မကုသဘဲ လျစ်လျူရှုထားသော အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါသည် ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ပြီး အသည်းကင်ဆာအထိ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်

ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာစောင်များ

Table of Contents

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ သည် အသည်းဆဲလ်များကို ရောင်ရမ်းစေပြီး ပျက်စီးစေသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြင်းထန်သောနှင့် နာတာရှည်ပုံစံနှစ်မျိုးလုံးတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ သင့်လျော်သောကုသမှုမရှိပါက အသည်းပျက်ခြင်းအသည်းခြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အသည်းကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်သည်။ ရောဂါသည် မကြာခဏဆိုသလို မရှင်းလင်းသောလက္ခဏာများဖြင့် ပြသလေ့ရှိသောကြောင့် လူအများစုသည် ၎င်းတို့ကူးစက်ခံရကြောင်း မသိရှိကြပေ။ ထို့ကြောင့် သင့်ကျန်းမာရေးကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ပုံမှန်မဟုတ်သောလက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းရောင်ရောဂါ အမျိုးအစားများ

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းရောင်ရောဂါ အမျိုးအစားငါးမျိုးရှိသည်- A၊ B၊ C၊ D နှင့် E။ အောက်တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ကူးစက်မှုပုံစံ၊ ပြင်းထန်မှုနှင့် ကာကွယ်မှုပုံစံများ ကွဲပြားသည်။

အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ A (HAV)

ကူးစက်ခြင်း– မသန့်ရှင်းသော အစားအစာနှင့်ရေ၊ ရောဂါကူးစက်ခံရသူ၏ မစင်နှင့်ထိတွေ့မှုရှိခြင်း

ပြင်းထန်မှု– နာတာရှည်မဟုတ်၊ အများစုမှာ သူ့အလိုလိုပျောက်ကင်းသွားသည်

သတိပေးလက္ခဏာများ– ဖျားခြင်း၊ မောပန်းခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ အသားဝါခြင်း (အရေပြားနှင့်မျက်လုံးများဝါခြင်း)

ကာကွယ်ခြင်း-

  • ကျိုထားသော သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသောရေကို သောက်ပါ။ ကောင်းစွာချက်ပြုတ်ထားသော အစားအစာကို စားသုံးပါ
  • အစာမစားမီ လက်ကိုဆေးကြောပါ
  • ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းများလုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး အလွန်ဘေးကင်းပြီး ထိရောက်မှုရှိပါသည်။

အသည်းရောင်‌အသားဝါရောဂါ B (HBV)

ကူးစက်ပုံ-

  • အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ထွက်လာသောသွေးနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အရည်များဖြင့် ထိတွေ့ခြင်း
  • ဆေးထိုးအပ်များကို မျှဝေသုံးစွဲခြင်း (ဥပမာ မူးယစ်ဆေးဝါး ထိုးသွင်းသူများတွင်)
  • ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုဝန်ထမ်းများတွင် ဆေးထိုးအပ်ဖြင့် ထိခိုက်မိခြင်းများ
  • မိခင်မှ ကလေးသို့ ကူးစက်ခြင်း (အဖြစ်အများဆုံးလမ်းကြောင်းဖြစ်ပါသည်)

ပြင်းထန်မှု– ပြင်းထန်သော အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး နာတာရှည်ဖြစ်လာနိုင်ပြီး အသည်းခြောက်ခြင်းနှင့် အသည်းကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေပါသည်။

ကာကွယ်ခြင်း– HBV ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း။ မွေးကင်းစကလေးငယ်အားလုံးကို ထိုးပေးပြီး မိခင်မှ ကလေးသို့ ကူးစက်ခြင်းကို ကာကွယ်ရာတွင် အလွန်ထိရောက်မှုရှိပါသည်။

အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ C (HCV)

ကူးစက်ပုံ– အဓိကအားဖြင့် သွေးမှတစ်ဆင့်၊ ဥပမာ ဆေးထိုးအပ်များကို မျှဝေသုံးစွဲခြင်း သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းသော တက်တူး/အရေပြားကိုဖောက်သည့် စက်ပစ္စည်းကိရိယာများ

ပြင်းထန်မှု– နာတာရှည်ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်း၊ အသည်းခြောက်ခြင်းနှင့် အသည်းကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်း

ကုသမှု– ထိရောက်မှုမြင့်မားသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသတ်ဆေးများကို ယခုရရှိနိုင်ပြီး ရောဂါပိုးကို ကုသနိုင်ပါသည်။

ကာကွယ်ခြင်း– ကာကွယ်ဆေးမရှိသေးပါ။ အန္တရာယ်နှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ D (HDV)

ကူးစက်ပုံ– သွေးမှတစ်ဆင့်ဖြစ်ပြီး HBV ကူးစက်ခံထားရသူများတွင်သာ ဖြစ်ပွားသည်။

ပြင်းထန်မှု– Hepatitis B ကို ပိုမိုပြင်းထန်စေသည်။ အသည်းခြောက်ခြင်းနှင့် အသည်းကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသည်။

ကာကွယ်ခြင်း– HBV ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းသည် HDV ကိုလည်း ကာကွယ်ပေးသည်။

အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ E (HEV)

ကူးစက်ပုံ– အသားကို ကျက်အောင်မချက်ဘဲ စားသုံးခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ဝက်သား သို့မဟုတ် ခရုခွံများကို စားသုံးခြင်း

ပြင်းထန်မှု– အဖျားကြီးခြင်း၊ ကိုယ်လက်နာကျင်ခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ များသောအားဖြင့် အလိုအလျောက် သက်သာသော်လည်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် ပြင်းထန်နိုင်သည်။

ကာကွယ်ခြင်း– အစားအစာနှင့် ရေကို ကောင်းစွာသန့်ရှင်းစွာ စားသုံးပါ။ ကောင်းစွာချက်ပြုတ်ထားသော ဝက်သားကို စားသုံးပါ။ လက်ရှိတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရရှိနိုင်သော ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးပါ။

လျစ်လျူရှု၍မရသော သတိပေးလက္ခဏာများ

  • အရေပြားနှင့် မျက်လုံးများ ဝါခြင်း
  • ဝမ်းဗိုက်ညာဘက်အပေါ်ပိုင်းတွင် နာကျင်ခြင်း
  • ပျို့အန်ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ အစာစားချင်စိတ် ပျောက်ဆုံးခြင်း
  • အလွယ်တကူ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနှင့် အားနည်းခြင်း
  • ဆီးအရောင်ရင့်ခြင်း၊ ဝမ်းဖြူခြင်း
  • အကြောင်းရင်းမရှိသော ကိုယ်အလေးချိန်ကျဆင်းခြင်း
  • အရေပြားယားယံခြင်း

ဗိုင်းရပ်စ် အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ ရှိမရှိ မည်သူစစ်ဆေးသင့်သနည်း။

အောက်ပါအန္တရာယ်များထဲမှ တစ်ခုခုရှိပါက အနည်းဆုံး တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် စစ်ဆေးသင့်သည်-

  1. ပုံမှန်မဟုတ်သော အသည်းလုပ်ဆောင်ချက်စစ်ဆေးချက်အဖြေများ
  2. အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံခြင်း
  3. ဆေးထိုးခြင်း သို့မဟုတ် အန္တရာယ်ရှိသော တက်တူးထိုးခြင်း
  4. သွေးသွင်းခြင်း သို့မဟုတ် သွေးထွက်ပစ္စည်းများ ကိုင်တွယ်ရခြင်း
  5. ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုဝန်ထမ်းများ
  6. ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများ
  7. အသည်းရောင်အသားဝါ B သို့မဟုတ် C ရှိသော မိသားစုဝင်များ

အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ အမျိုးအစားတစ်ခုစီအတွက် ကုသမှုနည်းလမ်းများ

အသည်းရောင်အသားဝါ A:

တိကျသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသတ်ဆေးမရှိပါ။ လူနာအများစုသည် အနားယူခြင်း၊ ရေဓာတ်လုံလောက်စွာသောက်ခြင်းနှင့် အသည်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို စောင့်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာကြသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများသည် များသောအားဖြင့် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်မှ လအနည်းငယ်အတွင်း ပျောက်ကင်းသွားလေ့ရှိသည်။

အသည်းရောင်အသားဝါ B:

ရုတ်တရက်ကူးစက်မှုသည် မိမိဘာသာပျောက်ကင်းနိုင်သည် သို့မဟုတ် ကုသမှုလိုအပ်နိုင်သည်။ နာတာရှည်ကူးစက်မှုသည် ဗိုင်းရပ်စ်ကိုနှိမ်နင်းရန်နှင့် အသည်းရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသတ်ဆေးများ လိုအပ်နိုင်သည်။ အသည်းခြောက်ခြင်းနှင့် အသည်းကင်ဆာကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အသည်းအင်ဇိုင်းများနှင့် ဗိုင်းရပ်စ်ပမာဏကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများမရှိသည့်တိုင် သယ်ဆောင်သူများသည် အဆက်မပြတ် နောက်ဆက်တွဲကုသမှု လိုအပ်ပါသည်။

အသည်းရောင်အသားဝါ C:

တိုက်ရိုက်အာနိသင်ပြသော ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသတ်ဆေးများ (DAAs) သည် အထူးသဖြင့် ကုသမှုကို အစောပိုင်းတွင်စတင်ပြီး အန္တရာယ်အချက်များကို ကုသသည့်အခါ ၉၅% ကျော် ပျောက်ကင်းမှုနှုန်းကို ပေးစွမ်းသည်။ စောစီးစွာရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သောရလဒ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အသည်းခြောက်ခြင်းနှင့် အသည်းကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့နည်းစေသည်။

အသည်းရောင်အသားဝါ D:

အသည်းရောင်အသားဝါ B နှင့်အတူ ကုသနိုင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် HDV သည် HBV ကူးစက်ခံထားရသူများတွင်သာ ဖြစ်ပွားတတ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အသည်းအထူးကုဆရာဝန်တစ်ဦးမှ ဂရုတစိုက်စောင့်ရှောက်မှုပေးသင့်သည်။

အသည်းရောင်အသားဝါ E:

ယင်းကုသမှုသည် အသည်းရောင်အသားဝါ A နှင့်ဆင်တူသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများ၊ နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူများ သို့မဟုတ် ကိုယ်ခံအားနည်းသူများတွင် ရောဂါသည်ပြင်းထန်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။

ဗိုင်းရပ်စ်အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ ကို မည်သို့ကာကွယ်မည်နည်း

  1. သင့်ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း အသည်းရောင်အသားဝါ A နှင့် B ကာကွယ်ဆေးထိုးပါ။
  2. ဘေးကင်းသောလိင်ဆက်ဆံမှုကို ကျင့်သုံးပါ။
  3. ဘေးကင်းသောဆေးထိုးအပ်များကိုအသုံးပြုပြီး မျှဝေသုံးစွဲခြင်းမပြုပါနှင့်။
  4. ကောင်းစွာချက်ပြုတ်ထားသောအစားအစာကိုစားပြီး သန့်ရှင်းသောရေကိုသောက်ပါ။
  5. ပုံမှန်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ပါ။

ဤလက္ခဏာများရှိပါက Vejthani နိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီးရှိ အထူးကုဆရာဝန်နှင့်တိုင်ပင်ပြီး ရက်ချိန်းယူပါ။

ဗိုင်းရပ်စ်အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါ အကြောင်း မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ

၁။ ဗိုင်းရပ်စ်အသည်းရောင်အသားဝါသည် အန္တရာယ်ရှိပါသလား။

  • ဟုတ်ကဲ့။ ကုသမှုမခံယူပါက အသည်းခြောက်ခြင်းနှင့် အသည်းကင်ဆာ၊ အထူးသဖြင့် နာတာရှည်ဖြစ်နိုင်ခြေမြင့်မားသော အသည်းရောင်အသားဝါ B နှင့် C အထိ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။

၂။ ရောဂါလက္ခဏာမပြပါက စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သေးပါသလား။

  • လုံးဝလိုအပ်ပါသည်။ လူနာ ၇၀% ကျော်ဟာ အစောပိုင်းအဆင့်တွေမှာ ဘာလက္ခဏာမှ မပြပါဘူး။ ထို့ကြောင့် လက္ခဏာမပြပဲ အသည်းဟာ တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးသွားနိုင်ပါတယ်။၎င်းကို သဘောပေါက်နားလည်ခြင်း။ သွေးစစ်ဆေးမှုသည် ရောဂါပိုးကို ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် အတိကျဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

၃။ ဗိုင်းရပ်စ်အသည်းရောင်ရောဂါ မည်မျှမြန်မြန် တိုးတက်လာနိုင်သနည်း။

  • ၎င်းသည် ဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစားနှင့် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ကျန်းမာရေးအချက်များပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ ဘီနှင့်စီသည် ကောင်းစွာရောဂါရှာဖွေပြီး ကုသမှုမခံယူပါက ၁၀-၂၀ နှစ်အတွင်း အသည်းခြောက်ရောဂါဖြစ်စေနိုင်သည်။

၄။ မည်သူများသည် ဘီအသည်းရောင်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးထိုးသင့်သနည်း။

  • ယနေ့ခေတ်တွင် ကာကွယ်ဆေးသည် တတ်နိုင်သောစျေးနှုန်းနှင့် အလွန်ဘေးကင်းပါသည်။ ဘီအသည်းရောင်ရောဂါ ကူးစက်ခံရခြင်းမရှိသူများနှင့် ကိုယ်ခံအားမရှိသူတိုင်းအတွက် အကြံပြုထားသည်။ HBV ကူးစက်ခံရနိုင်ခြေမြင့်မားသူများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်-
  • ဘီအသည်းရောင်ရောဂါရှိသော မိသားစုဝင်များရှိသူများ
  • ဘီအသည်းရောင်ရောဂါရှိသော မိခင်များမှ မွေးဖွားလာသော ကလေးငယ်များ
  • ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုဝန်ထမ်းများ
  • ဘီအသည်းရောင်ရောဂါရှိသူများ၏ အိမ်ထောင်ဖက်များ သို့မဟုတ် လက်တွဲဖော်များ
  • ကျောက်ကပ်ဆေးကြောရန်လိုအပ်သော နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ချို့ယွင်းသူလူနာများ
  • မူးယစ်ဆေးဝါးထိုးသွင်းသူများ
  • ကိုယ်ခံအားနှိမ်နင်းသည့်ကုထုံး လိုအပ်သောလူနာများ

အသေးစိတ်သိရှိလိုသည်များကို ဆက်သွယ်ရန်-
အစာအိမ်၊ အူလမ်းကြောင်းနှင့် အသည်းအထူးကုဌာန၊ ဝေ့ဌာနီနိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီး
ဖုန်း – 02-734-0000, လိုင်းခွဲ 2960, 2961, 2966
မြန်မာဘာသာဖြင့်ဆက်သွယ်ရန် – (+66)63-853-2447

Medically Reviewed by

DR. SASIPIM JAMIKORN
DR. SASIPIM JAMIKORN

Internal Medicine

Gastroenterology and Hepatology

Readers’ Rating

3.9 out of 5 stars (based on 9 reviews)