เตือนภัยคนติดจอ! เล่นมือถือทั้งวัน เสี่ยงกระดูกคอเสื่อมก่อนวัย

การใช้สมาร์ตโฟน คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์ดิจิทัลเป็นเวลานานได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม พฤติกรรมการก้มศีรษะเพื่อมองหน้าจอหรือการนั่งดูจอเป็นเวลานานอาจเพิ่มภาระต่อกระดูกสันหลังส่วนคอ และอาจสัมพันธ์กับการเกิดภาวะ กระดูกคอเสื่อมก่อนวัย ในบางกรณี

จากประสบการณ์ของนพ. เอกพล ลาภอำนวยผล ศัลยแพทย์กระดูกและข้อชำนาญการด้านโรคกระดูกสันหลัง โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล พบว่าผู้ป่วยจำนวนหนึ่งที่เข้ารับการประเมินอาการปวดคอเรื้อรังมีประวัติการใช้สมาร์ตโฟนหรือทำงานหน้าจอเป็นเวลานานในแต่ละวัน โดยเฉพาะในกลุ่มวัยทำงาน

Cervical Spondylosis (ภาวะกระดูกคอเสื่อม) คืออะไร

Cervical Spondylosis คือภาวะความเสื่อมของกระดูกสันหลังส่วนคอ ซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างต่าง ๆ ได้แก่

• หมอนรองกระดูกสันหลัง
• ข้อต่อกระดูกสันหลังส่วนคอ
• เอ็นและเนื้อเยื่อรอบกระดูกสันหลัง

โดยทั่วไปภาวะนี้มักพบในผู้สูงอายุ เนื่องจากโครงสร้างของกระดูกสันหลังเกิดการเสื่อมตามธรรมชาติของร่างกายเมื่ออายุมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แพทย์พบว่าภาวะดังกล่าวสามารถเกิดขึ้นได้ในคนอายุน้อยมากขึ้น ซึ่งเรียกว่า กระดูกคอเสื่อมก่อนวัย (Early-onset Cervical Spondylosis) โดยมักสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น

• การก้มคอเป็นเวลานาน
• การใช้สมาร์ตโฟนหรือคอมพิวเตอร์ต่อเนื่องหลายชั่วโมง
• ท่าทางการนั่งทำงานที่ไม่เหมาะสม
• การใช้กล้ามเนื้อคอและบ่าซ้ำ ๆ โดยไม่ได้พัก

เมื่อหมอนรองกระดูกหรือข้อต่อกระดูกสันหลังเริ่มเสื่อม อาจทำให้เกิดอาการปวดคอ การเคลื่อนไหวลดลง และในบางกรณีอาจมีการกดทับเส้นประสาทบริเวณกระดูกสันหลังส่วนคอ

ทำไม “ก้มเล่นมือถือ” ถึงทำร้ายกระดูกคอ?

ขณะก้มศีรษะลงเพื่อมองมือถือ น้ำหนักศีรษะที่ปกติประมาณ 4–5 กิโลกรัม จะเพิ่มแรงกดบนกระดูกคอเป็น 20–27 กิโลกรัม เมื่อก้มคอลงมากยิ่งก้มค้างไว้นานเท่าไร

• หมอนรองกระดูกถูกกดทับมากขึ้น
• กล้ามเนื้อคอและบ่าทำงานหนักผิดปกติ
• แนวกระดูกคอเสียสมดุล

พฤติกรรมนี้ถูกเรียกว่า Text Neck Syndrome เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของ กระดูกคอเสื่อมก่อนวัย ในคนอายุน้อย

พฤติกรรมการใช้หน้าจอที่อาจเพิ่มความเสี่ยง

นอกจากการใช้มือถือแล้ว การดูซีรีส์หรือทำงานหน้าจอเป็นเวลานานในท่าทางที่ไม่เหมาะสมอาจเพิ่มภาระต่อกระดูกสันหลังส่วนคอได้เช่นกัน

ตัวอย่างพฤติกรรมที่พบได้บ่อย ได้แก่

• นั่งเอนหลังโดยคอพับ
• นั่งก้มคอบนโซฟาเป็นเวลานาน
• ดูจอที่อยู่ต่ำกว่าระดับสายตา
• นั่งทำงานหน้าจอหลายชั่วโมงโดยไม่เปลี่ยนอิริยาบถ

เมื่อกล้ามเนื้อคอทำงานต่อเนื่องโดยไม่ได้พัก อาจทำให้เกิดอาการปวดกล้ามเนื้อ ความตึงของข้อต่อ และเพิ่มภาระต่อโครงสร้างกระดูกสันหลัง

อาการกระดูกคอเสื่อม

อาการของภาวะกระดูกคอเสื่อมอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล โดยขึ้นอยู่กับระดับของการเสื่อมและโครงสร้างที่ได้รับผลกระทบ

อาการที่พบได้ เช่น

• ปวดคอ บ่า หรือไหล่
• คอแข็งหรือเคลื่อนไหวได้จำกัด
• ปวดร้าวจากคอลงไปที่สะบักหรือแขน
• ชาหรืออ่อนแรงที่แขน มือ หรือปลายนิ้ว
• ปวดศีรษะร่วมกับอาการปวดคอ

ในบางกรณีที่มีการกดทับเส้นประสาทหรือไขสันหลัง อาจทำให้เกิดอาการทางระบบประสาท เช่น อ่อนแรง ชา หรือการทรงตัวผิดปกติ ซึ่งควรได้รับการประเมินโดยแพทย์

แนวทางการประเมิน

การประเมินผู้ป่วยที่มีอาการปวดคอมักเริ่มจาก

• การซักประวัติและประเมินพฤติกรรมการใช้งานในชีวิตประจำวัน
• การตรวจร่างกายระบบกระดูกและระบบประสาท
• การตรวจภาพทางการแพทย์ เช่น X-ray หรือ MRI ในกรณีที่จำเป็น

ที่ ศูนย์กระดูกสันหลัง โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล การดูแลผู้ป่วยมักใช้แนวทางแบบ สหสาขาวิชาชีพ (Multidisciplinary care) ซึ่งอาจประกอบด้วยศัลยแพทย์กระดูกและข้อ แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู และนักกายภาพบำบัด เพื่อประเมินอาการและวางแผนการดูแลที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

กระดูกคอเสื่อมก่อนวัย รักษาได้หรือไม่?

  หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น กระดูกคอเสื่อมก่อนวัย สามารถดูแลรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ในหลายกรณี เช่น

• กายภาพบำบัดเฉพาะทาง
• ปรับท่าทางการใช้งานในชีวิตประจำวัน
• บริหารกล้ามเนื้อคอและหลัง
• ใช้ยาเพื่อลดอาการปวดและอักเสบ (ตามดุลยพินิจแพทย์)

แต่หากปล่อยไว้นานจนเกิดการกดทับเส้นประสาทรุนแรง อาจจำเป็นต้องรักษาด้วยการผ่าตัดซึ่งปัจจุบันแพทย์จะใช้เทคนิคผ่าตัดแบบแผลเล็ก(Minimally Invasive Spine Surgery)  ขนาดประมาณ 3 เซ็นติเมตร ทำให้ผู้ป่วยบาดเจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว นอนพักฟื้นที่โรงพยาบาลเพียง 1 คืน และกลับไปใช้ชีวิตตามปกติเร็วขึ้น

วิธีป้องกันกระดูกคอเสื่อม

การปรับพฤติกรรมสามารถช่วยลดความเสี่ยงของ กระดูกคอเสื่อม ได้ เช่น

• ยกมือถือให้อยู่ระดับสายตา ไม่ก้มคอ
• พักสายตาและเปลี่ยนท่าทุก 20–30 นาที
• จัดจอให้อยู่ในระดับพอดีขณะดูซีรีส์หรือทำงาน
• บริหารกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่ เป็นประจำ
• หลีกเลี่ยงการนั่งหรือก้มคอนานต่อเนื่องหลายชั่วโมง

เมื่อใดควรพบแพทย์

ควรพิจารณาเข้ารับการตรวจจากแพทย์หากมีอาการต่อไปนี้

• ปวดคอเรื้อรังต่อเนื่อง
• ปวดร้าวลงแขนหรือสะบัก
• ชาหรืออ่อนแรงที่แขนหรือมือ
• อาการปวดคอร่วมกับการเคลื่อนไหวลำบาก

การประเมินโดยแพทย์ชำนาญการด้านกระดูกสันหลังสามารถช่วยระบุสาเหตุของอาการและวางแผนรักษาที่เหมาะสมได้

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกระดูกคอเสื่อมก่อนวัย

Medically Reviewed by

นพ. เอกพล ลาภอำนวยผล

ศัลยศาสตร์กระดูกและข้อ

ศัลยศาสตร์กระดูกและข้อ - โรคกระดูกสันหลัง

นัดหมายแพทย์ออนไลน์ Doctor Profile

บทความที่เกี่ยวข้อง

See All

ไหล่ไม่เท่ากัน เกิดจากอะไร สัญญาณเตือนกระดูกสันหลังคดที่ต้องระวัง

หลายคนอาจเคยสังเกตว่าระดับหัวไหล่ของตนเองดูไม่สมดุลกัน และมองว่าเป็นเพียงเรื่องเล็กน้อยที่เกี่ยวกับบุคลิกภาพเท่านั้น ทว่าในความเป็นจริงแล้ว อาการไหล่ไม่เท่ากันอาจเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญของความผิดปกติภายในโครงสร้างร่างกาย สอดคล้องกับอาการของโรคกระดูกสันหลังคด การทำความเข้าใจถึงสาเหตุที่แท้จริงของภาวะไหล่ไม่เท่ากัน จะช่วยให้เราสามารถรับมือและเข้ารับการรักษาได้อย่างทันท่วงที ก่อนที่อาการไหล่ไม่เท่ากันส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในระยะยาว สัญญาณเตือนของไหล่ไม่เท่ากัน ไหล่ไม่เท่ากัน หรือ ไหล่เอียง คือภาวะที่ระดับของหัวไหล่ทั้งสองข้างไม่อยู่ในระนาบเดียวกันอย่างชัดเจนเมื่อยืนหรือนั่งในท่าตรง โดยอาจมีข้างใดข้างหนึ่งสูงหรือต่ำกว่าอีกข้างหนึ่งอย่างเห็นได้ชัด นอกจากนี้ยังอาจมีสัญญาณอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น ศีรษะดูเอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง ช่องว่างระหว่างแขนกับลำตัวทั้งสองข้างไม่เท่ากัน หรือสังเกตเห็นว่ากระดูกสะบักข้างใดข้างหนึ่งนูนออกมามากกว่าปกติ ภาวะไหล่ไม่เท่ากันนี้อาจส่งผลให้เกิดอาการปวดเมื่อยบริเวณคอ บ่า และไหล่เรื้อรังได้ ไหล่ไม่เท่ากันเกิดจากสาเหตุอะไร ไหล่ไม่เท่ากันสามารถเกิดขึ้นได้หลากหลายปัจจัย ดังนี้ กระดูกสันหลังคด (Scoliosis) โรคกระดูกสันหลังคดคือภาวะที่แนวกระดูกสันหลังมีการบิดโค้งงอไปทางด้านข้างผิดปกติ ทำให้โครงสร้างร่างกายโดยรวมเสียสมดุล ส่งผลโดยตรงให้ระดับของไหล่ สะโพก และเอวทั้งสองข้างดูไม่เท่ากัน ภาวะนี้มักพบได้บ่อยในวัยรุ่นช่วงที่กำลังมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว พฤติกรรมในชีวิตประจำวัน การใช้ร่างกายข้างใดข้างหนึ่งมากกว่าอีกข้างเป็นประจำ เช่น การสะพายกระเป๋าหนัก ๆ ที่ไหล่ข้างเดิม การนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ในท่าที่ไม่เหมาะสม หรือการเล่นกีฬาที่ใช้แขนข้างเดียวเป็นหลัก สามารถทำให้กล้ามเนื้อบริเวณบ่าและไหล่เกิดความไม่สมดุล ฝั่งที่ใช้งานหนักจะเกิดการหดเกร็งและตึงตัวมากกว่า จนดึงรั้งให้ไหล่ข้างนั้นยกสูงขึ้น กลายเป็นภาวะไหล่ไม่เท่ากันในที่สุด กระดูกเชิงกรานบิดเบี้ยว กระดูกเชิงกรานเปรียบเสมือนฐานรากของร่างกาย เมื่อฐานรากเกิดการบิดเบี้ยวหรือไม่สมดุล ย่อมส่งผลกระทบต่อไปยังแนวกระดูกสันหลังและระดับหัวไหล่ ทำให้เกิดอาการไหล่ไม่เท่ากันตามมา ซึ่งสาเหตุของกระดูกเชิงกรานบิดเบี้ยวอาจมาจากการใช้ไหล่ไม่เท่ากัน หรือการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อไหล่ การบาดเจ็บของกล้ามเนื้อบริเวณบ่าไหล่ อุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บโดยตรงที่กล้ามเนื้อบริเวณบ่า […]

บทความสุขภาพ

ปวดหลังเรื้อรัง ไม่ใช่แค่เมื่อยอาจเป็น “โรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ”

ปวดหลังเรื้อรัง ชา ขาไม่มีแรง หรือเดินได้ระยะสั้น อาจเป็นสัญญาณของ “โรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ” ภาวะที่เส้นประสาทถูกกดทับจากการเสื่อมของกระดูกสันหลัง พบมากในผู้สูงอายุ รักษาได้ทั้งแบบไม่ผ่าตัดและผ่าตัดผ่านกล้อง เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว

บทความสุขภาพ