แนวทางการ เลือกรองเท้า ให้เด็กจากมุมมองแพทย์กระดูกและข้อ
จากประสบการณ์ในการดูแลปัญหากระดูกและข้อในเด็กของศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล พบว่า ปัญหารูปเท้าและการเดินของเด็กบางส่วน มีความเกี่ยวข้องกับการ เลือกรองเท้า ที่ไม่เหมาะสมกับช่วงวัยและโครงสร้างเท้า การตรวจสอบความพอดีของรองเท้าอย่างสม่ำเสมอ ช่วยลดความเสี่ยงของปัญหากระดูกและข้อในระยะยาว หากเด็กมีอาการปวดเท้าหรือเดินผิดปกติ ควรได้รับการประเมินจากแพทย์ชำนาญการ เพื่อคำแนะนำในการเลือกรองเท้าที่เหมาะสมกับเด็กแต่ละคน
เลือกรองเท้า อย่างไรให้เหมาะสมกับพัฒนาการในแต่ละช่วงวัย
การ เลือกรองเท้า ที่เหมาะสมกับลูกน้อยในแต่ละช่วงอายุ เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยส่งเสริมพัฒนาการของกระดูกเท้าและรูปเท้า เนื่องจากเด็กแต่ละวัยมีโครงสร้างเท้าและการเจริญเติบโตของกระดูกที่แตกต่างกัน หากเลือกใช้รองเท้าไม่เหมาะสม อาจส่งผลต่อการเดิน บุคลิกภาพ และสุขภาพเท้าในระยะยาว
ความสำคัญของการเลือกรองเท้าในวัยเด็ก
เท้าเป็นอวัยวะที่ถูกใช้งานมากที่สุดในชีวิตประจำวัน การดูแลสุขภาพเท้าจึงมีความสำคัญ โดยเฉพาะในวัยเด็ก ซึ่งเป็นช่วงที่กระดูกเท้ายังพัฒนาอย่างต่อเนื่อง รองเท้าที่เหมาะสมจะช่วยให้เด็กเคลื่อนไหวได้อย่างเป็นธรรมชาติ และส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกาย จิตใจ และสติปัญญา
นอกจากนี้ เท้ายังเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้ เด็กจะใช้การเดิน วิ่ง และการเคลื่อนไหวเพื่อสำรวจสิ่งรอบตัว หากสุขภาพเท้าดี จะช่วยให้เด็กมีความพร้อมในการเรียนรู้และเติบโตอย่างสมวัย
หลักการพื้นฐานในการเลือกรองเท้าเด็ก
ผู้ปกครองควรให้ความสำคัญกับการเลือกรองเท้า เนื่องจากเท้าเด็กมีการเติบโตอย่างรวดเร็ว บางครั้งอาจต้องเปลี่ยนรองเท้าถึง 3 ไซส์ภายใน 1 ปี จึงควรตรวจสอบความพอดีของรองเท้าอย่างสม่ำเสมอ โดยมีหลักพิจารณาดังนี้
รองเท้าที่เหมาะสมควรยาวกว่าเท้าประมาณ 2/3 นิ้ว เพื่อให้มีพื้นที่สำหรับการขยับของนิ้วเท้า
ควรลองรองเท้าในช่วงบ่าย เนื่องจากเท้ามักขยายขนาดจากการใช้งาน
สังเกตรอยแดงบริเวณเท้า
รอยแดงใต้ส้นเท้า: รองเท้าสั้นเกินไป
รอยแดงด้านบนส้นเท้า: รองเท้าต่ำเกินไป
รอยแดงขอบเท้า: รองเท้าคับเกินไป
เลือกรองเท้าเด็กตามช่วงอายุ
1) เด็กอายุ 0–1 ปี (Infancy)
ยังไม่มีความจำเป็นต้องใช้รองเท้า
อาจใช้ถุงเท้าเพื่อป้องกันความร้อนหรือความเย็น
2) เด็กอายุ 1–2 ปี (Young Infant)
เริ่มหัดเดิน
รองเท้ามีไว้เพื่อป้องกันอันตรายจากสิ่งแวดล้อม
ควรเลือกแบบนิ่ม ยืดหยุ่น และใกล้เคียงกับการเดินเท้าเปล่า
รองเท้าที่แข็งหรือหนาเกินไปอาจเพิ่มแรงกดและกระทบพัฒนาการเท้า
3) เด็กอายุ 2–4 ปี (Middle Aged Infant)
เด็กเริ่มเดินและเคลื่อนไหวมากขึ้น
อาจพบเท้าแบนหรือข้อเท้าเอียงได้ตามธรรมชาติ
ยังไม่จำเป็นต้องใช้รองเท้าที่มีอุ้งเท้าหรือรองรับเท้าแบน
4) เด็กอายุ 4–6 ปี (Late Infant Age)
มีกิจกรรมทางกีฬามากขึ้น เช่น วิ่ง กระโดด ปีนป่าย
ควรเลือกรองเท้าหุ้มข้อเท้าและล็อกข้อเท้าได้ดี
ไม่จำเป็นต้องเสริมซิลิโคนส้นเท้า เนื่องจากเด็กมีไขมันใต้ส้นเท้าช่วยรองรับแรงกระแทก
รองเท้าควรพื้นราบ และปลายเท้ายืดหยุ่น งอได้เฉพาะบริเวณปลายรองเท้า
5) เด็กอายุ 6–10 ปี (Elementary School Age)
กระดูกเท้าเริ่มเข้ารูป
พบแรงกดบริเวณส้นเท้ามากขึ้นจากกิจกรรมที่เพิ่มขึ้น
ควรเลือกรองเท้าที่ส้นเท้ายกสูงเล็กน้อย เพื่อช่วยกระจายน้ำหนักไปยังปลายเท้า
6) เด็กอายุ 12–15 ปี (Late School Age)
กระดูกเท้าพัฒนาเกือบสมบูรณ์
ผู้หญิงโตเต็มที่ประมาณ 12–13 ปี
ผู้ชายโตเต็มที่ประมาณ 14–15 ปี
การเลือกรองเท้าใกล้เคียงกับผู้ใหญ่
หลักการสำคัญของพัฒนาการเท้าเด็ก
ตามธรรมชาติของการเจริญเติบโต กระดูกเท้าต้องได้รับแรงกดจากน้ำหนักตัวอย่างเหมาะสม เพื่อเลียนแบบการเดินเท้าเปล่า ดังนั้น เด็กที่ไม่มีความผิดปกติของเท้า จึงไม่จำเป็นต้องใช้รองเท้าหรืออุปกรณ์ดัดเท้าเสริมเป็นพิเศษ
1) ควรเลือกรองเท้าเด็กอย่างไรให้เหมาะกับช่วงวัย?
การเลือกรองเท้าเด็กควรพิจารณาตามช่วงอายุและพัฒนาการของกระดูกเท้า โดยเน้นรองเท้าที่มีความยืดหยุ่น น้ำหนักเบา และไม่จำกัดการเคลื่อนไหวของเท้า เพื่อให้กระดูกเท้าพัฒนาได้ตามธรรมชาติ
2) เด็กเล็กจำเป็นต้องใส่รองเท้าหรือไม่?
เด็กอายุ 0–1 ปี ยังไม่จำเป็นต้องใส่รองเท้า ส่วนเด็กวัยหัดเดินสามารถใส่รองเท้าเพื่อป้องกันอันตรายจากสิ่งแวดล้อม โดยควรเลือกรองเท้าที่นิ่มและใกล้เคียงกับการเดินเท้าเปล่า
3) จะรู้ได้อย่างไรว่ารองเท้าเด็กคับหรือหลวมเกินไป?
ผู้ปกครองควรสังเกตรอยแดงบริเวณเท้า เช่น ใต้ส้นเท้า ขอบเท้า หรือด้านบนส้นเท้า รวมถึงตรวจสอบว่ารองเท้ามีความยาวมากกว่าเท้าประมาณ 2/3 นิ้ว เพื่อให้มีพื้นที่สำหรับการขยับของนิ้วเท้า
4) เด็กเท้าแบนจำเป็นต้องใส่รองเท้าเสริมอุ้งเท้าหรือไม่?
ในเด็กวัยเล็ก เท้าแบนสามารถพบได้ตามธรรมชาติ และส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องใช้รองเท้าเสริมอุ้งเท้า หากไม่มีอาการผิดปกติหรือปวดเท้า ควรติดตามพัฒนาการของเท้าอย่างต่อเนื่อง
5) เมื่อใดควรพาเด็กไปพบแพทย์เกี่ยวกับปัญหาเท้า?
หากเด็กมีอาการปวดเท้า เดินผิดปกติ หรือสงสัยว่ารองเท้าไม่เหมาะสม ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกและข้อ เพื่อคำแนะนำในการเลือกรองเท้าที่เหมาะสมกับโครงสร้างเท้า
Readers’ Rating
0.0 out of 5 stars (based on 0 reviews)