัง โดยเฉพาะข้างเดียว
- มีน้ำมูกใสหรือข้นตลอดเวลา, หรือมีน้ำมูกไหลลงคอ
- ได้กลิ่นลดลง หรือไม่ได้กลิ่นเลย
- ปวดแน่นบริเวณใบหน้า หน้าผาก หรือใต้ตา
- มีอาการกรน หรือหยุดหายใจขณะหลับ
ใครคือกลุ่มเสี่ยงของ “ริดสีดวงจมูก”
- ผู้ที่มีโรคภูมิแพ้เรื้อรัง, หอบหืด เรื้อรัง
- ผู้ที่เป็นไซนัสอักเสบซ้ำ ๆ
- ผู้ที่อยู่ในสภาพแวดล้อมฝุ่น ควัน มลภาวะ
- คนที่อยู่ในห้องแอร์เป็นเวลานาน
- ผู้ที่ใช้ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์โดยไม่ปรึกษาแพทย์
การวินิจฉัยโรคริดสีดวงจมูก
แพทย์จะตรวจโดยใช้กล้อง Endoscope ตรวจดูภายในโพรงจมูกอย่างละเอียด ในบางกรณีอาจทำ CT Scan เพื่อประเมินขนาดและตำแหน่งของก้อนริดสีดวงจมูกอย่างแม่นยำก่อนวางแผนการรักษา
วิธีการรักษา
1. รักษาด้วยยา
ใช้ในกรณีที่ก้อนมีขนาดเล็กและอาการไม่รุนแรง
- ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์
- ยาลดการอักเสบหรือยาต้านภูมิแพ้
- ยาปฏิชีวนะหากมีการติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วย
- การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ
2. ผ่าตัดส่องกล้อง (Endoscopic Sinus Surgery)
หากก้อนริดสีดวงมีขนาดใหญ่ หรืออุดกั้นโพรงจมูกมาก แพทย์จะพิจารณา ผ่าตัดส่องกล้อง เพื่อเอาก้อนริดสีดวงออก เทคนิคนี้ช่วยให้แพทย์มองเห็นพื้นที่ผ่าตัดชัดเจนและลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อรอบข้าง
ทำไม “การผ่าตัดริดสีดวงจมูกและไซนัส” จึงมีความเสี่ยงสูง
โพรงจมูกและโพรงไซนัสเป็นบริเวณที่มีโครงสร้างซับซ้อนและอยู่ใกล้อวัยวะสำคัญ เช่น เบ้าตา เส้นประสาทตา และฐานสมองส่วนหน้า ดังนั้นการผ่าตัดในบริเวณนี้จึงต้องอาศัยแพทย์เฉพาะทางและเทคโนโลยีช่วยนำทาง
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้
- การบาดเจ็บต่อเบ้าตาหรือเส้นประสาทตา อาจทำให้มองเห็นภาพซ้อนหรือสูญเสียการมองเห็น
- เลือดออกในโพรงไซนัสมากกว่าปกติ
- การติดเชื้อในโพรงไซนัสหรือโพรงสมอง
- การบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อสมองส่วนหน้า
เทคโนโลยี “เนวิเกเตอร์” คืออะไร
เพื่อให้การผ่าตัดมีความปลอดภัยและแม่นยำมากขึ้น ปัจจุบันมีการใช้เทคโนโลยี “ระบบนำทาง 3 มิติ (Surgical Navigation System)” หรือที่เรียกว่า “เนวิเกเตอร์ (Navigator)” ทำหน้าที่คล้าย GPS ทางการแพทย์ ช่วยให้แพทย์เห็นตำแหน่งของเครื่องมือผ่าตัดภายในโพรงจมูกแบบเรียลไทม์
ข้อดีของการผ่าตัดด้วยระบบเนวิเกเตอร์
- ระบุตำแหน่งของก้อนริดสีดวงไซนัสอักเสบ, ไซนัสที่ผิดปกติ ได้อย่างแม่นยำ
- ลดความเสี่ยงกระทบอวัยวะสำคัญ เช่น เบ้าตาและเส้นประสาท
- ลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อรอบข้าง
- ฟื้นตัวเร็ว เจ็บน้อย และลดโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ
การดูแลหลังผ่าตัด
- ล้างโพรงจมูกด้วยน้ำเกลือเป็นประจำ
- ใช้ยาพ่นตามแพทย์สั่ง
- หลีกเลี่ยงฝุ่น ควัน และอากาศเย็นจัด
- มาพบแพทย์ตามนัดเพื่อตรวจติดตามผล
ภาวะแทรกซ้อนหากปล่อยไว้โดยไม่รักษา
- หายใจลำบากเรื้อรัง
- การนอนหลับถูกรบกวน หรือภาวะหยุดหายใจขณะนอน
- สูญเสียการรับกลิ่นถาวร
- ติดเชื้อไซนัสซ้ำซ้อน
- เสี่ยงลุกลามไปยังเบ้าตาและโพรงสมอง
ริดสีดวงจมูก อาจไม่ใช่โรคร้าย แต่หากต้องเข้ารับการผ่าตัด การเลือกแพทย์ชำนาญการและเทคโนโลยีผ่าตัดที่ทันสมัย คือหัวใจสำคัญของความปลอดภัย เพราะการผ่าตัดที่แม่นยำไม่เพียงช่วยให้ผู้ป่วยหายใจโล่งขึ้น กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอีกครั้ง แต่ยังช่วยปกป้องการมองเห็นและลดภาวะแทรกซ้อนได้อย่างแท้จริง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคริดสีดวงจมูก
ริดสีดวงจมูกต่างจากไซนัสอักเสบหรือไม่?
มีความต่างกัน ริดสีดวงจมูกคือ “ก้อนเนื้ออ่อน” ที่เกิดจากเยื่อบุโพรงจมูกบวมเรื้อรัง ส่วนไซนัสอักเสบคือการ “ติดเชื้อหรือการอักเสบในโพรงไซนัส” ซึ่งอาจเกิดร่วมกับริดสีดวงได้ หลายคนมีทั้งสองภาวะพร้อมกัน จึงควรให้แพทย์ตรวจส่องกล้องเพื่อแยกโรคให้ชัดเจน
ริดสีดวงจมูกสามารถหายเองได้ไหม?
โดยทั่วไป ไม่สามารถหายเองได้ หากก้อนมีขนาดใหญ่หรือเรื้อรัง แต่หากตรวจพบระยะเริ่มต้น การรักษาด้วยยาพ่นสเตียรอยด์หรือยาลดอักเสบสามารถช่วยควบคุมอาการ และป้องกันไม่ให้ก้อนโตขึ้นได้
ผ่าตัดแล้วต้องพักฟื้นนานไหม
ส่วนใหญ่สามารถกลับบ้านได้ภายในวันเดียว หรือพักฟื้นเพียงไม่กี่วัน อาการปวดบวมเล็กน้อยและหายได้เร็ว
Medically Reviewed by
พญ. ภัคจิรา นาคเสน
โสต ศอ นาสิกวิทยา
โสต ศอ นาสิกวิทยา - โรคจมูก และภูมิแพ้
Readers’ Rating
5.0 out of 5 stars (based on 2 reviews)
