ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေးလ (Breast Cancer Awareness Month) မှာ မိမိကိုယ်ကို စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ရင်သားကင်ဆာကို သတိထားရှိနိုင်ရန်
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာစောင်များ
အောက်တိုဘာလသည် ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေးလ ဖြစ်ပါသည်။ မိမိထံတွင် သတိပြုမိလောက်သော လက္ခဏာများ မရှိပါကလည်းကောင်း၊ မိသားစုအတွင်း ရောဂါရာဇဝင် မရှိပါကလည်းကောင်း ရင်သားကျန်းမာရေးကို ဂရုပြုရန် အရေးကြီးသော သတိပေးချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ အသက်အရွယ်၊ ဆေးပညာဆိုင်ရာ ရာဇဝင်နှင့် ယခင် ရင်သားစစ်ဆေးချက် ရလဒ်များသည် ရင်သားကင်ဆာ စစ်ဆေးခြင်း (screening) ကို မည်သည့်အချိန်တွင် စတင်သင့်သည်ကို အကြံပြုနိုင်ရန်အတွက် ဆရာဝန်များလိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။
အောက်တိုဘာလသည် ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေးခြင်းကို ပိုမိုအာရုံစိုက်စေသည့် လဖြစ်ပါသည် ။ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာ တစ်စုံတစ်ရာ မခံစားရသေးသမျှ ကာလပတ်လုံး ရင်သားကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းများကို မေးမြန်းဆွေးနွေးလေ့ မရှိကြပါ။ အောက်တိုဘာလ၏ ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေး လှုပ်ရှားမှုများသည် ပြည်သူများအနေဖြင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များကို စောစီးစွာ ရယူရန်၊ စစ်ဆေးမှု ခံယူရန်နှင့် လိုအပ်သည့်အခါ အချိန်မီ ကုသမှု ခံယူကြရန် တိုက်တွန်း အားပေးလျက် ရှိပါသည်။
မိမိ၏ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်တွင် မိသားစု ရာဇဝင်တစ်ခုတည်းထက်မက ပါဝင်နေပါသည် ။မိသားစုအတွင်း ရင်သားကင်ဆာ ရာဇဝင် မရှိခြင်းသည် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်မှ လွတ်ကင်းနေသည်ဟု မဆိုလိုပါ။ မိမိ၏ အသက်အရွယ်၊ ရင်သား အဆီနှင့် တစ်ရှူး သိပ်သည်းဆ (breast density) နှင့် ယခင် ခံစားခဲ့ရဖူးသော ရင်သားဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး အခြေအနေများသည် မည်သည့် စစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်နိုင်သည်ကို ဆရာဝန်က ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
အသက်အရွယ်နှင့် ဆေးပညာဆိုင်ရာ ရာဇဝင် အသက်အရွယ် ရင့်လာသည်နှင့်အမျှ ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာပါသည်။ ယခင်က ရောဂါအမည် တပ်ခံရဖူးခြင်း သို့မဟုတ် ရင်သား အသားစယူ စစ်ဆေးစဉ် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆဲလ်များ တွေ့ရှိခဲ့ဖူးခြင်းတို့သည်လည်း အထူးဂရုပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။ စောစီးစွာ ပြုလုပ်ထားသော အသားစယူ စစ်ဆေးချက် အစီရင်ခံစာများသည် ထိုတွေ့ရှိချက်များကို ဆရာဝန်များ ပိုမို နားလည်သဘောပေါက်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။ ကလေးဘဝ သို့မဟုတ် လူငယ်ဘဝတွင် ရင်ဘတ်ပိုင်း ဓာတ်ရောင်ခြည် ကုသမှု ခံယူခဲ့ဖူးပါက ရင်သားကင်ဆာ စက်ရိုက်စစ်ဆေးခြင်းကို စောစီးစွာ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
မိသားစု ရာဇဝင်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇ ( Gene) ပြောင်းလဲမှုများ မိခင်ဘက် သို့မဟုတ် ဖခင်ဘက် နှစ်ဖက်လုံးတွင် ရင်သားကင်ဆာ၊ မျိုးဥအိမ်ကင်ဆာ သို့မဟုတ် အခြား ကင်ဆာ ရာဇဝင် ရှိခြင်းသည် မိမိ၏ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်ကို သုံးသပ်ရာတွင် အရေးကြီးပါသည်။ ဆရာဝန်များသည် မည်သည့် ဆွေမျိုးများတွင် ကင်ဆာဖြစ်ပွားခဲ့သနည်းနှင့် ရောဂါတွေ့ရှိချိန်တွင် အသက် မည်မျှရှိသနည်း ဆိုသည်တို့ကို လေ့လာကြည့်ရှုကြပါသည်။
ဆွေမျိုး အများအပြားတွင် (အထူးသဖြင့် ငယ်ရွယ်သော အသက်အရွယ်၌) ရင်သားကင်ဆာ သို့မဟုတ် မျိုးဥအိမ်ကင်ဆာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါက မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှု ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်။ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အကြံပေးပညာရှင် (genetic counselor) က မိသားစု ရာဇဝင်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး BRCA1 နှင့် BRCA2 ကဲ့သို့သော မျိုးရိုးဗီဇများ ပြောင်းလဲမှုကို စစ်ဆေးခြင်းသည် စက်ရိုက်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကုသမှုဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်မဖြစ်ကို ရှင်းပြပေးပါလိမ့်မည်။
ဟော်မုန်းနှင့် မျိုးပွားမှုဆိုင်ရာ ရာဇဝင် အသက် ၁၂ နှစ် မတိုင်မီ ဓမ္မတာစတင် လာခြင်း သို့မဟုတ် အသက် ၅၅ နှစ် နောက်ပိုင်းမှ သွေးဆုံးခြင်းတို့သည် ခန္ဓာကိုယ်၌ အီစထရိုဂျင် (estrogen) ဟော်မုန်း ထိတွေ့သည့် နှစ်ကာလ ပိုမို ကြာမြင့်ခဲ့သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။ ထိုသို့ ပိုမို ကြာရှည်စွာ ထိတွေ့ရခြင်းသည် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်။ အသက် ၃၀ နောက်ပိုင်းမှ ပထမဆုံး ရင်သွေး ရရှိသော အမျိုးသမီးများတွင်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမို မြင့်မားပါသည်။ အီစထရိုဂျင်နှင့် ပရိုဂျက်စတီရုန်း (progesterone) ဟော်မုန်း နှစ်မျိုးစလုံး ပေါင်းစပ်ထားသော သွေးဆုံးကိုင် ကုသမှုသည်လည်း ဆရာဝန်များ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည့် အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။
နေထိုင်မှုပုံစံနှင့် ခန္ဓာကိုယ် အလေးချိန် အရက်သောက်သုံးခြင်းသည် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပြီး သောက်သုံးသည့် ပမာဏအပေါ် မူတည်၍ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမို မြင့်မားလာပါသည်။ ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု မရှိခြင်းနှင့် သွေးဆုံးပြီးနောက် ခန္ဓာကိုယ် အလေးချိန် ပိုမို များပြားနေခြင်းတို့သည်လည်း ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေပါသည်။
ဆရာဝန်၏ စစ်ဆေးသုံးသပ်မှု လိုအပ်သော ရင်သား အပြောင်းအလဲများ ရင်သားတွင် အကျိတ်အသစ် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ နို့သီးခေါင်းမှ အရည်ထွက်ခြင်း၊ နို့သီးခေါင်း အနာဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရင်သား ပုံသဏ္ဍာန် ပြောင်းလဲခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ သတိပြုရမည့် ရောဂါလက္ခဏာများမှာ –
ရင်သား သို့မဟုတ် ဂျိုင်းအောက်တွင် အကျိတ်အသစ် စမ်းမိခြင်း
ရင်သား၏ မည်သည့်နေရာမဆို ထူထဲလာခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းလာခြင်း
ရင်သား အရွယ်အစား သို့မဟုတ် ပုံသဏ္ဍာန် ပြောင်းလဲလာခြင်း
အရေပြား ချိုင့်ဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် တွန့်ခေါက်သွားခြင်း
နို့သီးခေါင်းသည် မကြာသေးမီက အတွင်းသို့ ချိုင့်ဝင်သွားခြင်း
မိခင်နို့တိုက်ကျွေးခြင်းနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ နို့သီးခေါင်းမှ အရည်ထွက်ခြင်း (အထူးသဖြင့် သွေးပါသော အရည်ထွက်ခြင်း)
နို့သီးခေါင်း တဝိုက်တွင် နီရဲခြင်း၊ အဖတ်များ ကွာကျခြင်း၊ အနာဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အနီကွက်များ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတို့ စွဲမြဲစွာ ဖြစ်ပွားနေခြင်း
နေရာတစ်ခုတည်း၌ စွဲမြဲစွာ သို့မဟုတ် မသက်သာဘဲ သီးသန့် နာကျင်မှုအသစ် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း
ဤအပြောင်းအလဲများသည် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ရမည်ဟု ပုံသေ အဓိပ္ပာယ်မသက်ရောက်ပါ။ ကင်ဆာမဟုတ်သော အခြားသော ကျန်းမာရေး အခြေအနေများကြောင့်လည်း ရင်သား လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် ဆရာဝန်၏ စစ်ဆေးသုံးသပ်မှုက အကြောင်းရင်းကို ဖော်ထုတ်ရန် ကူညီပေးပါသည်။ မကြာသေးမီက စက်ရိုက်စစ်ဆေးချက် ရလဒ် ပုံမှန်ဖြစ်ခဲ့လျှင်ပင် ရင်သားတွင် အပြောင်းအလဲအသစ် တွေ့ရှိပါက နောက်တစ်ကြိမ် ပုံမှန် ဆေးစစ်မည့် အချိန်အထိ စောင့်ဆိုင်းမနေဘဲ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပြသစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ မပေါ်ပေါက်မီ ရင်သားစစ်ဆေးခြင်း ( Screening) ပြုလုပ်ရန် အရေးကြီးပုံ နှစ်စဉ် ပြုလုပ်သော ရင်သားဓာတ်မှန် (Mammogram) စစ်ဆေးမှုများသည် ရောဂါလက္ခဏာ တစ်စုံတစ်ရာ မရှိသေးသော အမျိုးသမီးများတွင် ရင်သားကင်ဆာ ရှိမရှိ ရှာဖွေပေးပါသည်။ သာမန် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိသော အမျိုးသမီးများအနေဖြင့် အသက် ၄၀ နှစ်တွင် စတင်ရန် အကြံပြုထားသော်လည်း စစ်ဆေးသည့် ကြားကာလ အချိန်ဇယားမှာမူ ကွာခြားနိုင်ပါသည်။
မိသားစုအတွင်း ရောဂါရာဇဝင် အခိုင်အမာရှိခြင်း၊ အန္တရာယ်ရှိသော BRCA1 သို့မဟုတ် BRCA2 မျိုးရိုးဗီဇ (Gene) ပြောင်းလဲမှုရှိခြင်း သို့မဟုတ် ငယ်ရွယ်စဉ်က ရင်ဘတ်ပိုင်း ဓာတ်ရောင်ခြည် ကုသမှု ခံယူခဲ့ဖူးခြင်းတို့ ရှိပါက ပိုမိုစောစီးစွာ စတင်ရန် လိုအပ်လေ့ရှိပါသည်။ ရင်သားဓာတ်မှန် ရိုက်ကူးခြင်းသည် အသက် ၄၀ နှစ်မှစတင်သည့် အမျိုးသမီးများအတွက် အဓိက စစ်ဆေးသည့် စမ်းသပ်မှု ဖြစ်ပါသည်။ ရင်သား အာထရာဆောင်း (Ultrasound) သည် သီးသန့် ရင်သား တွေ့ရှိချက်များကို ပိုမိုနီးကပ်စွာ စစ်ဆေးနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ သံလိုက်ဓာတ်မှန်မှာမူ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားသော လူငယ်အမျိုးသမီးများအတွက် ရင်သားဓာတ်မှန်စစ်ဆေးမှုအဖြေကို ဖြည့်စွက်ပေးလေ့ ရှိပါသည်။
ရင်သားဓာတ်မှန် ရိုက်ကူးခြင်း ( Mammography) ရင်သားဓာတ်မှန် ရိုက်ကူးရာတွင် ရင်သားတစ်ရှူးများကို စစ်ဆေးရန် ပမာဏနည်းသော ဓာတ်ရောင်ခြည် (X-rays) ကို အသုံးပြုပါသည်။ ၎င်းသည် အကျိတ်တစ်ခု ထင်ရှားစွာ မပေါ်လာမီ ရင်သားကင်ဆာ စောစီးစွာ ဖြစ်ပွားနေမှုကို ညွှန်ပြတတ်သော အကျိတ်ငယ်များနှင့် ကယ်လ်ဆီယမ် အနည်အနှစ် သေးသေးလေးများကို ဆရာဝန်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။
ဆရာဝန်များသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲမှုများကို စစ်ဆေးရန် လက်ရှိ ရိုက်ကူးထားသော ပုံရိပ်စစ်ဆေးမှုများကို ယခင် ရင်သားဓာတ်မှန်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လေ့ ရှိကြပါသည်။ ယခင် ရိုက်ကူးထားသော ပုံများနှင့် အစီရင်ခံစာများကို ယူဆောင်လာခြင်းက ဓာတ်မှန်အထူးကု ဆရာဝန်အတွက် အသုံးဝင်သော ကိုးကားချက်ကို ရရှိစေပါသည်။
ရင်သား အာထရာဆောင်း ( Breast Ultrasound) ရင်သား အာထရာဆောင်းသည် ရင်သားတစ်ရှူးများ၏ ပုံရိပ်များကို ဖန်တီးရန် အသံလှိုင်းများကို အသုံးပြုပါသည်။ ၎င်းသည် အကျိတ် သို့မဟုတ် မေမိုဂရမ် တွေ့ရှိချက်ကဲ့သို့သော သီးခြားနေရာတစ်ခုကို စစ်ဆေးရန်နှင့် အရည်အိတ် (cyst) နှင့် အသားကျိတ်တို့ကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် ဆရာဝန်များကို ကူညီပေးပါသည်။
ဆရာဝန်များသည် ရင်သား အဆီနှင့် တစ်ရှူး သိပ်သည်းဆ (breast density) နှင့် အခြား တွေ့ရှိချက်များအပေါ် မူတည်၍ အချို့သော အခြေအနေများတွင် ရင်သားဓာတ်မှန်နှင့်အတူ အာထရာဆောင်းကိုပါ တွဲဖက်လုပ်ဆောင်ရန် အကြံပြုကြပါသည်။
ရင်သား သံလိုက်ဓာတ်မှန် ( Breast MRI) ရင်သား သံလိုက်ဓာတ်မှန်သည် ရင်သားတစ်ရှူးများ၏ အသေးစိတ် ပုံရိပ်များကို ဖန်တီးရန် သံလိုက်စက်ကွင်းနှင့် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို အသုံးပြုပါသည်။ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားသူများအတွက် ဆရာဝန်များသည် စစ်ဆေးရေး အစီအစဉ်တွင် ရင်သားဓာတ်မှန်နှင့်အတူ သံလိုက်ဓာတ်မှန်ကိုပါ ထည့်သွင်းလေ့ ရှိကြပါသည်။
သံလိုက်ဓာတ်မှန်သည် ထပ်မံ စစ်ဆေးသုံးသပ်ရန် လိုအပ်သော တွေ့ရှိချက်များကို ဆရာဝန်များ စုံစမ်းစစ်ဆေးရာတွင်လည်း ကူညီပေးပါသည်။ အကြံပြုချက်မှာ လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်၊ အသက်အရွယ်၊ ရင်သား အလှပြင်ဆင်ပြုပြင်ထားသည့် ရာဇဝင်၊ ယခင် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်များနှင့် စစ်ဆေးရသည့် အကြောင်းရင်းတို့အပေါ် မူတည်ပါသည်။
ရင်သားကျန်းမာရေးအတွက် ဆေးခန်းပြသရန် ပြင်ဆင်ခြင်း ဆေးခန်းပြသသည့်အခါ ယခင်က ရိုက်ကူးထားသော ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးချက်များနှင့် စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက် ရလဒ်များကို ယူဆောင်လာပါ။ မှတ်သားထားသင့်သော မိသားစုဆိုင်ရာ အသေးစိတ် အချက်အလက်များတွင် ကင်ဆာအမျိုးအစားနှင့် ရောဂါတွေ့ရှိချိန် အတို့ ပါဝင်ပါသည်။
ယခင် စစ်ဆေးမှုများ – ရင်သားဓာတ်မှန်၊ အာထရာဆောင်း သို့မဟုတ် သံလိုက်ဓာတ်မှန် အစီရင်ခံစာများနှင့် အသားစယူ စစ်ဆေးမှု ရလဒ်များ။မိသားစုအတွင်း ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှု – ဆွေမျိုးတော်စပ်ပုံ၊ ကင်ဆာအမျိုးအစားနှင့် ရောဂါတွေ့ရှိချိန် အသက်အရွယ်။ဆေးဝါးများနှင့် ဟော်မုန်း ကုသမှုများ – သွေးဆုံးကိုင် ဟော်မုန်း ကုသမှု အပါအဝင် လက်ရှိ သုံးစွဲနေသော ဆေးဝါးများ၏ အမည်များ။ရင်သားတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြောင်းအလဲ အသစ်များ – မည်ကဲ့သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်၊ မည်သည့်အချိန်က စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်နှင့် ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်း ရှိမရှိ။
ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်နိုင်သော အဆင့်များ
ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်း – အရှိန်ပြင်းပြင်းဖြင့် လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်းနှင့် ရေကူးခြင်းတို့သည် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် ကူညီပေးပါသည်။ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း – ကိုယ်အလေးချိန် ပိုမိုများပြားခြင်းသည် သွေးဆုံးပြီးနောက် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်။ ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် မျှတသော အစားအစာများကို စားသုံးခြင်းက ကိုယ်အလေးချိန်ကို ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော ပမာဏအတွင်း ထိန်းသိမ်းထားရန် ကူညီပေးပါသည်။အရက်သောက်သုံးမှုကို ကန့်သတ်ခြင်း – အရက်သောက်သုံးခြင်းသည် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပြီး သောက်သုံးသည့် ပမာဏအပေါ် မူတည်၍ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမို မြင့်မားလာပါသည်။ အရက်သောက်သုံးမှုကို လျှော့ချခြင်း သို့မဟုတ် ရှောင်ကြဉ်ခြင်းက ဤအန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။သွေးဆုံးကိုင် ဟော်မုန်း ကုသမှု ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း –
ဤအဆင့်များသည် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် ကူညီပေးသော်လည်း ရင်သားစစ်ဆေးခြင်း (screening) ကို အစားထိုးနိုင်ခြင်း မရှိသကဲ့သို့ ကင်ဆာ လုံးဝမဖြစ်ပွားစေရန် အာမခံချက်လည်း မပေးနိုင်ပါ။
အောက်တိုဘာလ လွန်မြောက်ပြီးနောက်ပိုင်း ရင်သားစောင့်ရှောက်မှု ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေးလသည် ရင်သားကျန်းမာရေးကို ပိုမို အာရုံစိုက်လာစေရန် ဆွဲဆောင်နိုင်သော်လည်း စစ်ဆေးခြင်း (screening) နှင့် နောက်ဆက်တွဲ စောင့်ကြည့်ပြသခြင်းတို့မှာမူ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဆက်လက် ပြုလုပ်သွားရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ရှင်းလင်းသော အစီအစဉ်တစ်ခု ရှိထားခြင်းက နှစ်စဉ် ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုများကို အချိန်ဇယားအတိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်စေရန်နှင့် ရောဂါလက္ခဏာ အသစ်များကို အချိန်မီ ဂရုပြု ကုသနိုင်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။
ဝေ့ဌာနီ နိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီး၏ ရင်သားရောဂါအထူးကုဌာန (Breast Center) တွင် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်းက မိမိ၏ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်နှင့် လိုအပ်သော စစ်ဆေးမှုများကို ရှင်းလင်းစွာ သိရှိနိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။ ရင်သားအထူးကု ဆရာဝန်သည် နောက်ထပ် လုပ်ဆောင်ရမည့် အဆင့်များကို အကြံပြုနိုင်ရန်အတွက် ဆေးပညာဆိုင်ရာ ရာဇဝင်နှင့် ယခင် တွေ့ရှိချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပေးပါလိမ့်မည်။
အမေးများသော မေးခွန်းများ ( FAQ) ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေးလ ဆိုသည်မှာ မည်သည့်အရာ နည်း။ ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေးလ ဆိုသည်မှာ အသိပညာများ တိုးပွားစေရန်၊ စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေ ဖော်ထုတ်ခြင်းကို အားပေးရန်နှင့် ရင်သားကင်ဆာ ခံစားနေရသူများ၊ သုတေသန လုပ်ငန်းများကို ကူညီပံ့ပိုးရန်အတွက် အောက်တိုဘာလတိုင်းတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကျင်းပပြုလုပ်သော ကျန်းမာရေး လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။
အဘယ်ကြောင့် အောက်တိုဘာလကို ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေးလအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသနည်း။ အောက်တိုဘာလကို ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သတ်မှတ်မှုသည် ရင်သားဓာတ်မှန် ရိုက်ကူးခြင်းနှင့် စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေ ဖော်ထုတ်ခြင်းတို့ကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ စတင်ခဲ့သော လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုသည် တစ်လတာ ကျင်းပသော ပွဲအဖြစ် ပိုမိုကြီးမားလာခဲ့ပြီး ယခုအခါ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အဖွဲ့အစည်းများသည် အောက်တိုဘာလတိုင်းတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက် ရှိကြပါသည်။
ရင်သားကင်ဆာ အသိပညာပေးလတွင် သင် မည်သို့ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်သနည်း။ ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်ရှိသော အကြောင်းရင်းများနှင့် သတိပေး ရောဂါလက္ခဏာများကို လေ့လာပါ၊ အကြံပြုထားသော ရင်သားစစ်ဆေးခြင်း (screening) ဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များကို လေ့လာသိရှိထားပါ။ မိမိ၏ ချစ်ခင်ရသူများကိုလည်း ရင်သားကျန်းမာရေးကို ဦးစားပေးရန် အားပေးတိုက်တွန်းပါ။ ထို့ပြင် စိတ်ချယုံကြည်ရသော ကျန်းမာရေး အချက်အလက်များကို မျှဝေခြင်း၊ အသိပညာပေး လှုပ်ရှားမှုများကို ကူညီပံ့ပိုးခြင်းနှင့် မိမိ၏ တစ်ဦးချင်းစီ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အချက်အလက်များအပေါ် မူတည်၍ ရင်သားကင်ဆာ စစ်ဆေးခြင်းကို မည်သည့်အချိန်တွင် စတင်ရမည် ဆိုသည်ကို ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
မိသားစုအတွင်း ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားဖူးသူ မရှိပါကလည်း စက်ရိုက်စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသလား။ မိသားစု ရာဇဝင် မရှိလျှင်ပင် ရင်သားစစ်ဆေးမှု ခံယူသင့်ပါသည်။ အသက်အရွယ်၊ ရင်သား အဆီနှင့် တစ်ရှူး သိပ်သည်းဆ (breast density) နှင့် ဆေးပညာဆိုင်ရာ ရာဇဝင်တို့သည်လည်း ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်အပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိပါသည်။ ဆရာဝန်များသည် စက်ရိုက်စစ်ဆေးခြင်းကို မည်သည့်အချိန်တွင် စတင်သင့်သည်နှင့် မည်မျှကြာ ပြန်လည်စစ်ဆေးရမည် ဆိုသည်ကို အကြံပြုရန်အတွက် ဤအချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြပါသည်။
အသေးစိတ် အချက်အလက်များ ထပ်မံသိရှိလိုပါက ဆက်သွယ်နိုင်ပါသည် – ရင်သားရောဂါအထူးကုဌာန ၊ ဝေ့ဌာနီ နိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီး
Readers’ Rating
5.0 out of 5 stars (based on 1 review)
