จุดขาวเล็ก ๆ บนผิว อย่าคิดว่าไม่สำคัญ อาจเป็นสัญญาณของ “ด่างขาว”

โรคผิว ด่างขาว (Vitiligo) เป็นภาวะทางผิวหนังที่เกิดจากการสูญเสียเม็ดสีผิวในบางบริเวณ สามารถเกิดได้กับทุกเพศทุกวัย มักผลต่อภาพลักษณ์ ความมั่นใจ และคุณภาพชีวิตของผู้ที่มีภาวะโรคด่างขาว ซึ่งจากประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยของ พญ.ชานิกา ทวีรุจจนะ แพทย์ประจำศูนย์ผิวหนังและความงาม โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล พบว่าผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยมักเข้ารับการประเมินเมื่อเริ่มสังเกตเห็นรอยด่างสีขาวบนผิวหนังที่มีขนาดเพิ่มขึ้น หรือเกิดในบริเวณที่มองเห็นได้ชัด เช่น ใบหน้า มือ หรือแขน 

โรคผิวด่างขาว คืออะไร

โรคผิว ด่างขาว เป็นภาวะที่เซลล์สร้างเม็ดสีผิวที่ถูกทำลายหรือหยุดการทำงาน ส่งผลให้บริเวณผิวหนังที่ได้รับผลกระทบสูญเสียสีตามธรรมชาติและปรากฏเป็นรอยด่างสีขาว 

ลักษณะที่พบได้บ่อย ได้แก่

• รอยด่างสีขาวที่มีขอบเขตชัดเจน
• อาจเกิดบริเวณใบหน้า มือ เท้า ข้อศอก หรือรอบอวัยวะเปิดของร่างกาย
• เส้นผมหรือขนในบริเวณนั้นอาจมีสีขาวร่วมด้วย
• ในบางราย รอยโรคอาจมีขนาดเพิ่มขึ้นหรือกระจายไปยังบริเวณผิวหนังอื่นได้

โรคนี้ไม่ได้ทำให้เกิดอาการเจ็บปวดทางกาย แต่ผู้ป่วยบางรายอาจรู้สึกกังวลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของสีผิว โดยเฉพาะในบริเวณที่มองเห็นได้ชัด หากมีอาการเหล่านี้และเกิดความไม่มั่นใจ สามารถ ปรึกษานัดหมายแพทย์ ได้ที่โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล

สาเหตุที่ทำให้เกิด ด่างขาว

แม้ว่ากลไกการเกิดโรคผิวด่างขาว ยังไม่สามารถอธิบายได้อย่างชัดเจนทั้งหมด แต่จากข้อมูลทางการแพทย์พบว่าอาจมีหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้องร่วมกัน ได้แก่

1. ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน

ในบางกรณี ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายอาจเกิดความผิดปกติและทำลายเซลล์สร้างเม็ดสีผิว (Melanocytes) ส่งผลให้ผิวหนังบริเวณดังกล่าวสูญเสียเม็ดสีตามธรรมชาติ

2. ปัจจัยทางพันธุกรรม

มีรายงานว่าบุคคลที่มีสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคผิวด่างขาว อาจมีแนวโน้มเกิดภาวะนี้ได้มากกว่าประชากรทั่วไป

3. ปัจจัยกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อม

ปัจจัยภายนอกบางประการอาจมีส่วนกระตุ้นให้เกิดหรือทำให้โรคแสดงอาการได้ เช่น
• การบาดเจ็บของผิวหนัง
• ความเครียดทางร่างกายหรือจิตใจ
• การสัมผัสสารเคมีบางชนิด

แนวทางการรักษาโรคผิวด่างขาว

แนวทางการรักษาโรคผิวด่างขาวมีหลายรูปแบบ โดยแพทย์จะพิจารณาวิธีการรักษาที่เหมาะสมจากหลายปัจจัย เช่น ตำแหน่งของรอยโรค ระยะเวลาที่เป็นโรค พื้นที่ผิวที่ได้รับผลกระทบ รวมถึงอายุและสุขภาพโดยรวมของผู้ที่มีภาวะดังกล่าว วิธีการรักษา  ได้แก่

การใช้ยาทาเฉพาะที่

เช่น ยาในกลุ่ม corticosteroids และ calcineurin inhibitors

การรักษาด้วยยา ในบางกรณี

อาจพิจารณาใช้ในผู้ที่มีการดำเนินโรคต่อเนื่องหรือมีพื้นที่ผิวที่ได้รับผลกระทบในวงกว้าง

การรักษาด้วยแสง (Phototherapy)

เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ใช้ในทางคลินิก โดยเฉพาะการฉายแสงอัลตราไวโอเลตชนิด Narrowband UVB เพื่อช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์สร้างเม็ดสีผิว โดยการรักษาจะอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

ขั้นตอนการรักษา

การรักษาด้วยเครื่องฉายแสงโดยทั่วไปจะดำเนินการเป็นขั้นตอนภายใต้การดูแลของแพทย์  ได้แก่

1. การประเมินรอยโรค แพทย์จะตรวจประเมินตำแหน่ง ขนาด และลักษณะของบริเวณผิวที่สูญเสียเม็ดสี
2. การกำหนดปริมาณแสงที่เหมาะสม โดยพิจารณาจากสภาพผิวและลักษณะของรอยโรคในแต่ละบุคคล
3. การฉายแสงตามแผนการรักษา ผู้รับการรักษาจะได้รับการฉายแสงตามรอบการรักษาที่แพทย์กำหนด
4. การติดตามผลการรักษา แพทย์จะประเมินการตอบสนองของผิวหนังและปรับแผนการรักษาให้เหมาะสมเป็นระยะ

การรักษาโรคผิวด่างขาวจำเป็นต้องดำเนินเป็นขั้นตอน ภายใต้การประเมินและติดตามอย่างต่อเนื่องโดยแพทย์ เพื่อให้สามารถปรับแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสมในแต่ละระยะ และช่วยให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดในระยะยาว

Phototherapy ทางเลือกการรักษาด่างขาวด้วยเครื่องฉายแสง 

Phototherapy เป็นวิธีการรักษาที่ใช้แสงอัลตราไวโอเลตความยาวคลื่นเฉพาะ ฉายลงบนผิวหนังบริเวณที่มีรอยด่างขาว เพื่อช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์สร้างเม็ดสีผิว ทำให้สีผิวในบางบริเวณอาจค่อย ๆ กลับมาใกล้เคียงกับสีผิวปกติได้

หลักการของการรักษา

แสง Narrowband UVB อาจช่วย

• กระตุ้นการทำงานของเซลล์เมลาโนไซต์
• ลดกระบวนการอักเสบจากระบบภูมิคุ้มกันในผิวหนัง
• ส่งเสริมการกลับมาของเม็ดสีในบางบริเวณ

การรักษามักต้องทำต่อเนื่องหลายครั้งตามแผนการรักษาของแพทย์ และผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

ประโยชน์และข้อจำกัดของ Phototherapy

ประโยชน์ที่อาจพบได้

• อาจช่วยให้สีผิวบางส่วนกลับมาใกล้เคียงปกติ
• เป็นวิธีที่ใช้กันในเวชปฏิบัติด้านผิวหนังมานาน
• สามารถใช้ร่วมกับการรักษาวิธีอื่นได้ในบางกรณี

ข้อจำกัดและความเสี่ยง

• ต้องรักษาอย่างต่อเนื่อง 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ ระยะเวลานานอย่างน้อย  3 เดือน ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของแพทย์
• อาจเกิดผิวแดงหรือระคายเคืองได้ในบางราย
• ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันตามลักษณะของโรคและตำแหน่งของรอยโรค

การตัดสินใจเลือกวิธีรักษาควรอยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์เท่านั้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรค ด่างขาว

Medically Reviewed by

พญ. ชานิกา ทวีรุจจนะ

ตจวิทยา (ผิวหนัง)

ตจวิทยา (ผิวหนัง) ทั่วไป

นัดหมายแพทย์ออนไลน์ Doctor Profile

บทความที่เกี่ยวข้อง

See All

สัญญาณอันตรายของ RSV ในเด็ก พ่อแม่ต้องรู้

RSV (Respiratory Syncytial Virus) คือ เชื้อไวรัสที่ก่อให้เกิดโรคทางระบบทางเดินหายใจที่รุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคหลอดลมอักเสบและปอดบวม ระบาดในช่วงปลายฤดูฝนต้นฤดูหนาว หรือช่วงที่มีอากาศเปลี่ยนแปลง

บทความสุขภาพ

รักษา ภูมิแพ้ ที่ต้นเหตุ ได้ด้วยวัคซีน 

โรค ภูมิแพ้ เป็นโรคที่พบได้บ่อยในทุกช่วงอายุ หลายคนเข้าใจว่าโรคภูมิแพ้เป็นโรคที่ต้องอยู่กับอาการไปตลอดชีวิต แต่ในปัจจุบัน นอกจากการใช้ยาและการหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้แล้ว ยังมีการรักษาด้วยวัคซีนภูมิแพ้ ซึ่งช่วยปรับเปลี่ยนการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิแพ้ ลดอาการของโรค และเพิ่มโอกาสในการหายขาดได้  ภูมิแพ้ คืออะไร ภูมิแพ้ (Allergy) คือภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายตอบสนองไวต่อสารบางชนิดมากกว่าปกติซึ่งเกิดจากความผิดพลาดของระบบภูมิคุ้มกันที่มีการสร้างอิมมูโนโกลบูลินอี (Immunoglobulin E; IgE) ต่อสารก่อภูมิแพ้ต่างๆ ส่งผลให้เกิดอาการแพ้ภายในเวลาไม่กี่นาทีถึงชั่วโมงหลังสัมผัสสารดังกล่าว โดยสารก่อภูมิแพ้อาจเข้าสู่ร่างกายผ่านทางระบบทางเดินหายใจ ผิวหนัง หรือการรับประทาน ซึ่งภาวะนี้สามารถพบได้ตั้งแต่วัยเด็ก หรืออาจเกิดขึ้นใหม่ในวัยผู้ใหญ่ก็ได้ โรคภูมิแพ้ที่พบบ่อย 1.  โรคจมูกและเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้ (allergic rhinoconjunctivitis) ผู้ป่วยจะมีอาการคันจมูก จาม น้ำมูกไหล คัดจมูก และในบางรายอาจมีอาการทางตาร่วมด้วย เช่น คันตา น้ำตาไหล เยื่อบุตาอักเสบ ใต้ตาดำ สารก่อภูมิแพ้ที่พบบ่อยได้แก่ ไรฝุ่น ขนสัตว์ เกสร แมลงสาบ เชื้อรา 2. โรคหืดจากภูมิแพ้ (allergic asthma) อาการสำคัญที่พบได้ ได้แก่ หายใจมีเสียงหวีด(wheeze) หายใจลำบาก แน่นหน้าอก ไอ […]

บทความสุขภาพ