โรคทางนรีเวชพบได้ในผู้หญิงทุกช่วงวัย และอาจแสดงอาการได้หลายรูปแบบ เช่น ประจำเดือนผิดปกติ ปวดท้องน้อย หรือคลำพบก้อน โรคที่พบบ่อย ได้แก่ เนื้องอกมดลูก เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ช็อกโกแลตซีสต์ ถุงน้ำรังไข่ และ PCOS
แนวทางการรักษามีตั้งแต่การติดตามอาการ การใช้ยา ไปจนถึงการผ่าตัด
โดยแพทย์จะพิจารณาตามชนิดของโรค ความรุนแรง และสุขภาพของผู้ป่วย หากจำเป็นต้องผ่าตัด
ปัจจุบัน มีทั้งการผ่าตัดเปิดหน้าท้อง การผ่าตัดส่องกล้อง และการผ่าตัดส่องกล้องด้วยหุ่นยนต์ดาวินชี
กลุ่มโรคหรือความผิดปกติที่เกิดกับระบบสืบพันธุ์ของเพศหญิง เช่น มดลูก รังไข่ ปากมดลูก ท่อนำไข่ ช่องคลอด และอวัยวะภายในอุ้งเชิงกราน รวมถึงความผิดปกติของฮอร์โมนที่ส่งผลต่อการทำงานของระบบสืบพันธุ์
โรคบางชนิดอาจมีอาการชัดเจน ขณะที่บางชนิดอาจไม่แสดงอาการในระยะแรก การสังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกายและเข้ารับการตรวจเมื่อมีความผิดปกติ ช่วยให้แพทย์วินิจฉัยและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม
โรคทางนรีเวชมีหลายชนิด โดยแต่ละโรคมีสาเหตุ อาการ และแนวทางการรักษาที่แตกต่างกัน โรคที่พบได้บ่อย ได้แก่
เนื้องอกมดลูก เป็นก้อนที่เกิดจากการเจริญเติบโตของกล้ามเนื้อมดลูก ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็ง ผู้ป่วยอาจมีประจำเดือนมามาก ปวดท้องน้อย ปวดประจำเดือน หรือคลำพบก้อน หากก้อนมีขนาดใหญ่หรือส่งผลต่อคุณภาพชีวิต แพทย์อาจพิจารณาแนวทางการรักษาที่เหมาะสม รวมถึงการผ่าตัดในบางกรณี
เกิดจากเนื้อเยื่อที่มีลักษณะคล้ายเยื่อบุโพรงมดลูกไปเจริญอยู่นอกโพรงมดลูก ทำให้เกิดการอักเสบและพังผืด ผู้ป่วยมักมีอาการปวดประจำเดือนรุนแรง ปวดท้องน้อยเรื้อรัง หรืออาจส่งผลต่อภาวะมีบุตรยากในบางราย
เป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ โดยเกิดเป็นถุงน้ำภายในรังไข่ ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดท้องน้อย ปวดประจำเดือน หรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ ขณะที่บางรายอาจไม่มีอาการและตรวจพบจากการตรวจสุขภาพ
ถุงน้ำรังไข่มีหลายชนิด บางชนิดสามารถยุบได้เอง ขณะที่บางชนิดอาจจำเป็นต้องได้รับการติดตามหรือรักษา ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการปวดท้องน้อย แน่นท้อง หรือคลำพบก้อน
PCOS เป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับความไม่สมดุลของฮอร์โมน ส่งผลให้การตกไข่ผิดปกติ ผู้ป่วยอาจมีประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ สิว ขนดก หรือมีภาวะมีบุตรยากในบางราย
หากพบอาการต่อไปนี้ ไม่ควรละเลยและควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุ
ประจำเดือนมาผิดปกติ
เลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด
ปวดท้องน้อยเรื้อรัง
ปวดประจำเดือนรุนแรงกว่าปกติ
ตกขาวผิดปกติหรือมีกลิ่นผิดปกติ
คลำพบก้อนบริเวณท้องน้อย
เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์
ท้องอืดหรือแน่นท้องต่อเนื่อง
แนวทางการรักษาโรคทางนรีเวชขึ้นอยู่กับชนิดของโรค ความรุนแรงของอาการ ขนาดและตำแหน่งของรอยโรค สุขภาพของผู้ป่วย รวมถึงความต้องการมีบุตรในอนาคต
โดยทั่วไป แพทย์อาจพิจารณาแนวทางการรักษา ดังนี้
การติดตามอาการ สำหรับผู้ป่วยที่ยังไม่มีอาการหรือรอยโรคไม่ส่งผลต่อการใช้ชีวิต
การรักษาด้วยยา เพื่อบรรเทาอาการหรือควบคุมการดำเนินของโรคในบางภาวะ
การผ่าตัด เมื่อรอยโรคมีขนาดใหญ่ อาการรุนแรง หรือมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์
จากประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยของ ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล การเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย มีความสำคัญต่อผลลัพธ์ของการรักษาและการฟื้นตัวในระยะยาว
เมื่อแพทย์ประเมินว่าผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัด ปัจจุบัน มีทางเลือกหลัก 3 วิธี ได้แก่
เหมาะสำหรับผู้ป่วยบางราย เช่น ก้อนเนื้องอกขนาดใหญ่ มะเร็งทางนรีเวชบางชนิด ผู้ที่มีพังผืดในอุ้งเชิงกรานติดแน่น หรือมีโรคของอวัยวะอื่นร่วมด้วย
เป็นการผ่าตัดผ่านแผลขนาดเล็กโดยใช้กล้องและเครื่องมือผ่าตัด ช่วยลดการบาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อ ลดอาการปวดแผล และใช้เวลาพักฟื้นน้อยกว่าการผ่าตัดเปิดหน้าท้อง
เป็นการผ่าตัดแผลเล็กที่ใช้ระบบหุ่นยนต์ช่วยเพิ่มความคล่องตัวของเครื่องมือ เหมาะสำหรับการผ่าตัดทางนรีเวชบางชนิด โดยแพทย์จะพิจารณาตามความซับซ้อนของโรคและความเหมาะสมของผู้ป่วย
การผ่าตัดด้วยระบบหุ่นยนต์ดาวินชี (Da Vinci Surgical System) เป็นเทคโนโลยีการผ่าตัดแผลเล็กที่ศัลยแพทย์ควบคุมแขนกลผ่านคอนโซลร่วมกับระบบภาพสามมิติความละเอียดสูง
ระบบหุ่นยนต์ไม่ได้ทำงานอัตโนมัติหรือผ่าตัดแทนแพทย์ แต่ทำหน้าที่ถ่ายทอดการเคลื่อนไหวของมือศัลยแพทย์ไปยังเครื่องมือผ่าตัดขนาดเล็ก ช่วยให้การผ่าตัดในบริเวณที่มีพื้นที่จำกัดหรือเข้าถึงได้ยากทำได้คล่องตัวและละเอียดมากขึ้น
แพทย์อาจพิจารณาใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดในผู้ป่วยที่เหมาะสม เช่น
เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ที่มีพังผืดหรือรอยโรคในตำแหน่งลึก
เนื้องอกมดลูกหลายก้อนหรืออยู่ในตำแหน่งที่ซับซ้อน
ถุงน้ำรังไข่ที่มีพังผืดร่วมด้วย
มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกและมะเร็งทางนรีเวชบางชนิด ตามข้อบ่งชี้ของแพทย์
สำหรับผู้ป่วยที่เหมาะสม การผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ดาวินชีอาจมีข้อดี ดังนี้
แผลผ่าตัดมีขนาดเล็ก
ช่วยลดการเสียเลือดระหว่างผ่าตัด
ช่วยลดอาการปวดแผลหลังผ่าตัด
ช่วยลดผลกระทบต่อเนื้อเยื่อรอบข้าง
เพิ่มความคล่องตัวในการผ่าตัดบริเวณที่เข้าถึงได้ยาก
ระยะเวลาพักฟื้นโดยทั่วไปสั้นกว่าการผ่าตัดเปิดหน้าท้อง
ทั้งนี้ ผลลัพธ์การรักษาขึ้นอยู่กับชนิดของโรค สุขภาพของผู้ป่วย และการประเมินของแพทย์
โรคทางนรีเวชเกิดได้กับผู้หญิงทุกวัยหรือไม่ ได้ โรคทางนรีเวชสามารถพบได้ในผู้หญิงทุกช่วงวัย ตั้งแต่วัยรุ่น วัยเจริญพันธุ์ ไปจนถึงวัยหมดประจำเดือน อย่างไรก็ตาม โรคที่พบและปัจจัยเสี่ยงอาจแตกต่างกันในแต่ละช่วงอายุ
โรคทางนรีเวชทุกโรคจำเป็นต้องผ่าตัดหรือไม่ ไม่จำเป็น โรคทางนรีเวชหลายชนิดสามารถรักษาด้วยยา การติดตามอาการ หรือการรักษาวิธีอื่นได้ การผ่าตัดจะพิจารณาเมื่อมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ เช่น รอยโรคมีขนาดใหญ่ อาการรุนแรง หรือการรักษาด้วยวิธีอื่นไม่ได้ผลตามเป้าหมาย
การผ่าตัดส่องกล้องกับการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ดาวินชีเหมือนกันหรือไม่ ทั้งสองวิธีเป็นการผ่าตัดผ่านแผลขนาดเล็ก แต่แตกต่างกันที่เทคโนโลยีช่วยผ่าตัด โดยการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ดาวินชีใช้แขนกลที่ศัลยแพทย์ควบคุมผ่านคอนโซลร่วมกับระบบภาพสามมิติความละเอียดสูง เพื่อช่วยเพิ่มความคล่องตัวและความละเอียดในการผ่าตัดในผู้ป่วยที่เหมาะสม
Medically Reviewed by
พญ. จุฑาธิป พูนศรัทธา
สูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา
สูติ-นรีเวชวิทยา - การผ่าตัดผ่านกล้องทางนรีเวช
Readers’ Rating
0.0 out of 5 stars (based on 0 reviews)
