ดื่มน้ำหวานบ่อยเพิ่มความเสี่ยง นิ่วในไต
ดื่มน้ำหวานแทนน้ำเปล่า เสี่ยงนิ่วในไตโดยไม่รู้ตัว เช็กอาการ วิธีรักษา และการป้องกันที่ถูกต้อง
จากประสบการณ์การดูแลและผ่าตัดผู้ป่วย มะเร็งต่อมลูกหมาก ของ นพ. อรรถวัฒน์ อังสุพันธุ์โกศล ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ พบว่าผู้ป่วยจำนวนมากมักมาพบแพทย์เมื่อโรคเริ่มลุกลาม เนื่องจากระยะแรกแทบไม่มีอาการ การตรวจคัดกรองตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยเพิ่มโอกาสการรักษาให้มีประสิทธิภาพสูงสุด
ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ
- อายุเพิ่ม ความเสี่ยงเพิ่มตาม
- พันธุกรรม/คนในครอบครัวเคยเป็น
- ชาติพันธุ์ เช่น กลุ่มผิวสีเสี่ยงมากกว่า
- อาหารไขมันสูง น้ำหนักเกิน ขาดการออกกำลังกาย
- ฮอร์โมนเพศชายระดับสูงเรื้อรัง
อาการที่ควรระวัง ได้แก่
- ปัสสาวะบ่อย หรือ ปัสสาวะไม่สุด
- ปัสสาวะไม่พุ่ง หรือต้องเบ่ง
- ปวดหรือแสบเวลาปัสสาวะ
- เลือดปนในปัสสาวะหรืออสุจิ
- ปวดหลัง สะโพก หรือเชิงกรานเรื้อรัง
การตรวจหา มะเร็งต่อมลูกหมาก
ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับต่อมลูกหมากสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ แม้ว่ายังไม่มีอาการแต่ก็ควรตรวจหาความผิดปกติก่อนลุกลามเป็นโรคได้ การตรวจหาความผิดปกติของต่อมลูกหมากทำได้หลายวิธี เช่น
- การตรวจต่อมลูกหมากทางทวารหนัก แพทย์จะใส่ถุงมือและใช้เจลหรือวาสลีนเพื่อหล่อลื่นนิ้วมือ แล้วคลำต่อมลูกหมากทางทวารหนัก เพื่อดูว่ามีก้อนโตขึ้นผิดปกติหรือไม่
- การตรวจปัสสาวะ อาจพบเม็ดเลือดแดงในทางเดินปัสสาวะหรือมีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะได้
- การตรวจด้วยการอัลตราซาวนด์ต่อมลูกหมากทางทวารหนัก เป็นการตรวจโดยใช้คลื่นเสียง โดยอุปกรณ์ดังกล่าวจะใช้คลื่นเสียงเพื่อดูลักษณะและรูปร่างของก้อนต่อมลูกหมาก
- การตรวจหาสาร PSA (Prostate Specific Antigen) ซึ่งเป็นสารโปรตีนที่ผลิตโดยต่อมลูกหมาก ถ้าค่ายิ่งสูงโอกาสเป็นมะเร็งก็จะสูงตามไปด้วย หากการตรวจดังกล่าวพบสิ่งผิดปกติและสงสัยว่าเป็นมะเร็ง แพทย์จะพิจารณาให้ตรวจเพิ่มเติมเพื่อยืนยันว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากจริงหรือไม่ โดยใช้เข็มเจาะชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากไปตรวจหาเซลล์มะเร็ง
- การตรวจ MRI Prostate ตรวจพบก้อนเนื้องอกขนาดเล็กได้แม่นยำขึ้น ช่วยคัดกรองแยกโรค ลดการเจาะชิ้นเนื้อโดยไม่จำเป็น
หุ่นยนต์ดาวินชี เทคโนโลยีการผ่าตัด มะเร็งต่อมลูกหมาก
ปัจจุบันมีเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดที่มีบทบาทสำคัญอย่างมากในการรักษา มะเร็งต่อมลูกหมาก โดยเฉพาะ “ระบบหุ่นยนต์ดาวินชี (Da Vinci)” เนื่องจากช่วยให้การผ่าตัดมีความละเอียดและความแม่นยำสูงกว่าวิธีดั้งเดิม
ในการผ่าตัด หุ่นยนต์จะถูกควบคุมโดยศัลยแพทย์ที่ประจำอยู่ที่แผงควบคุมใกล้ตัวผู้ป่วย ศัลยแพทย์จะคอยสั่งการแขนกลให้เคลื่อนไหวผ่านแผลขนาดเล็กเหนือสะดือ เพื่อสอดเครื่องมือผ่าตัดเข้าไปยังบริเวณต่อมลูกหมากที่อยู่ลึกภายในอุ้งเชิงกราน
หุ่นยนต์ดาวินชีมีแขนกล 4 แขน ซึ่งแต่ละแขนทำงานประสานกันเพื่อให้การผ่าตัดมีประสิทธิภาพสูงสุด ได้แก่
- แขนกลที่1: ให้ภาพ 3 มิติแบบความคมชัดสูง สามารถขยายภาพหลายเท่า เห็นเนื้อเยื่อและเส้นประสาทอย่างละเอียด
- แขนกลที่ 2 และ 3: ช่วยในการผ่าตัดเลาะและเย็บเนื้อเยื่อได้อย่างประณีต
- แขนกลที่ 4: ช่วยเปิดมุมมองให้เห็นตำแหน่งผ่าตัดได้ชัดเจนขึ้น
ความพิเศษของหุ่นยนต์ดาวินชีคือ ข้อมือของแขนกลสามารถงอ หมุน และเคลื่อนไหวได้คล่องตัวกว่าแขนมนุษย์หลายเท่า ทำให้เข้าถึงจุดที่ลึกและแคบได้ง่ายกว่า นอกจากนี้ยังมีระบบลดการสั่นไหวของมือศัลยแพทย์ จึงช่วยลดความผิดพลาดระหว่างการผ่าตัดได้
ข้อดีของการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ดาวินชี
- แผลเล็ก เจ็บน้อย
- สูญเสียเลือดน้อย โอกาสติดเชื้อต่ำ
- ฟื้นตัวเร็ว พักโรงพยาบาลระยะสั้น
- ลดการบาดเจ็บต่อเส้นประสาทและกล้ามเนื้อควบคุมการปัสสาวะ
- สมรรถภาพทางเพศมีโอกาสกลับมาได้ดีขึ้น
- กลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ภายในประมาณ 1 สัปดาห์หลังผ่าตัด
ใครเหมาะกับการรักษาวิธีนี้
- เป็นมะเร็งต่อมลูกหมากระยะแรกหรือยังอยู่ในบริเวณต่อมลูกหมาก
- มีร่างกายพร้อมสำหรับการดมยาสลบ
- ต้องการลดผลกระทบระยะยาว เช่น ปัสสาวะเล็ดหรือปัญหาการแข็งตัว
อย่างไรก็ตาม การตรวจเช็กประจำปีช่วยค้นหาความผิดปกติได้ตั้งแต่ยังไม่แสดงอาการ หากคุณมีอายุ 50 ปีขึ้นไป แนะนำให้พบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมากอย่างสม่ำเสมอ
คำถามที่พบบ่อยที่เกี่ยวกับมะเร็งต่อมลูกหมาก
ผ่าตัดหุ่นยนต์รักษาได้หายขาดไหม?
หากพบตั้งแต่ระยะแรก อัตราความสำเร็จสูงมาก และลดโอกาสเกิดซ้ำได้
ผ่าตัดแล้ว ยังสามารถกลับมามีสมรรถภาพทางเพศได้หรือไม่?
มีโอกาสกลับมาได้ดีในผู้ป่วยจำนวนมาก โดยเฉพาะเมื่อรักษาตั้งแต่ระยะแรกและเส้นประสาทได้รับผลกระทบน้อย แพทย์จะให้คำแนะนำเพื่อช่วยฟื้นตัวได้เร็วขึ้น
ใช้เวลาพักฟื้นกี่วัน?
ประมาณ 1 สัปดาห์ ผู้ป่วยส่วนใหญ่กลับทำกิจวัตรเบา ๆ ได้เร็ว
Medically Reviewed by
นพ. อรรถวัฒน์ อังสุพันธุ์โกศล
ศัลยศาสตร์
ศัลยศาสตร์ทางเดินปัสสาวะ
Readers’ Rating
0.0 out of 5 stars (based on 0 reviews)
