สีน้ำมูก เพียงอย่างเดียวไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรค หรือ บอกความรุนแรงของอาการได้ ควรพิจารณาร่วมกับอาการอื่นๆ และระยะเวลาที่เป็น
น้ำมูกใสพบได้ตามปกติ และอาจมีมากขึ้นจากโรคหวัด ภูมิแพ้ หรือการระคายเคือง
น้ำมูกสีเหลืองหรือเขียวไม่ได้หมายความว่าติดเชื้อแบคทีเรีย และไม่ใช่เหตุผลให้ใช้ยาปฏิชีวนะทันที
หากมีอาการ นานกว่า 10 วันโดยไม่ดีขึ้น, อาการดีขึ้นแล้วกลับแย่ลง หรือมีอาการรุนแรง เช่น ไข้สูงร่วมกับปวดหรือแน่นบริเวณใบหน้ามาก ควรพบแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุและการรักษาที่เหมาะสม
สีน้ำมูก บอกโรคได้จริงไหม น้ำมูกช่วยดักจับฝุ่นและสิ่งแปลกปลอม รวมถึงรักษาความชุ่มชื้นภายในจมูก เมื่อเยื่อบุจมูกเกิดการระคายเคืองหรืออักเสบ ปริมาณ ความเหนียวข้น และ สีของน้ำมูกอาจเปลี่ยนแปลงได้
หลายคนจึงสังเกตสีเพื่อประเมินว่าอาการหวัดรุนแรงขึ้นหรือไม่ แต่สีของน้ำมูกเพียงอย่างเดียวไม่สามารถบอกสาเหตุหรือความรุนแรงของโรคได้ แพทย์จำเป็นต้องพิจารณาอาการอื่นร่วมด้วย เช่น คัดจมูก ไข้ ปวดบริเวณใบหน้า การได้กลิ่นลดลง รวมถึงระยะเวลาและแนวโน้มของอาการ
น้ำมูกแต่ละสีบอกอะไรได้บ้าง น้ำมูกใส น้ำมูกใสพบได้ในภาวะปกติ หากไหลมากผิดปกติ อาจเกิดจากภูมิแพ้ หวัดในระยะแรก หรือ การระคายเคืองจากฝุ่น อากาศเย็น หรือ สิ่งกระตุ้นอื่นๆ หากเกิดจากสาเหตุภูมิแพ้ มักมีอาการจาม คันจมูก หรือคันตาร่วมด้วย การพิจารณาอาการเหล่านี้ร่วมกันจึงช่วยบอกสาเหตุได้ดีมากขึ้น
น้ำมูกสีขาวหรือขุ่น เกิดจากการอักเสบของเยื่อบุโพรงจมูก ทำให้น้ำมูกระบายออกยากขึ้นและคั่งอยู่นาน จึงข้นและขาวขุ่น ลักษณะนี้พบได้ในโรคหวัดและการอักเสบของจมูกหลายชนิด แต่ ไม่สามารถใช้บอกได้ว่าเกิดเชื้อประเภทใด
น้ำมูกสีเหลือง หรือ น้ำมูกสีเขียว น้ำมูกที่เปลี่ยนสีสามารถพบได้ระหว่างที่ร่างกายตอบสนองต่อการอักเสบหรือการติดเชื้อ เกิดจากเม็ดเลือดขาว ที่กำลังทำงานต่อสู้กับการอักเสบ พบได้ทั้งการติดเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย ดังนั้น น้ำมูกสีเหลืองหรือเขียวไม่ได้ยืนยันว่าเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย และไม่ได้หมายความว่าโรครุนแรงเสมอไป จึงไม่ควรใช้สีของน้ำมูกเพียงอย่างเดียวเป็นเหตุผลในการซื้อยาปฏิชีวนะรับประทานเอง
น้ำมูกมีเลือดปน เลือดปริมาณเล็กน้อยอาจเกิดจากเยื่อบุจมูกแห้ง การระคายเคือง การแคะจมูก หรือการสั่งน้ำมูกแรง โดยเฉพาะในช่วงที่เป็นหวัดหรือมีอากาศแห้ง แต่หากมีเลือดปนซ้ำ ๆ เลือดออกมาก หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการคัดจมูกหรือเลือดปนเพียงข้างเดียวอย่างต่อเนื่อง
เมื่อไรควรสงสัยว่าเป็นไซนัสอักเสบ อาการของไซนัสอักเสบ ได้แก่ คัดจมูก มีน้ำมูกขุ่นข้นหรือเปลี่ยนสี ปวดหรือแน่นบริเวณใบหน้า และการได้กลิ่นลดลง โดยทั่วไปจะต้องมีอาการอย่างน้อย 2 ใน 4 ข้อนี้ และหนึ่งในนั้นต้องเป็นอาการคัดจมูกหรือมีน้ำมูกขุ่นข้น หรือเปลี่ยนสีร่วมด้วย
ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อมีน้ำมูก หากอาการไม่รุนแรง ควรพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงฝุ่น ควัน หรือสิ่งที่ทำให้จมูกระคายเคือง การล้างจมูกด้วยน้ำเกลืออาจช่วยชะล้างน้ำมูกและบรรเทาอาการคัดจมูกได้ โดยควรใช้น้ำเกลือและอุปกรณ์ที่เหมาะสำหรับการล้างจมูก พร้อมทำความสะอาดอุปกรณ์หลังใช้ทุกครั้ง
ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะรับประทานเองเพียงเพราะน้ำมูกเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือเขียว เนื่องจากยาปฏิชีวนะไม่รักษาโรคหวัดที่เกิดจากไวรัส และไซนัสอักเสบหลายกรณีก็ไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะ
อาการแบบไหนควรพบแพทย์ หากมีอาการไซนัสอักเสบนานกว่า 10 วันโดยไม่ดีขึ้น, อาการดีขึ้นช่วงแรกแล้วกลับแย่ลงภายหลัง หรือมีไข้สูงร่วมกับน้ำมูกขุ่นข้นและปวดใบหน้ามาก ควรพบแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม และ พิจารณาการรักษาที่เหมาะสม
เนื่องจากอาการเหล่านี้เกิดได้จากหลายสาเหตุ แพทย์จึงต้องพิจารณาลักษณะอาการ ระยะเวลาที่เป็น และตรวจภายในจมูกตามความจำเป็น โดย ศูนย์หูคอจมูก โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล จะใช้ข้อมูลดังกล่าวประกอบการหาสาเหตุและวางแนวทางดูแลที่เหมาะสมในแต่ละบุคคล
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ สีน้ำมูก น้ำมูกสีเขียวต้องกินยาปฏิชีวนะไหม? ไม่เสมอไป น้ำมูกสีเหลืองหรือเขียวสามารถพบได้ในโรคหวัดจากเชื้อไวรัส แพทย์จะพิจารณาอาการร่วม ระยะเวลาที่เป็น และแนวโน้มของอาการก่อนตัดสินใจว่าจำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะหรือไม่
น้ำมูกสีเหลืองหมายถึงกำลังจะหายหรืออาการหนักขึ้น? บอกไม่ได้จากสีของน้ำมูกเพียงอย่างเดียว ควรสังเกตว่าไข้ อาการคัดจมูก อาการปวดหรือแน่นบริเวณใบหน้า และอาการโดยรวมกำลังดีขึ้นหรือแย่ลง รวมถึงเป็นมานานเท่าใด
น้ำมูกใสไหลทุกวันเป็นภูมิแพ้หรือไม่? อาจเป็นได้ โดยเฉพาะหากมีอาการจาม คันจมูก หรือคันตาร่วมด้วย แต่ยังมีสาเหตุอื่นที่ทำให้น้ำมูกใสได้ หากอาการเป็นต่อเนื่องหรือรบกวนชีวิตประจำวัน ควรพบแพทย์เพื่อประเมินหาสาเหตุ
น้ำมูกมีเลือดปนเล็กน้อยอันตรายไหม? อาจเกิดจากเยื่อบุจมูกแห้ง การระคายเคือง หรือการสั่งน้ำมูกแรง แต่หากมีเลือดปนบ่อย เลือดออกมาก หรือมีเลือดปนร่วมกับอาการคัดจมูกข้างเดียวอย่างต่อเนื่อง ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ
Medically Reviewed by
นพ. บรรณวัชร ตันติคุณ
โสต ศอ นาสิกวิทยา
โสต ศอ นาสิกวิทยา - โรคจมูก และภูมิแพ้
Readers’ Rating
2.6 out of 5 stars (based on 33 reviews)
