ต่อมลูกหมากโต โรคฮิตของผู้ชายวัยเกษียณ รักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัด

ในช่วงวัยกลางคนจนถึงวัยสูงอายุ ผู้ชายจำนวนไม่น้อยต้องเผชิญกับปัญหาการปัสสาวะผิดปกติ เช่น ปัสสาวะขัด ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะไม่พุ่ง หรือแม้กระทั่งต้องลุกเข้าห้องน้ำบ่อยในตอนกลางคืน อาการเหล่านี้อาจดูเหมือนไม่รุนแรงในช่วงแรก แต่หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว และหนึ่งในสาเหตุที่พบได้บ่อยคือ “โรคต่อมลูกหมากโต”

โรคต่อมลูกหมากโตคืออะไร?

โรคต่อมลูกหมากโต (Benign Prostatic Hyperplasia – BPH) เป็นภาวะที่ต่อมลูกหมากของผู้ชายมีขนาดใหญ่ขึ้นผิดปกติ ซึ่งต่อมลูกหมากจะอยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะและล้อมรอบท่อปัสสาวะ เมื่อขยายใหญ่ขึ้น จะกดทับท่อปัสสาวะ ทำให้เกิดปัญหาในการปัสสาวะ เช่น ปัสสาวะขัด ปัสสาวะไม่พุ่ง หรือปัสสาวะบ่อย โดยโรคนี้ ไม่ใช่มะเร็งและไม่พัฒนาเป็นมะเร็ง แต่สามารถส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตได้มาก

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

พบว่าปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดโรค ได้แก่

• อายุ: ผู้ชายอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไปมีความเสี่ยงสูง โดยพบมากกว่า 50% ในผู้ชายอายุ 60 ปี และมากถึง 80% ในช่วงอายุ 70 ปีขึ้นไป
• การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเพศชาย ที่เกิดขึ้นตามวัย

อาการของต่อมลูกหมากโต

อาการแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่ อาการที่เกี่ยวกับการเก็บปัสสาวะ และอาการที่เกี่ยวกับการขับถ่ายปัสสาวะ

1. อาการเกี่ยวกับการเก็บปัสสาวะ เช่น 

• ปัสสาวะบ่อย
• ปวดปัสสาวะทันทีทันใด
• ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน

2. อาการเกี่ยวกับการขับถ่ายปัสสาวะ เช่น

• ปัสสาวะขัด ปัสสาวะสะดุด
• ปัสสาวะหยดหรือปัสสาวะเป็นเลือด
• ปัสสาวะไม่สุด หรือไม่สามารถปัสสาวะได้เลย

หากปล่อยทิ้งไว้อาจนำไปสู่ การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ หรือภาวะไตเสื่อม ได้

การวินิจฉัยโรค

แพทย์จะตรวจสอบโดยใช้หลายวิธีร่วมกัน เช่น

• การซักประวัติและตรวจร่างกาย
• ตรวจปัสสาวะ
• ตรวจเลือดเพื่อหาค่า PSA (Prostate-Specific Antigen)
• ตรวจคลื่นเสียงผ่านทางทวารหนัก (TRUS)
• ตรวจอัตราการไหลของปัสสาวะ (Uroflowmetry)
• ตรวจปริมาณปัสสาวะคงค้างหลังการถ่าย

วิธีการรักษาโรคต่อมลูกหมากโต

แนวทางการรักษาโรคต่อมลูกหมากโต จะขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของอาการ และผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันของผู้ป่วย ดังนี้

1. รักษาโดยการปรับพฤติกรรม สำหรับผู้ที่อาการไม่รุนแรง แพทย์อาจแนะนำให้

• ลดการดื่มน้ำก่อนนอน
• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และคาเฟอีน
• จัดการความเครียด

2. รักษาโดยการรับประทานยา มียาหลัก ๆ 2 กลุ่ม ได้แก่

• ยากลุ่มที่ช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อรอบท่อปัสสาวะ (α-blocker)
• ยากลุ่มที่ช่วยลดขนาดต่อมลูกหมาก (5-ARI)

ทั้งนี้ยามีประสิทธิภาพดีในหลายกรณี แต่ต้องใช้ต่อเนื่องและอาจมีผลข้างเคียง เช่น ความดันโลหิตต่ำ อ่อนเพลีย หรือภาวะหลั่งน้ำอสุจิผิดปกติ

3. การผ่าตัด

ในกรณีที่ยาไม่ได้ผล หรือขนาดต่อมลูกหมากใหญ่จนปัสสาวะลำบาก แพทย์อาจแนะนำการผ่าตัดส่องกล้องผ่านท่อปัสสาวะเพื่อตัดชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากออก แม้จะได้ผลดี แต่มีข้อเสียที่ต้องคำนึงถึง เช่น ความเสี่ยงจากการดมยาสลบ ความเสี่ยงจากการติดเชื้อ และผลข้างเคียงด้านสมรรถภาพทางเพศซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการหลั่งน้ำอสุจิในบางราย

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด: เทคนิค PAE (Prostatic Artery Embolization)

หนึ่งในวิธีที่ทันสมัยและปลอดภัย คือ การรักษาด้วยเทคนิค PAE ซึ่งเป็นหัตถการทางรังสีร่วมรักษา โดยแพทย์จะสอดสายสวนขนาดเล็กผ่านหลอดเลือดที่ขาหนีบหรือข้อมือ ฉีดสารอุดหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงต่อมลูกหมาก ทำให้ต่อมลูกหมากค่อย ๆ หดตัวลงภายใน 1–3 เดือน และอาการดีขึ้นชัดเจนในช่วง 5–6 เดือนหลังทำ

ข้อดีของการรักษาด้วยวิธี PAE

• ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่
• ไม่มีแผล ฟื้นตัวเร็ว
• ผลกระทบต่อสมรรถภาพทางเพศน้อย
• กลับบ้านได้ภายในวันเดียว
• ผู้ป่วยกว่า 75–80% มีอาการดีขึ้น เช่น ปัสสาวะคล่องขึ้น ลดอาการปัสสาวะบ่อยและปวดขัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แม้ว่าโรคต่อมลูกหมากโตจะไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่หากละเลยอาจส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันและทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน ดังนั้น หากเริ่มมีอาการผิดปกติเกี่ยวกับการปัสสาวะ การเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจและรับการรักษาที่เหมาะสมเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

ติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่

ศูนย์โรคทางเดินปัสสาวะ และศูนย์สุขภาพเพศชาย   โรงพยาบาลเวชธานี อินเตอร์เนชั่นแนล
โทร 02-734-0000

Medically Reviewed by

นพ. อรรถวัฒน์ อังสุพันธุ์โกศล

ศัลยศาสตร์

ศัลยศาสตร์ทางเดินปัสสาวะ

นัดหมายแพทย์ออนไลน์ Doctor Profile

บทความที่เกี่ยวข้อง

See All

ปัสสาวะผิดปกติ อย่าคิดว่าเรื่องเล็ก อาจเป็นสัญญาณมะเร็งต่อมลูกหมาก

จากประสบการณ์การดูแลและผ่าตัดผู้ป่วย มะเร็งต่อมลูกหมาก ของ นพ. อรรถวัฒน์ อังสุพันธุ์โกศล ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ พบว่าผู้ป่วยจำนวนมากมักมาพบแพทย์เมื่อโรคเริ่มลุกลาม เนื่องจากระยะแรกแทบไม่มีอาการ การตรวจคัดกรองตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยเพิ่มโอกาสการรักษาให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ อาการที่ควรระวัง ได้แก่ การตรวจหา มะเร็งต่อมลูกหมาก ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับต่อมลูกหมากสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ แม้ว่ายังไม่มีอาการแต่ก็ควรตรวจหาความผิดปกติก่อนลุกลามเป็นโรคได้ การตรวจหาความผิดปกติของต่อมลูกหมากทำได้หลายวิธี เช่น หุ่นยนต์ดาวินชี เทคโนโลยีการผ่าตัด มะเร็งต่อมลูกหมาก ปัจจุบันมีเทคโนโลยีหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดที่มีบทบาทสำคัญอย่างมากในการรักษา มะเร็งต่อมลูกหมาก โดยเฉพาะ “ระบบหุ่นยนต์ดาวินชี (Da Vinci)” เนื่องจากช่วยให้การผ่าตัดมีความละเอียดและความแม่นยำสูงกว่าวิธีดั้งเดิม ในการผ่าตัด หุ่นยนต์จะถูกควบคุมโดยศัลยแพทย์ที่ประจำอยู่ที่แผงควบคุมใกล้ตัวผู้ป่วย ศัลยแพทย์จะคอยสั่งการแขนกลให้เคลื่อนไหวผ่านแผลขนาดเล็กเหนือสะดือ เพื่อสอดเครื่องมือผ่าตัดเข้าไปยังบริเวณต่อมลูกหมากที่อยู่ลึกภายในอุ้งเชิงกราน หุ่นยนต์ดาวินชีมีแขนกล 4 แขน ซึ่งแต่ละแขนทำงานประสานกันเพื่อให้การผ่าตัดมีประสิทธิภาพสูงสุด ได้แก่ ความพิเศษของหุ่นยนต์ดาวินชีคือ ข้อมือของแขนกลสามารถงอ หมุน และเคลื่อนไหวได้คล่องตัวกว่าแขนมนุษย์หลายเท่า ทำให้เข้าถึงจุดที่ลึกและแคบได้ง่ายกว่า นอกจากนี้ยังมีระบบลดการสั่นไหวของมือศัลยแพทย์ จึงช่วยลดความผิดพลาดระหว่างการผ่าตัดได้ ข้อดีของการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ดาวินชี ใครเหมาะกับการรักษาวิธีนี้ อย่างไรก็ตาม การตรวจเช็กประจำปีช่วยค้นหาความผิดปกติได้ตั้งแต่ยังไม่แสดงอาการ หากคุณมีอายุ 50 ปีขึ้นไป แนะนำให้พบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมากอย่างสม่ำเสมอ […]

ไม่มีหมวดหมู่

ดื่มน้ำหวานบ่อยเพิ่มความเสี่ยง นิ่วในไต

ดื่มน้ำหวานแทนน้ำเปล่า เสี่ยงนิ่วในไตโดยไม่รู้ตัว เช็กอาการ วิธีรักษา และการป้องกันที่ถูกต้อง

บทความสุขภาพ