Stroke อาจเกิดขึ้นโดยไม่เตือน ตรวจ หลอดเลือดสมอง ก่อนเสี่ยงอัมพาต 

โรคหลอดเลือดสมอง อาจเกิดขึ้นได้แม้ยังไม่มีอาการเตือนชัดเจน การตรวจ หลอดเลือดสมอง ด้วย Carotid Doppler Ultrasonographyและ TCD ช่วยประเมินการไหลเวียนของเลือดบริเวณหลอดเลือดที่แดงใหญ่ที่คอและหลอดเลือดแดงภายในสมอง ทำให้แพทย์เห็นความผิดปกติที่อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง และวางแผนดูแลได้อย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

โรคหลอดเลือดสมอง ภัยเงียบที่อาจไม่แสดงอาการ

โรคหลอดเลือดสมองเป็นภาวะที่อาจดำเนินไปอย่างเงียบ ๆ โดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า ผู้ที่มีคราบไขมัน (plaque) สะสมในหลอดเลือดอาจยังรู้สึกเป็นปกติในชีวิตประจำวัน แต่ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่นั้นสูงมาก เพราะคราบไขมันดังกล่าวสามารถเพิ่มขนาดจนขัดขวางการไหลเวียนของเลือดไปเลี้ยงสมอง หรืออาจหลุดออกเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วไปอุดตันหลอดเลือดในสมอง ส่งผลให้เกิดโรคอัมพฤกษ์และอัมพาตได้

การตรวจค้นหาและวางแผนดูแลตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นแนวทางสำคัญในการลดความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมอง

Carotid Doppler Ultrasonography และ Transcranial Doppler Ultrasonography  คืออะไร?

การตรวจอัลตราซาวนด์หลอดเลือดที่คอและในสมองเป็นการประเมินการไหลเวียนของเลือดในระบบหลอดเลือดที่เกี่ยวข้องกับสมอง โดยมักประกอบด้วยการตรวจ 2 ส่วน ได้แก่ Carotid Doppler Ultrasonography และ Transcranial Doppler Ultrasonography

Carotid Doppler Ultrasonography ตรวจอะไรได้บ้าง?

Carotid Doppler Ultrasonography เป็นการตรวจหลอดเลือดแดงคาโรติด (Carotid Artery) ซึ่งอยู่บริเวณลำคอและทำหน้าที่ลำเลียงเลือดจากหัวใจขึ้นไปเลี้ยงสมอง

การตรวจช่วยประเมินว่า

• มีคราบไขมันหรือหินปูนสะสมภายในหลอดเลือดหรือไม่
• มีภาวะหลอดเลือดตีบแคบหรือไม่
• การไหลเวียนของเลือดไปยังสมองเป็นไปอย่างเหมาะสมหรือไม่
• มีผนังหลอดเลือดแดงใหญ่หนาตัวผิดปกติหรือไม่

หากพบคราบไขมันหรือการตีบของหลอดเลือด แพทย์สามารถนำข้อมูลไปใช้ในการประเมินความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมองและวางแผนการดูแลรักษาต่อไป

TCD (Transcranial Doppler Ultrasonography) คืออะไร?

TCD หรือ Transcranial Doppler Ultrasonography เป็นการตรวจหลอดเลือดแดงภายในสมอง ซึ่งเป็นแขนงต่อเนื่องจากหลอดเลือดแดงใหญ่ที่คอ

การตรวจนี้ช่วยประเมินว่า

• หลอดเลือดภายในสมองมีการตีบหรือไม่
• มีภาวะอุดตันของหลอดเลือดหรือไม่
• การไหลเวียนของเลือดภายในสมองเป็นไปอย่างปกติหรือไม่

เมื่อใช้ร่วมกับ Carotid Doppler Ultrasonography จะช่วยให้แพทย์เห็นภาพการไหลเวียนของเลือดได้ครอบคลุมมากขึ้น ตั้งแต่หลอดเลือดแดงบริเวณลำคอไปจนถึงหลอดเลือดแดงสำคัญภายในสมอง

ข้อดีของการตรวจอัลตราซาวนด์ หลอดเลือดสมอง

• ความสามารถในการคัดกรองสูง เมื่อตรวจ Carotid Doppler Ultrasonography  และ TCD พร้อมกัน มีความสามารถในการคัดกรองสูงถึง 90-98%
• ไม่ต้องฉีดสีหรือสารทึบรังสี 
• ใช้เวลาสั้น เพียง 15–20 นาที รู้ผลได้ทันที
• คัดกรองความเสี่ยงได้ครอบคลุม ทั้งหลอดเลือดแดงนอกกะโหลกและในกะโหลกศีรษะ
• ประเมินสภาพหลอดเลือดสมองได้อย่างดี เพื่อใช้วางแผนการดูแลและป้องกันล่วงหน้า

ใครบ้างที่ควรเข้ารับการตรวจ

กลุ่มที่แนะนำให้พิจารณาตรวจอัลตราซาวนด์หลอดเลือดสมอง ได้แก่

• ผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป
• ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ หรือสูบบุหรี่
• ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง น้ำหนักเกินเกณฑ์
• ผู้ที่มีประวัติครอบครัว เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบหรือโรคหลอดเลือดสมองตีบ

ที่ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชันแนล การตรวจอัลตราซาวนด์หลอดเลือดสมองดำเนินการโดยทีมแพทย์เฉพาะทาง เพื่อให้การประเมินความเสี่ยงและคำแนะนำด้านการดูแลสุขภาพเป็นไปอย่างแม่นยำและเหมาะสมกับแต่ละบุคคล

การรักษาเมื่อพบคราบไขมันในหลอดเลือด

เมื่อตรวจพบคราบไขมันในหลอดเลือด แพทย์จะพิจารณาแนวทางการรักษาตามระดับความรุนแรง ดังนี้

• การรักษาด้วยยา เป็นแนวทางหลักในกรณีที่การตีบแคบยังไม่รุนแรง โดยยาจะช่วยควบคุมการสะสมของคราบและลดความเสี่ยงของการอุดตัน
• การใส่ขดลวดขยายหลอดเลือด (Stenting) ใช้ในกรณีที่หลอดเลือดตีบมากจนเลือดไหลเวียนไปเลี้ยงสมองได้ไม่เพียงพอ
• การผ่าตัดเอาคราบไขมันออก (Carotid Endarterectomy) เป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับกรณีที่มีการตีบในระดับสูง

การตรวจอัลตราซาวนด์หลอดเลือดสมองจึงเป็นหนึ่งในวิธีที่ช่วยให้แพทย์ประเมินความเสี่ยงได้ตั้งแต่ก่อนเกิดอาการ โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง การตรวจพบความผิดปกติเร็วจะช่วยให้สามารถวางแผนดูแลรักษาได้อย่างเหมาะสม และลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงในอนาคต

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจ หลอดเลือดสมอง

Medically Reviewed by

นพ. วงศ์กนก ก่อวัฒนมงคล

อายุรศาสตร์โรคสมองและระบบประสาท

อายุรศาสตร์โรคสมองและระบบประสาท - โรคหลอดเลือดสมอง

นัดหมายแพทย์ออนไลน์ Doctor Profile

บทความที่เกี่ยวข้อง

See All

วัคซีน-HPV ป้องกันอะไรได้บ้าง? ข้อมูลที่ควรรู้ก่อนฉีด

เชื้อ HPV คืออะไร? HPV (Human Papillomavirus) เป็นกลุ่มไวรัสที่มีหลายชนิด สามารถติดต่อผ่านการสัมผัสผิวหนังหรือเยื่อบุที่มีเชื้อ โดยพบบ่อยจากการสัมผัสทางเพศสัมพันธ์ ไวรัสชนิดนี้อาจเป็นสาเหตุของโรคได้หลายรูปแบบ ตั้งแต่โรคหูดหงอนไก่ ไปจนถึงมะเร็งบางประเภท โดยเฉพาะมะเร็งปากมดลูก การติดเชื้อส่วนใหญ่มักไม่แสดงอาการ และอาจหายได้เอง แต่หากเชื้อคงอยู่ในร่างกายเป็นเวลานาน อาจทำให้เซลล์เกิดความผิดปกติ และมีโอกาสพัฒนาเป็นมะเร็งได้ในอนาคต HPV กลุ่มความเสี่ยงต่ำและความเสี่ยงสูงแตกต่างกันอย่างไร? HPV สามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่ กลุ่มความเสี่ยงต่ำ และกลุ่มความเสี่ยงสูง กลุ่มความเสี่ยงต่ำ (Low-risk HPV) มักไม่ก่อให้เกิดมะเร็ง แต่เป็นสาเหตุสำคัญของโรคหูดหงอนไก่ โดยเฉพาะ HPV 6 และ HPV 11 กลุ่มความเสี่ยงสูง (High-risk HPV) มีความสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งหลายชนิด โดยเฉพาะมะเร็งปากมดลูก ซึ่ง HPV 16 และ HPV 18 เป็นชนิดที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคนี้ เชื้อ HPV เสี่ยงมะเร็งอะไรได้บ้าง? การติดเชื้อ HPV […]

บทความสุขภาพ

กลิ่นปากเรื้อรัง ยิ่งปล่อยไว้นาน อาการยิ่งลุกลาม

กลิ่นปาก เป็นปัญหาสุขอนามัยในช่องปากที่หลายคนต้องพบเจอ พร้อมกับความรู้สึกไม่ดี ที่ทำให้ขาดความมั่นใจเวลาออกไปพบเจอใคร แต่หลายคนอาจไม่รู้ว่า

บทความสุขภาพ