จุดขาวเล็ก ๆ บนผิว อย่าคิดว่าไม่สำคัญ อาจเป็นสัญญาณของ “ด่างขาว”

โรคผิว ด่างขาว (Vitiligo) เป็นภาวะทางผิวหนังที่เกิดจากการสูญเสียเม็ดสีผิวในบางบริเวณ สามารถเกิดได้กับทุกเพศทุกวัย มักผลต่อภาพลักษณ์ ความมั่นใจ และคุณภาพชีวิตของผู้ที่มีภาวะโรคด่างขาว ซึ่งจากประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยของ พญ.ชานิกา ทวีรุจจนะ แพทย์ประจำศูนย์ผิวหนังและความงาม โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล พบว่าผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยมักเข้ารับการประเมินเมื่อเริ่มสังเกตเห็นรอยด่างสีขาวบนผิวหนังที่มีขนาดเพิ่มขึ้น หรือเกิดในบริเวณที่มองเห็นได้ชัด เช่น ใบหน้า มือ หรือแขน 

โรคผิวด่างขาว คืออะไร

โรคผิว ด่างขาว เป็นภาวะที่เซลล์สร้างเม็ดสีผิวที่ถูกทำลายหรือหยุดการทำงาน ส่งผลให้บริเวณผิวหนังที่ได้รับผลกระทบสูญเสียสีตามธรรมชาติและปรากฏเป็นรอยด่างสีขาว 

ลักษณะที่พบได้บ่อย ได้แก่

• รอยด่างสีขาวที่มีขอบเขตชัดเจน
• อาจเกิดบริเวณใบหน้า มือ เท้า ข้อศอก หรือรอบอวัยวะเปิดของร่างกาย
• เส้นผมหรือขนในบริเวณนั้นอาจมีสีขาวร่วมด้วย
• ในบางราย รอยโรคอาจมีขนาดเพิ่มขึ้นหรือกระจายไปยังบริเวณผิวหนังอื่นได้

โรคนี้ไม่ได้ทำให้เกิดอาการเจ็บปวดทางกาย แต่ผู้ป่วยบางรายอาจรู้สึกกังวลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของสีผิว โดยเฉพาะในบริเวณที่มองเห็นได้ชัด หากมีอาการเหล่านี้และเกิดความไม่มั่นใจ สามารถ ปรึกษานัดหมายแพทย์ ได้ที่โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล

สาเหตุที่ทำให้เกิด ด่างขาว

แม้ว่ากลไกการเกิดโรคผิวด่างขาว ยังไม่สามารถอธิบายได้อย่างชัดเจนทั้งหมด แต่จากข้อมูลทางการแพทย์พบว่าอาจมีหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้องร่วมกัน ได้แก่

1. ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน

ในบางกรณี ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายอาจเกิดความผิดปกติและทำลายเซลล์สร้างเม็ดสีผิว (Melanocytes) ส่งผลให้ผิวหนังบริเวณดังกล่าวสูญเสียเม็ดสีตามธรรมชาติ

2. ปัจจัยทางพันธุกรรม

มีรายงานว่าบุคคลที่มีสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคผิวด่างขาว อาจมีแนวโน้มเกิดภาวะนี้ได้มากกว่าประชากรทั่วไป

3. ปัจจัยกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อม

ปัจจัยภายนอกบางประการอาจมีส่วนกระตุ้นให้เกิดหรือทำให้โรคแสดงอาการได้ เช่น
• การบาดเจ็บของผิวหนัง
• ความเครียดทางร่างกายหรือจิตใจ
• การสัมผัสสารเคมีบางชนิด

แนวทางการรักษาโรคผิวด่างขาว

แนวทางการรักษาโรคผิวด่างขาวมีหลายรูปแบบ โดยแพทย์จะพิจารณาวิธีการรักษาที่เหมาะสมจากหลายปัจจัย เช่น ตำแหน่งของรอยโรค ระยะเวลาที่เป็นโรค พื้นที่ผิวที่ได้รับผลกระทบ รวมถึงอายุและสุขภาพโดยรวมของผู้ที่มีภาวะดังกล่าว วิธีการรักษา  ได้แก่

การใช้ยาทาเฉพาะที่

เช่น ยาในกลุ่ม corticosteroids และ calcineurin inhibitors

การรักษาด้วยยา ในบางกรณี

อาจพิจารณาใช้ในผู้ที่มีการดำเนินโรคต่อเนื่องหรือมีพื้นที่ผิวที่ได้รับผลกระทบในวงกว้าง

การรักษาด้วยแสง (Phototherapy)

เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ใช้ในทางคลินิก โดยเฉพาะการฉายแสงอัลตราไวโอเลตชนิด Narrowband UVB เพื่อช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์สร้างเม็ดสีผิว โดยการรักษาจะอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

ขั้นตอนการรักษา

การรักษาด้วยเครื่องฉายแสงโดยทั่วไปจะดำเนินการเป็นขั้นตอนภายใต้การดูแลของแพทย์  ได้แก่

1. การประเมินรอยโรค แพทย์จะตรวจประเมินตำแหน่ง ขนาด และลักษณะของบริเวณผิวที่สูญเสียเม็ดสี
2. การกำหนดปริมาณแสงที่เหมาะสม โดยพิจารณาจากสภาพผิวและลักษณะของรอยโรคในแต่ละบุคคล
3. การฉายแสงตามแผนการรักษา ผู้รับการรักษาจะได้รับการฉายแสงตามรอบการรักษาที่แพทย์กำหนด
4. การติดตามผลการรักษา แพทย์จะประเมินการตอบสนองของผิวหนังและปรับแผนการรักษาให้เหมาะสมเป็นระยะ

การรักษาโรคผิวด่างขาวจำเป็นต้องดำเนินเป็นขั้นตอน ภายใต้การประเมินและติดตามอย่างต่อเนื่องโดยแพทย์ เพื่อให้สามารถปรับแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสมในแต่ละระยะ และช่วยให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดในระยะยาว

Phototherapy ทางเลือกการรักษาด่างขาวด้วยเครื่องฉายแสง 

Phototherapy เป็นวิธีการรักษาที่ใช้แสงอัลตราไวโอเลตความยาวคลื่นเฉพาะ ฉายลงบนผิวหนังบริเวณที่มีรอยด่างขาว เพื่อช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์สร้างเม็ดสีผิว ทำให้สีผิวในบางบริเวณอาจค่อย ๆ กลับมาใกล้เคียงกับสีผิวปกติได้

หลักการของการรักษา

แสง Narrowband UVB อาจช่วย

• กระตุ้นการทำงานของเซลล์เมลาโนไซต์
• ลดกระบวนการอักเสบจากระบบภูมิคุ้มกันในผิวหนัง
• ส่งเสริมการกลับมาของเม็ดสีในบางบริเวณ

การรักษามักต้องทำต่อเนื่องหลายครั้งตามแผนการรักษาของแพทย์ และผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล

ประโยชน์และข้อจำกัดของ Phototherapy

ประโยชน์ที่อาจพบได้

• อาจช่วยให้สีผิวบางส่วนกลับมาใกล้เคียงปกติ
• เป็นวิธีที่ใช้กันในเวชปฏิบัติด้านผิวหนังมานาน
• สามารถใช้ร่วมกับการรักษาวิธีอื่นได้ในบางกรณี

ข้อจำกัดและความเสี่ยง

• ต้องรักษาอย่างต่อเนื่อง 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ ระยะเวลานานอย่างน้อย  3 เดือน ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของแพทย์
• อาจเกิดผิวแดงหรือระคายเคืองได้ในบางราย
• ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันตามลักษณะของโรคและตำแหน่งของรอยโรค

การตัดสินใจเลือกวิธีรักษาควรอยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์เท่านั้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรค ด่างขาว

Medically Reviewed by

พญ. ชานิกา ทวีรุจจนะ

ตจวิทยา (ผิวหนัง)

ตจวิทยา (ผิวหนัง) ทั่วไป

นัดหมายแพทย์ออนไลน์ Doctor Profile

บทความที่เกี่ยวข้อง

See All

เฝ้าระวัง 6 โรคในเด็ก หน้าฝน อาการที่ผู้ปกครองไม่ควรมองข้าม

โรคในเด็ก หน้าฝน มีแนวโน้มพบเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในช่วงที่สภาพอากาศมีความชื้นสูง ซึ่งเอื้อต่อการแพร่กระจายของเชื้อโรค โดยมักพบในกลุ่มโรคระบบทางเดินหายใจและโรคติดเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ RSV ปอดบวม หลอดลมอักเสบ และโรคมือเท้าปาก อาการอาจมีตั้งแต่เล็กน้อยไปจนถึงรุนแรง ดังนั้น ผู้ปกครองควรสังเกตอาการของเด็กอย่างใกล้ชิด และพาเข้ารับการประเมินเมื่อมีความผิดปกติ เพื่อลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน โดยเฉพาะในเด็กเล็ก เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี หรือเด็กที่มีโรคประจำตัว ทำไมเด็กจึงป่วยบ่อยในช่วงฤดูฝน ฤดูฝนเป็นช่วงที่มีความชื้นสูง อุณหภูมิเปลี่ยนแปลงบ่อย และมีโอกาสสัมผัสเชื้อโรคได้ง่าย ทั้งจากละอองฝอย น้ำ หรือพื้นผิวที่ปนเปื้อน เชื้อไวรัสและแบคทีเรียสามารถแพร่กระจายได้ดีในสภาพแวดล้อมเช่นนี้ ประกอบกับระบบภูมิคุ้มกันของเด็กยังพัฒนาไม่เต็มที่ จึงทำให้เกิดการเจ็บป่วยได้ง่ายกว่าช่วงฤดูอื่น จากประสบการณ์ของ ศูนย์กุมารเวชกรรม โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล พบว่า ผู้ป่วยเด็กในช่วงฤดูฝนมักมาด้วยอาการของโรคระบบทางเดินหายใจและโรคติดเชื้อไวรัสเป็นหลัก อาการแบบไหนควรรีบพบแพทย์ โรคในเด็ก ที่พบบ่อยในหน้าฝน  1. โรคไข้หวัด (Common Cold) โรคไข้หวัดเป็นโรคที่พบได้บ่อยในเด็ก เกิดจากการติดเชื้อไวรัสในระบบทางเดินหายใจส่วนบน อาการที่พบได้ โดยทั่วไปอาการมักไม่รุนแรงและสามารถหายได้เอง แต่ควรเฝ้าระวังในเด็กเล็ก การป้องกัน      ไม่มีวัคซีนจำเพาะ ผู้ปกครองควรเน้นการดูแลสุขอนามัยพื้นฐานให้กับเด็ก เช่น […]

บทความสุขภาพ

ผ่าตัด ไส้เลื่อน ต่างกันแค่ไหนระหว่าง “แบบเดิม” กับ “หุ่นยนต์ดาวินชี”?

อาการคลำได้ก้อนนูนบริเวณหน้าท้อง ขาหนีบ หรือสะดือ เป็นอาการที่เข้าข่ายโรคไส้เลื่อน ซึ่งสามารถเกิดได้กับทั้งผู้ชายและผู้หญิง และพบได้ในหลายช่วงวัย จากประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยไส้เลื่อนของ นายแพทยธนภูมิ ลิ้มตระกูล ศัลยแพทย์โรคตับและทางเดินน้ำดีชำนาญการด้านการผ่าตัดส่องกล้องด้วยหุ่นยนต์ โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล พบว่าหลายรายมักมาพบแพทย์เมื่อเริ่มมีอาการปวด หรือก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้นแล้ว โดยผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยมักเข้าใจว่าเป็นเพียงก้อนไขมันหรืออาการทั่วไป ทำให้การรักษาล่าช้า และเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน เช่น ลำไส้ขาดเลือด (Strangulated Hernia) นอกจากนี้ ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งมักกังวลเรื่องแผล ผ่าตัด ไส้เลื่อน และระยะเวลาพักฟื้น ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจเลือกแนวทางการรักษา ไส้เลื่อน คืออะไร ไส้เลื่อน (Hernia) คือภาวะที่ลำไส้เคลื่อนตัวออกมาจากตำแหน่งเดิม และทำให้เห็นเป็นลักษณะคล้ายก้อนตุง ซึ่งเกิดจากความอ่อนแอของผนังช่องท้องที่มีมาแต่กำเนิด หรือเกิดภายหลังเช่น จากการผ่าตัด ภาวะแรงดันที่มากผิดปกติภายในช่องท้อง เนื่องจากสาเหตุต่าง ๆ อาทิ การเบ่งจากภาวะท้องผูก การไอหรือจาม การยกของหนัก ประเภทของโรคไส้เลื่อน โรคไส้เลื่อนสามารถแบ่งได้หลายประเภท ขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่เกิด ไส้เลื่อนขาหนีบ (Inguinal Hernia) เป็นชนิดที่พบได้บ่อยที่สุด โดยเฉพาะในผู้ชาย เกิดบริเวณขาหนีบเนื่องจากผนังกล้ามเนื้อบริเวณนี้มีความอ่อนแอ ไส้เลื่อนสะดือ (Umbilical Hernia) […]

บทความสุขภาพ