ต่อมลูกหมากโต รักษาด้วยเทคนิค PAE ไม่ต้องผ่าตัด กลับไปใช้ชีวิตได้ปกติ

ปัสสาวะไม่พุ่ง ต้องเบ่ง หรือตื่นเข้าห้องน้ำหลายครั้งจนพักผ่อนไม่เต็มที่ เป็นปัญหาที่ผู้ชายหลายคนเจอจากภาวะต่อมลูกหมากโต ซึ่งปัจจุบัน การรักษาไม่ได้มีแค่การกินยาหรือผ่าตัดเท่านั้น แต่ยังมีเทคนิค PAE เป็นอีกทางเลือกที่ช่วยลดขนาดต่อมลูกหมากผ่านสายสวนหลอดเลือด แผลเล็กและฟื้นตัวไว

ต่อมลูกหมากโต คืออะไร?

ต่อมลูกหมากโต (Benign Prostatic Hyperplasia – BPH) เป็นภาวะที่ต่อมลูกหมากของผู้ชายมีขนาดใหญ่ขึ้นผิดปกติ ซึ่งต่อมลูกหมากจะอยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะและล้อมรอบท่อปัสสาวะ เมื่อขยายใหญ่ขึ้น จะกดทับท่อปัสสาวะ ทำให้เกิดปัญหาในการปัสสาวะ เช่น ปัสสาวะขัด ปัสสาวะไม่พุ่ง หรือปัสสาวะบ่อย โดยโรคนี้ไม่ใช่มะเร็งและไม่พัฒนาเป็นมะเร็ง แต่สามารถส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตได้มาก

ต่อมลูกหมากที่โตขึ้นส่งผลต่อการปัสสาวะอย่างไรบ้าง?

ต่อมลูกหมากอยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะและล้อมรอบท่อปัสสาวะส่วนต้น เมื่อขนาดใหญ่ขึ้นจึงกดเบียดทางเดินปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะไหลไม่สะดวกและมีปัสสาวะเหลือค้างในกระเพาะปัสสาวะ โดยอาการที่พบ ได้แก่

• ปัสสาวะไหลเบาหรือไหล ๆ หยุด ๆ
• ต้องรอสักพักหรือออกแรงเบ่งกว่าจะปัสสาวะออก
• รู้สึกปัสสาวะไม่สุด
• ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะตอนกลางคืน
• ปวดปัสสาวะเร่งด่วนจนกลั้นลำบาก
• มีปัสสาวะหยดหลังปัสสาวะเสร็จ

ภาวะนี้ไม่ใช่มะเร็ง แต่การตรวจยังจำเป็น เพราะอาการปัสสาวะผิดปกติเกิดจากโรคอื่นได้เช่นกัน หากปล่อยให้มีการอุดกั้นต่อเนื่อง ผู้ป่วยเสี่ยงต่อปัสสาวะคั่งและภาวะแทรกซ้อนของระบบทางเดินปัสสาวะ อาจนำไปสู่การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ หรือภาวะไตเสื่อมได้

การวินิจฉัยโรคต่อมลูกหมากโต

อาการปัสสาวะผิดปกติสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ แพทย์จึงต้องตรวจให้แน่ชัดว่าเกี่ยวข้องกับต่อมลูกหมากโตไหม โดยเริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกาย ก่อนเลือกตรวจเพิ่มเติมตามความเหมาะสม ได้แก่

• ตรวจปัสสาวะ เพื่อหาการติดเชื้อ เลือด หรือความผิดปกติอื่น
• ตรวจเลือดวัดค่า PSA (Prostate-Specific Antigen) ตามข้อบ่งชี้ เพื่อประกอบการประเมินโรคของต่อมลูกหมาก โดยค่า PSA เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าเป็นมะเร็ง
• ตรวจอัลตราซาวนด์ต่อมลูกหมาก เพื่อประเมินขนาดและลักษณะของต่อม โดยเลือกตรวจผ่านหน้าท้องหรือทางทวารหนัก (TRUS) ตามความจำเป็น
• ตรวจอัตราการไหลของปัสสาวะ (Uroflowmetry) เพื่อวัดความเร็วและรูปแบบการไหลของปัสสาวะ
• ตรวจปริมาณปัสสาวะคงค้างหลังปัสสาวะ (PVR)  เพื่อประเมินว่ากระเพาะปัสสาวะระบายปัสสาวะได้หมดเพียงใด

ผลตรวจเหล่านี้ช่วยให้แพทย์วางแผนรักษาให้เหมาะกับอาการและสุขภาพของผู้ป่วยแต่ละราย

วิธีการรักษาโรคต่อมลูกหมากโต

สำหรับแนวทางการรักษาโรคต่อมลูกหมากโต จะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ ผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน และภาวะแทรกซ้อน แพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะกับสุขภาพของผู้ป่วยแต่ละราย ตั้งแต่การปรับพฤติกรรม การใช้ยา ไปจนถึงการทำหัตถการหรือผ่าตัด

1. การปรับพฤติกรรมและติดตามอาการ

สำหรับผู้ที่มีอาการไม่รุนแรงและยังไม่มีภาวะแทรกซ้อน แพทย์จะแนะนำให้ปรับพฤติกรรมร่วมกับติดตามอาการ เช่น

• ลดการดื่มน้ำช่วงก่อนนอน โดยยังดื่มน้ำให้เพียงพอระหว่างวัน
• ลดหรือหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และคาเฟอีน
• ไม่กลั้นปัสสาวะนาน
• ปัสสาวะก่อนนอนหรือก่อนเดินทาง

2. รักษาโดยการรับประทานยา

ยาที่ใช้บ่อยแบ่งเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่

• ยากลุ่มแอลฟาบล็อกเกอร์ (Alpha-blockers) ช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อบริเวณต่อมลูกหมากและคอกระเพาะปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะไหลสะดวกขึ้น แต่ไม่ได้ลดขนาดต่อมลูกหมาก
• ยากลุ่มยับยั้งเอนไซม์ 5-alpha reductase (5-ARIs) ช่วยลดขนาดต่อมลูกหมาก เหมาะกับผู้ที่ต่อมมีขนาดโตตามการประเมินของแพทย์ โดยต้องใช้เวลาหลายเดือนจึงเห็นผลชัดเจน

แพทย์เลือกใช้ยาเพียงกลุ่มเดียวหรือใช้ร่วมกันตามความเหมาะสม ผลข้างเคียงแตกต่างกันตามชนิดยา เช่น เวียนศีรษะ ความดันโลหิตต่ำ การหลั่งผิดปกติ ความต้องการทางเพศลดลง หรือการแข็งตัวผิดปกติ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์หากพบอาการเหล่านี้ และไม่ปรับหรือหยุดยาเอง

3. การรักษาด้วยการผ่าตัด

แพทย์พิจารณาการผ่าตัด เมื่ออาการยังรบกวนชีวิตแม้รักษาด้วยยาแล้ว หรือเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ปัสสาวะคั่งซ้ำ ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ หรือไตได้รับผลกระทบจากการอุดกั้น เป็นต้น โดยเทคนิคการผ่าตัดที่นิยมในปัจจุบัน เช่น

• การผ่าตัดส่องกล้องผ่านท่อปัสสาวะ (TUR-P, HoLEP
• Urolift
• การรักษาด้วยไอน้ำ (Rezum Water Vapor Therapy)
• PAE (Prostatic Artery Embolization)

การรักษาต่อมลูกหมากด้วยเทคนิค PAE คืออะไร

PAE หรือ Prostatic Artery Embolization คือ การอุดหลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงต่อมลูกหมาก โดยรังสีแพทย์ร่วมรักษาสอดสายสวนขนาดเล็กผ่านหลอดเลือดบริเวณข้อมือหรือขาหนีบ แล้วใช้ภาพเอกซเรย์นำทางไปยังหลอดเลือดเป้าหมาย จากนั้นแพทย์ปล่อยอนุภาคขนาดเล็ก เพื่ออุดหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงเนื้อเยื่อ เมื่อเลือดไปเลี้ยงลดลง ต่อมลูกหมากจะค่อย ๆ ยุบตัว ช่วยลดแรงกดเบียดท่อปัสสาวะและบรรเทาอาการ วิธีนี้ไม่ต้องผ่าตัดนำเนื้อเยื่อออกและไม่ต้องสอดเครื่องมือผ่าตัดผ่านท่อปัสสาวะ แต่ยังเป็นหัตถการที่ต้องทำโดยแพทย์ที่ผ่านการฝึกฝนเฉพาะทาง

ข้อดีของการรักษาด้วยวิธี PAE

• ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่ : ใช้สายสวนขนาดเล็กผ่านหลอดเลือดบริเวณข้อมือหรือขาหนีบ
• แผลเล็ก ฟื้นตัวเร็ว : มีเพียงรอยเจาะขนาดเล็กกว่า 1 ซม.
• ผลกระทบต่อสมรรถภาพทางเพศน้อย
• ไม่ต้องใส่สายสวนปัสสาวะ
• นอนโรงพยาบาล 1 คืน

แม้ว่าโรคต่อมลูกหมากโตจะไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่หากละเลยอาจส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันและทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน ดังนั้น หากเริ่มมีอาการผิดปกติเกี่ยวกับการปัสสาวะ การเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจและรับการรักษาที่เหมาะสมเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

เทคนิค PAE เหมาะกับใครบ้าง?

แพทย์พิจารณาวิธีนี้ในผู้ที่มีอาการปัสสาวะผิดปกติจากภาวะต่อมลูกหมากโต โดยเฉพาะเมื่ออาการรบกวนชีวิตประจำวัน และมีข้อใดข้อหนึ่ง ดังต่อไปนี้

• ใช้ยาแล้วอาการยังไม่ดีขึ้นเพียงพอ
• มีผลข้างเคียงจากยาจนใช้ยาต่อได้ลำบาก
• มีโรคประจำตัวหรือข้อจำกัดที่เพิ่มความเสี่ยงในการผ่าตัด
• ต้องการพิจารณาทางเลือกที่ไม่ต้องผ่าตัด
• ให้ความสำคัญกับการคงการทำงานทางเพศ

PAE ไม่เหมาะกับผู้ป่วยทุกคน การตัดสินใจต้องอาศัยการประเมินอาการ สาเหตุของการอุดกั้น และความเหมาะสมของหลอดเลือดที่จะเข้ารักษาโดยแพทย์เฉพาะทาง

ติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่

ศูนย์โรคทางเดินปัสสาวะและศูนย์สุขภาพเพศชาย  โรงพยาบาลเวชธานี
โทร. 02-734-0000

คำถามที่พบบ่อย

มีโอกาสที่ต่อมลูกหมากจะมีขนาดใหญ่ขึ้น ทำให้มีอาการปัสสาวะลำบาก โดยแพทย์จะประเมินขนาดต่อมลูกหมากและพิจารณาทางเลือกในการรักษา เช่น ทำ PAE ซ้ำหรือรักษาด้วยการผ่าตัดตามความเหมาะสม

Medically Reviewed by

นพ. อรรถวัฒน์ อังสุพันธุ์โกศล

ศัลยศาสตร์

ศัลยศาสตร์ทางเดินปัสสาวะ

นัดหมายแพทย์ออนไลน์ Doctor Profile

บทความที่เกี่ยวข้อง

See All

ยกระดับการปลูกถ่ายไต ด้วยเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดดาวินชี 

การปลูกถ่ายไต ด้วยหุ่นยนต์ดาวินชี เป็นเทคนิคผ่าตัดแผลขนาดเล็กสำหรับผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย ที่ใช้ระบบกล้อง 3 มิติและแขนกลอัจฉริยะช่วยเพิ่มความละเอียดในการผ่าตัด ลดผลกระทบต่อเนื้อเยื่อโดยรอบ และช่วยให้ฟื้นตัวได้เร็วขึ้น หากการปลูกถ่ายไตประสบความสำเร็จ ผู้ป่วยอาจไม่จำเป็นต้องพึ่งพาการฟอกไตอีกต่อไป ทั้งนี้ผู้ป่วยยังคงต้องติดตามการรักษาและรับประทานยากดภูมิคุ้มกันอย่างต่อเนื่องหลังผ่าตัด การปลูกถ่ายไต คืออะไร การปลูกถ่ายไต (Kidney Transplant) คือการผ่าตัดนำไตจากผู้บริจาคมาปลูกถ่ายให้กับผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย เพื่อให้ไตใหม่ทำหน้าที่กรองของเสียและควบคุมสมดุลของร่างกายแทนไตเดิมที่สูญเสียการทำงาน โดยถือเป็นหนึ่งในแนวทางการรักษาที่ช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และลดการพึ่งพาการฟอกไตในระยะยาว การปลูกถ่ายไตดีกว่าการฟอกไตอย่างไร สำหรับผู้ป่วยบางราย การปลูกถ่ายไตอาจช่วยให้กลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ใกล้เคียงปกติมากกว่าการฟอกไต ลดข้อจำกัดในการเดินทาง การควบคุมอาหาร และระยะเวลาในการรักษาต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม วิธีการรักษาที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับสภาวะสุขภาพของผู้ป่วยแต่ละราย และต้องได้รับการประเมินจากอายุรแพทย์โรคไตและทีมปลูกถ่ายอวัยวะอย่างละเอียด หุ่นยนต์ดาวินชีคืออะไร และทำงานอย่างไรในการปลูกถ่ายไต หุ่นยนต์ดาวินชี (Da Vinci Robotic System) เป็นระบบผ่าตัดผ่านกล้องชนิดพิเศษที่ประกอบด้วยแขนกลอัจฉริยะหลายแขนและกล้องถ่ายภาพ 3 มิติความละเอียดสูง แพทย์ผ่าตัดจะควบคุมแขนกลเหล่านี้จากคอนโซลภายในห้องผ่าตัด โดยการเคลื่อนไหวของมือและนิ้วแพทย์จะถูกแปลงเป็นการเคลื่อนไหวของแขนกลอย่างแม่นยำ ช่วยเพิ่มความละเอียดในการผ่าตัดและลดข้อจำกัดของการผ่าตัดแบบดั้งเดิม ในการปลูกถ่ายไต แพทย์จะทำรอยกรีดขนาดเล็กเพียงไม่กี่จุดบนผนังหน้าท้อง เพื่อสอดแขนกลและกล้องเข้าไปแทนการเปิดแผลขนาดใหญ่ จากนั้นจึงวางไตใหม่ไว้ในอุ้งเชิงกรานและเชื่อมต่อกับหลอดเลือดและกระเพาะปัสสาวะของผู้ป่วย ภายใต้ภาพขยายที่ช่วยให้เห็นโครงสร้างภายในได้อย่างละเอียดมากขึ้น ผ่าตัดเปิดกับหุ่นยนต์ดาวินชี ต่างกันอย่างไร        สำหรับผู้ป่วยที่กำลังพิจารณาระหว่างสองทางเลือกนี้ ความแตกต่างที่เห็นได้ชัดที่สุดคือขนาดของแผลผ่าตัด การผ่าตัดเปิดแบบดั้งเดิมต้องกรีดแผลขนาดใหญ่บริเวณหน้าท้องเพื่อให้แพทย์มองเห็นและทำงานได้ ในขณะที่การผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ดาวินชีใช้รอยกรีดเล็กเพียงไม่กี่จุด ส่งผลให้กล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อโดยรอบได้รับการบาดเจ็บน้อยกว่ามาก        ความแตกต่างนี้สะท้อนออกมาในประสบการณ์หลังผ่าตัดอย่างชัดเจน […]

บทความสุขภาพ

Urolift รักษาต่อมลูกหมากโต ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องใส่สายสวน

ต่อมลูกหมากโต (BPH) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ชายวัย 50 ปีขึ้นไป ส่งผลให้เกิดอาการปัสสาวะติดขัด และลุกเข้าห้องน้ำกลางดึกบ่อย ซึ่งกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว แม้ผู้ป่วยบางรายจะกังวลเรื่องการผ่าตัดหรือผลกระทบต่อสมรรถภาพทางเพศ แต่ปัจจุบันมีทางเลือกการ รักษาต่อมลูกหมากโต แบบไม่ผ่าตัด เช่น Urolift ที่ช่วยให้การปัสสาวะดีขึ้นและฟื้นตัวได้เร็ว ต่อมลูกหมากโตคืออะไร (Benign Prostatic Hyperplasia: BPH) ต่อมลูกหมากโต คือ ภาวะที่ต่อมลูกหมากขยายตัวจนไปกดท่อปัสสาวะ ทำให้ทางเดินปัสสาวะแคบลง ส่งผลให้การไหลของปัสสาวะผิดปกติ ภาวะนี้พบได้บ่อยในผู้ชายอายุ 50 ปีขึ้นไป และหากไม่ได้รับการประเมิน อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนในระบบทางเดินปัสสาวะได้ อาการของต่อมลูกหมากโต ภาวะแทรกซ้อนจากอาการต่อมลูกหมากโต ทางเลือกการ รักษาต่อมลูกหมากโต การ รักษาต่อมลูกหมากโต ในปัจจุบัน มีหลากหลายวิธี ขึ้นอยู่กับขนาดต่อมลูกหมาก ความรุนแรงของอาการ และสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย ได้แก่: 1.      การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม: ลดการดื่มน้ำก่อนนอน งดชา กาแฟ และแอลกอฮอล์ 2.      การใช้ยา: เพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อต่อมลูกหมาก […]

บทความสุขภาพ