สีน้ำมูก บอกโรค? รู้ทันอาการที่ควรพบแพทย์

•  สีน้ำมูก เพียงอย่างเดียวไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรค หรือ บอกความรุนแรงของอาการได้ ควรพิจารณาร่วมกับอาการอื่นๆ และระยะเวลาที่เป็น
• น้ำมูกใสพบได้ตามปกติ และอาจมีมากขึ้นจากโรคหวัด ภูมิแพ้ หรือการระคายเคือง
• น้ำมูกสีเหลืองหรือเขียวไม่ได้หมายความว่าติดเชื้อแบคทีเรีย และไม่ใช่เหตุผลให้ใช้ยาปฏิชีวนะทันที
• หากมีอาการ นานกว่า 10 วันโดยไม่ดีขึ้น, อาการดีขึ้นแล้วกลับแย่ลง หรือมีอาการรุนแรง เช่น ไข้สูงร่วมกับปวดหรือแน่นบริเวณใบหน้ามาก ควรพบแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุและการรักษาที่เหมาะสม

สีน้ำมูก บอกโรคได้จริงไหม

น้ำมูกช่วยดักจับฝุ่นและสิ่งแปลกปลอม รวมถึงรักษาความชุ่มชื้นภายในจมูก เมื่อเยื่อบุจมูกเกิดการระคายเคืองหรืออักเสบ ปริมาณ ความเหนียวข้น และ สีของน้ำมูกอาจเปลี่ยนแปลงได้

หลายคนจึงสังเกตสีเพื่อประเมินว่าอาการหวัดรุนแรงขึ้นหรือไม่ แต่สีของน้ำมูกเพียงอย่างเดียวไม่สามารถบอกสาเหตุหรือความรุนแรงของโรคได้ แพทย์จำเป็นต้องพิจารณาอาการอื่นร่วมด้วย เช่น คัดจมูก ไข้ ปวดบริเวณใบหน้า การได้กลิ่นลดลง รวมถึงระยะเวลาและแนวโน้มของอาการ

น้ำมูกแต่ละสีบอกอะไรได้บ้าง

น้ำมูกใส

น้ำมูกใสพบได้ในภาวะปกติ หากไหลมากผิดปกติ อาจเกิดจากภูมิแพ้ หวัดในระยะแรก หรือ การระคายเคืองจากฝุ่น  อากาศเย็น หรือ สิ่งกระตุ้นอื่นๆ หากเกิดจากสาเหตุภูมิแพ้ มักมีอาการจาม คันจมูก หรือคันตาร่วมด้วย การพิจารณาอาการเหล่านี้ร่วมกันจึงช่วยบอกสาเหตุได้ดีมากขึ้น

น้ำมูกสีขาวหรือขุ่น

เกิดจากการอักเสบของเยื่อบุโพรงจมูก ทำให้น้ำมูกระบายออกยากขึ้นและคั่งอยู่นาน จึงข้นและขาวขุ่น ลักษณะนี้พบได้ในโรคหวัดและการอักเสบของจมูกหลายชนิด แต่ ไม่สามารถใช้บอกได้ว่าเกิดเชื้อประเภทใด

น้ำมูกสีเหลือง หรือ น้ำมูกสีเขียว 

น้ำมูกที่เปลี่ยนสีสามารถพบได้ระหว่างที่ร่างกายตอบสนองต่อการอักเสบหรือการติดเชื้อ เกิดจากเม็ดเลือดขาว ที่กำลังทำงานต่อสู้กับการอักเสบ พบได้ทั้งการติดเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย ดังนั้น น้ำมูกสีเหลืองหรือเขียวไม่ได้ยืนยันว่าเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย และไม่ได้หมายความว่าโรครุนแรงเสมอไป จึงไม่ควรใช้สีของน้ำมูกเพียงอย่างเดียวเป็นเหตุผลในการซื้อยาปฏิชีวนะรับประทานเอง

น้ำมูกมีเลือดปน

เลือดปริมาณเล็กน้อยอาจเกิดจากเยื่อบุจมูกแห้ง การระคายเคือง การแคะจมูก หรือการสั่งน้ำมูกแรง โดยเฉพาะในช่วงที่เป็นหวัดหรือมีอากาศแห้ง แต่หากมีเลือดปนซ้ำ ๆ เลือดออกมาก หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการคัดจมูกหรือเลือดปนเพียงข้างเดียวอย่างต่อเนื่อง

เมื่อไรควรสงสัยว่าเป็นไซนัสอักเสบ

อาการของไซนัสอักเสบ ได้แก่ คัดจมูก มีน้ำมูกขุ่นข้นหรือเปลี่ยนสี ปวดหรือแน่นบริเวณใบหน้า และการได้กลิ่นลดลง โดยทั่วไปจะต้องมีอาการอย่างน้อย 2 ใน 4 ข้อนี้ และหนึ่งในนั้นต้องเป็นอาการคัดจมูกหรือมีน้ำมูกขุ่นข้น หรือเปลี่ยนสีร่วมด้วย

ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อมีน้ำมูก

หากอาการไม่รุนแรง ควรพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงฝุ่น ควัน หรือสิ่งที่ทำให้จมูกระคายเคือง การล้างจมูกด้วยน้ำเกลืออาจช่วยชะล้างน้ำมูกและบรรเทาอาการคัดจมูกได้ โดยควรใช้น้ำเกลือและอุปกรณ์ที่เหมาะสำหรับการล้างจมูก พร้อมทำความสะอาดอุปกรณ์หลังใช้ทุกครั้ง

ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะรับประทานเองเพียงเพราะน้ำมูกเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือเขียว เนื่องจากยาปฏิชีวนะไม่รักษาโรคหวัดที่เกิดจากไวรัส และไซนัสอักเสบหลายกรณีก็ไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะ

อาการแบบไหนควรพบแพทย์

หากมีอาการไซนัสอักเสบนานกว่า 10 วันโดยไม่ดีขึ้น, อาการดีขึ้นช่วงแรกแล้วกลับแย่ลงภายหลัง หรือมีไข้สูงร่วมกับน้ำมูกขุ่นข้นและปวดใบหน้ามาก ควรพบแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม และ พิจารณาการรักษาที่เหมาะสม

เนื่องจากอาการเหล่านี้เกิดได้จากหลายสาเหตุ แพทย์จึงต้องพิจารณาลักษณะอาการ ระยะเวลาที่เป็น และตรวจภายในจมูกตามความจำเป็น โดย ศูนย์หูคอจมูก โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล จะใช้ข้อมูลดังกล่าวประกอบการหาสาเหตุและวางแนวทางดูแลที่เหมาะสมในแต่ละบุคคล

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ สีน้ำมูก

Medically Reviewed by

นพ. บรรณวัชร ตันติคุณ

โสต ศอ นาสิกวิทยา

โสต ศอ นาสิกวิทยา - โรคจมูก และภูมิแพ้

นัดหมายแพทย์ออนไลน์ Doctor Profile

บทความที่เกี่ยวข้อง

See All

ไซนัสอักเสบเรื้อรัง มาแบบไม่รู้ตัว! เช็กอาการคัดจมูก น้ำมูกข้นที่ควรระวัง

หากมีอาการคัดจมูกไม่หาย น้ำมูกข้นสีเขียวหรือสีเหลือง ไอติดต่อกันหลายสัปดาห์ ปวดหัว ลมหายใจมีกลิ่นเหม็น อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคไซนัสอักเสบ

บทความสุขภาพ

คัดจมูก หายใจไม่สะดวก อาจไม่ใช่ภูมิแพ้ สัญญาณของ “ริดสีดวงจมูก”

หลายคนอาจมองว่า “ริดสีดวงจมูก” เป็นเพียงก้อนเนื้อเล็ก ๆ ที่รักษาได้ไม่ยาก แต่ความจริงแล้ว การผ่าตัดบริเวณโพรงจมูกและไซนัสถือเป็นหนึ่งในหัตถการที่ต้องอาศัยความละเอียดสูงมาก เพราะอยู่ใกล้กับอวัยวะสำคัญอย่าง เส้นประสาทตาและฐานสมอง เพียงไม่กี่มิลลิเมตร หากผ่าตัดผิดจุดหรือขาดความชำนาญ อาจกระทบต่อการมองเห็นและเสี่ยง ต่อการบาดเจ็บกระบอกตานำไปสู่ “ตาบอดถาวร” ได้ แพทย์หญิงภัคจิรา นาคเสน แพทย์ชำนาญการด้านโรคจมูกและภูมิแพ้ โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชั่นแนล อธิบายว่า การทำความเข้าใจโรคอย่างถูกต้อง รวมถึงการประเมินโดยแพทย์ชำนาญการและการใช้เทคโนโลยีการรักษาที่แม่นยำ จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเพิ่มความแม่นยำในการรักษา ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และช่วยให้การผ่าตัดมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้นสำหรับผู้ป่วย ริดสีดวงจมูก คืออะไร คือก้อนเนื้อนุ่มที่เกิดจากเยื่อบุโพรงจมูกบวมเรื้อรัง มักพบในผู้ที่มีภูมิแพ้หรือไซนัสอักเสบเป็นประจำ ก้อนริดสีดวงจมูกมักเกิดบริเวณโพรงไซนัส ซึ่งอยู่ใกล้โครงสร้างสำคัญ เช่น เบ้าตา เส้นประสาทตา และฐานสมองส่วนหน้า สัญญาณเตือน “ริดสีดวงจมูก” ที่ไม่ควรมองข้าม หากคุณมีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์ ควรรีบพบแพทย์หู คอ จมูก เพื่อตรวจโพรงจมูกอย่างละเอียด ใครคือกลุ่มเสี่ยงของ “ริดสีดวงจมูก” การวินิจฉัยโรคริดสีดวงจมูก แพทย์จะตรวจโดยใช้กล้อง Endoscope ตรวจดูภายในโพรงจมูกอย่างละเอียด ในบางกรณีอาจทำ CT Scan […]

บทความสุขภาพ