ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း – ရင်တုန်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူမဝခြင်းတို့သည် အန္တရာယ်ရှိသော လက္ခဏာဖြစ်နေနိုင်သည်

ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာစောင်များ
နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း

လူအများစုမှာ သတိလစ်မေ့မြောခြင်းသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၊ စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယူဆလေ့ရှိကြပါသည်။ သို့သော် ရုတ်တရက် သတိလစ်လဲကျခြင်းသည် ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း (Severe Cardiac Arrhythmia) ၏ အန္တရာယ်ရှိသော လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ကျန်းမာသန်စွမ်းသည်ဟု ထင်ရသော လူပုဂ္ဂိုလ်များတွင်ပင် ရုတ်တရက် အသက်ဆုံးရှုံးရခြင်း (Sudden Death) ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အဓိက အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း သည် အသက်အန္တရာယ်ကို အဘယ်ကြောင့် စိုးရိမ်ရသနည်း?

နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း (Cardiac Arrhythmia) ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးစည်းချက် အခြေအနေများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ရုတ်တရက် အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ မြင့်မားပြီး ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း အမျိုးအစားများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် –

  • Ventricular Tachycardia (VT): နှလုံး၏ သွေးလွှတ်ခန်းများ (Ventricles) တွင် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အလွန်မြန်သော နှလုံးခုန်နှုန်း ဖြစ်ပေါ်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သွေးလှည့်ပတ်မှု မလုံလောက်ခြင်းနှင့် ရုတ်တရက် သတိလစ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေပါသည်။
  • Ventricular Fibrillation (VF): နှလုံးသွေးလွှတ်ခန်းများ၏ ကျုံ့ဆန့်မှုမှာ စည်းချက်မရှိဘဲ ထိရောက်မှုမရှိတော့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နှလုံး၏ သွေးညှစ်ထုတ်မှုကို ရပ်တန့်သွားစေကာ ရုတ်တရက် သေဆုံးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ပါသည်။
  • Severe Heart Block: နှလုံး၏ လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှု လမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့သွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နှလုံးခုန်နှုန်းကို အလွန်အမင်း နှေးကွေးသွားစေသဖြင့် ဦးနှောက်သို့ သွေးရောက်ရှိမှု မလုံလောက်တော့ဘဲ သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးရပ်တန့်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေပါသည်။
  • Sinus Node Dysfunction: နှလုံး၏ သဘာဝအတိုင်း စည်းချက်ထိန်းညှိပေးသည့်စနစ် (Pacemaker) ချို့ယွင်းခြင်းကြောင့် အန္တရာယ်ရှိလောက်အောင် နှေးကွေးသော နှလုံးခုန်နှုန်းကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်တန့်ခြင်းတို့အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း သည် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း လျစ်လျူမရှုသင့်သော၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဂရုစိုက်မှု လိုအပ်သော ကြိုတင်သတိပေးလက္ခဏာများ အလေ့ရှိတတ်သည် –

  • မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ပုံမှန်မဟုတ်သည့် နှလုံးစည်းချက်များ။
  • နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်းစစ်ဆေးမှု (EKG) တွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှု ပြသခြင်း။
  • နှလုံးတည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ရောဂါများ (Structural heart disease) ရှိခြင်း။
  • နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၊ နှလုံးကြွက်သားအားနည်းခြင်း၊ သွေးတိုးရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ သို့မဟုတ် သွေးတွင်းကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်းကဲ့သို့သော ရှိရင်းစွဲ နှလုံးကျန်းမာရေး အခြေအနေများ သို့မဟုတ် ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ အချက်အလက်များရှိခြင်း။

နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းအား အတည်ပြုရန် အဓိကစစ်ဆေးမှုများ

  • EKG (Electrocardiogram): လျှပ်စစ်လှိုင်းဖြင့် နှလုံးစစ်ဆေးခြင်း။
  • Holter monitor: ၂၄ နာရီမှ ၇၂ နာရီအထိ နှလုံးခုန်နှုန်းကို စဉ်ဆက်မပြတ် မှတ်တမ်းတင်စစ်ဆေးခြင်း။
  • Echocardiogram: နှလုံးတီဗီဓာတ်မှန်ရိုက် စစ်ဆေးခြင်း။
  • Electrophysiology Study (EPS): နှလုံး၏လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုစနစ်ကို အသေးစိတ်မြေပုံဖော်ထုတ် စစ်ဆေးခြင်း။

မည်သူတို့က ဆေးကုသမှု ချက်ချင်းခံယူရန် လိုအပ်သနည်း?

အောက်ဖော်ပြပါ လက္ခဏာရပ်များ သို့မဟုတ် နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ ရှိပါက ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်များနှင့် ချက်ချင်းပြသ၍ စစ်ဆေးမှု ခံယူသင့်ပါသည်။

  • အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ မူးမေ့လဲခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်း
  • ပြင်းထန်စွာ ရင်တုန်ခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးခုန်နှုန်း ရုတ်တရက် အလွန်မြန်လာခြင်း:
  • အသက်ရှူမဝခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း
  • မိသားစုဝင်များထဲတွင် ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်၍ သေဆုံးဖူးသည့် ရာဇဝင်ရှိခြင်း:
  • နှလုံးရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ သို့မဟုတ် သွေးတွင်းကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်း အစရှိသည့် နောက်ခံရောဂါများရှိခြင်း

ပြင်းထန်နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းအား ကုသခြင်း

နှလုံးခုန်နှုန်း အလွန်အမင်း မမှန်သည့် အခြေအနေများကိုပင်လျှင် ထိရောက်စွာ ကုသနိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်များသည် ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းပေါ် မူတည်၍ အသင့်တော်ဆုံး ကုသမှုနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်ပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိ ကုသမှုနည်းလမ်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် –

  • နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက် (Pacemaker) သို့မဟုတ် အလိုအလျောက် နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက် (ICD): ဤကုသမှုသည် ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်၍ အသက်ဆုံးရှုံးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။
  • ပိုက်ထည့်၍ လျှပ်စစ်လှိုင်းဖြင့် ကုသခြင်း (Catheter Ablation): ခန္ဓာကိုယ်အား ထိခိုက်မှု အနည်းဆုံးဖြစ်စေသော နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး နှလုံးအတွင်းရှိ ပုံမှန်မဟုတ်သော လျှပ်စစ်စီးကြောင်းလမ်းကြောင်းများကို ရေဒီယိုလှိုင်း (Radiofrequency energy) အသုံးပြု၍ ဖျက်ဆီးကုသခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤနည်းလမ်းဖြင့် ကုသပါက ရောဂါအရှင်းပျောက်ကင်းရန် ၉၀% မှ ၉၅% ထိ အခွင့်အလမ်းရှိပြီး တစ်သက်တာ ဆေးသောက်ရန် မလိုတော့ဘဲ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်နေထိုင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

အကယ်၍ လူကြီးမင်းတွင် အထက်ပါ လက္ခဏာရပ်များ ခံစားနေရပါက ဝေ့ဌာနီနိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီးရှိ အထူးကု ဆရာဝန်များနှင့် ရက်ချိန်းရယူ၍ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်နိုင်ပါသည်။

ပြင်းထန် နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း ဆိုင်ရာ အမေးများသောမေးခွန်းများ (FAQs)

ပြင်းထန်နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ ၎င်းသည် အသက်အန္တရာယ်ကို မည်သို့စိုးရိမ်ရစေသနည်း?

ပြင်းထန်နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းသည် နှလုံးခုန်နှုန်း အလွန်မြန်ခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်နှေးခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားတတ်ပြီး ဦးနှောက်နှင့် အခြားအရေးကြီးသောအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးလည်ပတ်စီးဆင်းမှုကို လျော့နည်းစေပါသည်။ ၎င်းသည် သတိလစ်မေ့မြောခြင်း၊ နှလုံးရပ်တန့်ခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက်အသက်ဆုံးရှုံးခြင်းတို့ကိုပင် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ကျန်းမာသန်စွမ်းသည်ဟု ထင်ရသူများတွင်ပင် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိပါသည်။

မည်သည့်နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းအမျိုးအစားများသည် အန္တရာယ်ရှိသနည်း?

အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်ရသော အမျိုးအစားများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည် –

  • Ventricular Tachycardia – VT: နှလုံး၏အောက်ခန်းများမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်သော အလွန်မြန်သည့် နှလုံးခုန်နှုန်းဖြစ်ပြီး လုံလောက်သော သွေးလည်ပတ်မှုမရှိခြင်းနှင့် ရုတ်တရက် သတိလစ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေပါသည်။
  • Ventricular Fibrillation – VF: နှလုံး၏လုပ်ဆောင်ချက်ကို ရုတ်တရက်ရပ်တန့်သွားစေသည့် စနစ်တကျမရှိဘဲ ထိရောက်မှုမရှိသော နှလုံးခုန်နှုန်းဖြစ်ပြီး ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်၍ သေဆုံးခြင်းကို ဖြစ်ပွားစေပါသည်။
  • ပြင်းထန်နှလုံးလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်း / ဆိုင်းနပ်စ်နုတ်ဒ် လုပ်ဆောင်ချက်ချို့ယွင်းခြင်း (Severe Heart Block / Sinus Node Dysfunction): ဦးနှောက်သို့ သွေးလုံလောက်စွာ စီးဆင်းမှုကို ဟန့်တားစေသည့် အလွန်အမင်းနှေးသော နှလုံးခုန်နှုန်းဖြစ်ပြီး သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးရပ်တန့်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

ပြင်းထန်နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းကို မည်သို့ကုသပါသနည်း?

ကုသမှုပုံစံသည် နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း၏ သီးခြားအမျိုးအစားနှင့် ၎င်း၏ဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်းပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ လက်ရှိကုသမှုဆိုင်ရာ ရွေးချယ်စရာများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည် –

  • ရုတ်တရက် နှလုံးရပ်၍ သေဆုံးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် စက်ပစ္စည်း (Pacemaker သို့မဟုတ် ICD) အား ရင်ဘတ်အတွင်း ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ခြင်း။
  • အပူစွမ်းအင်သုံး၍ ကုသခြင်း (Catheter Ablation): နှလုံးအတွင်းရှိ ပုံမှန်မဟုတ်သော လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုလမ်းကြောင်းများကို ဖျက်ဆီးရန် ရေဒီယိုကြိမ်နှုန်းစွမ်းအင်ကို အသုံးပြု၍ ကုသခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် အောင်မြင်မှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားပြီး တစ်သက်တာဆေးသောက်ရန် လိုအပ်မှုကိုလည်း ပယ်ဖျက်ပေးနိုင်ပါသည်။

အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ထပ်မံသိရှိလိုပါက ဆက်သွယ်ရန်-
နှလုံးအထူးကုဌာန၊ ဝေ့ဌာနီနိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီး
ဖုန်း – (+66)2-734-0000 လိုင်းခွဲ – 5300
မြန်မာဘာသာဖြင့် ဆက်သွယ်ရန် – (+66)63-853-2447

Medically Reviewed by

DR. Pariwat Pengkaew
DR. Pariwat Pengkaew

Cardiology

Cardiac Electrophysiology

Readers’ Rating

3.0 out of 5 stars (based on 7 reviews)