အူမကြီးကင်ဆာ

အစာဟောင်းအိမ်ကင်ဆာကို ရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်း

ရောဂါရှာဖွေရန်အတွက် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်-

• အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း (Colonoscopy): ကင်မရာပါရှိသော ပျော့ပျောင်းသည့် ပိုက်ချောင်းကို စအိုမှတစ်ဆင့် အူမကြီးထဲသို့ ထည့်သွင်း၍ အတွင်းပိုင်းအခြေအနေများကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။ ကင်ဆာဟု သံသယရှိပါက ထိုနေရာကို အသေးစိတ်စစ်ဆေးပါမည်။
• အသားစယူခြင်း (Biopsy): မှန်ပြောင်းကြည့်နေစဉ်အတွင်း ကိရိယာငယ်တစ်ခုကို အသုံးပြု၍ အသားစနမူနာကို ယူဆောင်ပြီး အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကင်ဆာအမျိုးအစား၊ ပြင်းထန်မှုနှင့် အကောင်းဆုံးကုသမှုနည်းလမ်းကို သိရှိရန် ကူညီပေးသည်။

ရောဂါပြင်းထန်မှုကို ဆန်းစစ်ခြင်း

ကင်ဆာအဆင့်ကို သတ်မှတ်ရန် အောက်ပါတို့ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်-

• သွေးဆဲလ် အရေအတွက်စစ်ဆေးခြင်း (CBC): သွေးနီဥဆဲလ်များ သိသိသာသာ လျော့နည်းနေပါက အကျိတ်ကြောင့် သွေးဆုံးရှုံးမှုရှိနေသည်ကို ညွှန်ပြနိုင်သည်။ သွေးဖြူဥများပြားနေပါက ပိုးဝင်နေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
• ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ လုပ်ဆောင်ချက် စစ်ဆေးခြင်း: သွေးထဲတွင် ဓာတုပစ္စည်းအချို့ မြင့်မားနေပါက ကင်ဆာသည် အသည်း သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်သို့ ပျံ့နှံ့နေကြောင်း ညွှန်ပြနိုင်သည်။
• CEA စစ်ဆေးခြင်း: ၎င်းသည် ကင်ဆာအမှတ်အသား (Tumor marker) တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကုသမှုအပေါ် တုံ့ပြန်မှုကို စောင့်ကြည့်ရန် အသုံးပြုသည်။
• ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးခြင်းများ: ရောဂါပျံ့နှံ့မှုကို သိရှိရန် ရင်ဘတ် စီတီစကင် (CT scan)၊ တင်ပါးဆုံပိုင်း အမ်အာအိုင် (MRI) နှင့် ပက်စကင် (PET scan) တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။

ဤစစ်ဆေးမှုများမှတစ်ဆင့် ကင်ဆာအဆင့်ကို ၀ (အပေါ်ယံလွှာတွင်သာရှိခြင်း) မှ IV (အခြားအင်္ဂါများသို့ ပျံ့နှံ့သွားခြင်း) အထိ သတ်မှတ်မည်ဖြစ်သည်။

ကုသမှု (Treatment)

ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery)

• အကျိတ်ငယ်များကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း: အလွန်သေးငယ်သော ကင်ဆာများကို အူမကြီးမှန်ပြောင်းအသုံးပြု၍ စအိုမှတစ်ဆင့် ဖယ်ထုတ်နိုင်သည် (Trans-anal local excision)။
• အစာဟောင်းအိမ်၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ သို့မဟုတ် အားလုံးကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း (Low anterior resection): ကင်ဆာသည် စအိုဝနှင့် အလှမ်းဝေးပါက အစာဟောင်းအိမ်နှင့် အနီးနားရှိ တစ်ရှူးများကို ဖယ်ထုတ်သော်လည်း စအိုဝကို ချန်ထားသဖြင့် ပုံမှန်အတိုင်း ဝမ်းသွားနိုင်ပါသေးသည်။ အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ အူမကြီးကို ကျန်ရှိသော အစာဟောင်းအိမ် သို့မဟုတ် စအိုဝနှင့် ပြန်လည်ဆက်ပေးပါမည်။
• အစာဟောင်းအိမ်နှင့် စအိုဝကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း (APR): ကင်ဆာသည် စအိုဝနှင့် နီးကပ်နေပြီး ဝမ်းသွားခြင်းကို ထိန်းချုပ်သည့် အာရုံကြောများကို ထိခိုက်နေပါက အစာဟောင်းအိမ်နှင့် စအိုဝကို ဖယ်ထုတ်ရပါမည်။ ဤအခြေအနေတွင် ဝမ်းဗိုက်၌ အပေါက်တစ်ခုဖောက်၍ ဝမ်းအိတ် (Colostomy bag) တပ်ဆင်ကာ ဝမ်းစွန့်ရပါမည်။

အခြားကုသမှုနည်းလမ်းများ

• ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်း (Radiation therapy): စွမ်းအင်မြင့် ရောင်ခြည်များဖြင့် ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးခြင်းဖြစ်သည်။
• ဆေးသွင်းကုသခြင်း (Chemotherapy): သောက်ဆေး သို့မဟုတ် ထိုးဆေးများဖြင့် ကင်ဆာဆဲလ်များကို သတ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ပျံ့နှံ့နေသော ကင်ဆာများအတွက် အသုံးပြုသည်။
• ဓာတ်ရောင်ခြည်နှင့် ဆေးသွင်းကုသမှု ပေါင်းစပ်ခြင်း: ကင်ဆာအကျိတ်ကြီးမားလျှင် သို့မဟုတ် ပြန်ဖြစ်နိုင်ခြေများလျှင် ခွဲစိတ်မှုမပြုမီ သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မှုအပြီးတွင် ပေါင်းစပ်ကုသလေ့ရှိသည်။
• ကိုယ်ခံအားဖြင့် ကုသခြင်း (Immunotherapy): ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အသုံးပြု၍ ကင်ဆာကို တိုက်ခိုက်စေခြင်းဖြစ်သည်။
• ပစ်မှတ်ထား ကုသခြင်း (Targeted drug therapy): ကင်ဆာဆဲလ်များ၏ သီးသန့်ချို့ယွင်းချက်များကိုသာ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်သော ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။

Doctors who treat this condition