မျက်ကြည်လွှာရောဂါများ
ဘိုကင်တင်ရန်
ဆရာ၀◌န်နဲ့တွေ့ဆုံရန်မျက်ကြည်လွှာရောဂါများ အကြောင်း သိကောင်းစရာ
မျက်ကြည်လွှာရောဂါများ (Retinal diseases) ဆိုသည်မှာ မျက်လုံး၏ အတွင်းဘက် နောက်ခံနံရံတွင် တည်ရှိပြီး အလင်းကို အာရုံခံနိုင်သော နုနယ်သည့် တစ်သျှူးအလွှာဖြစ်သော မျက်ကြည်လွှာ (retina) ကို ထိခိုက်စေသည့် ရောဂါအခြေအနေ အမျိုးမျိုးကို ခြုံငုံ၍ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအလွှာသည် အမြင်အာရုံအတွက် အလွန်အရေးကြီးပြီး ၎င်းတွင် အလင်းအာရုံခံဆဲလ်များ ဖြစ်ကြသည့် ရော့ဒ်ဆဲလ် (rods) နှင့် ကုန်းဆဲလ် (cones) သန်းပေါင်းများစွာ အပြင်၊ အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ဆန်းစစ်ပေးသည့် အခြားအာရုံကြောဆဲလ်များလည်း ပါဝင်ပါသည်။ အလင်းသည် မျက်ကြည်လွှာ (cornea) မှတစ်ဆင့် မျက်လုံးအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ သူငယ်အိမ်ကို ဖြတ်သန်းပြီး မျက်စိမှန်ဘီလူး (lens) က မျက်ကြည်လွှာပေါ်သို့ အလင်းဆုံချက် ကျရောက်အောင် ဖန်တီးပေးသည်။ မျက်ကြည်လွှာသည် ထိုအလင်းကို လျှပ်စစ်လှိုင်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးပြီး ၎င်းလှိုင်းများကို အမြင်အာရုံအာရုံကြော (optic nerve) မှတစ်ဆင့် ဦးနှောက်သို့ ပေးပို့ကာ ပုံရိပ်များအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
မျက်ကြည်လွှာ၏ အလယ်ဗဟိုချက် ဧရိယာကို မြင်လွှာအဝါစက် (macula) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် အသေးစိတ်အရာများကို စေ့စေ့စပ်စပ် မြင်ရရန်အတွက် အဓိကကျပါသည်။ မျက်ကြည်လွှာရောဂါ အမျိုးမျိုးသည် ဤမြင်လွှာအဝါစက်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ ဤရောဂါအချို့မှာ မျိုးရိုးလိုက်တတ်ပြီး မျက်ကြည်လွှာ၏ မတူညီသော အစိတ်အပိုင်းများကို ထိခိုက်စေကာ အမြင်အာရုံကို လျော့နည်းပျက်ပြားစေသည့် လက္ခဏာများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
မျက်ကြည်လွှာရောဂါများအတွက် ကုသမှုနည်းလမ်းများသည် တိကျသော ရောဂါအခြေအနေအပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ရောဂါရင့်လာခြင်းကို တားဆီးရန် သို့မဟုတ် နှေးကွေးသွားစေရန် ရည်ရွယ်ပြီး အမြင်အာရုံကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ မြှင့်တင်ရန် သို့မဟုတ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် လုပ်ဆောင်ကြသည်။ မျက်ကြည်လွှာရောဂါ အချို့ကို ထိရောက်စွာ စီမံကုသနိုင်သော်လည်း အချို့သောရောဂါများသည် အချိန်မီ မကုသပါက အမြင်အာရုံကို အပြီးတိုင် ဆုံးရှုံးသွားစေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်များ ကြုံတွေ့နေရပါက ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မျက်ကြည်လွှာရောဂါများကို ချက်ချင်း ရှာဖွေကုသနိုင်ရန် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများ ခံယူဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
အမျိုးအစားများ (Types)
- မျက်ကြည်လွှာ စုတ်ပြဲခြင်း (Retinal tear): မျက်လုံးအလယ်ဗဟိုရှိ ဂျယ်လီကဲ့သို့သော ဗီထရီးယပ်စ်အရည် (vitreous) သည် ကျုံ့ဝင်သွားပြီး မျက်ကြည်လွှာကို ဆွဲငင်ရာမှတစ်ဆင့် စုတ်ပြဲမှု ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်သည်။ လက္ခဏာများအနေဖြင့် အမြင်အာရုံတွင် အမှုန်အမွှားများ ရုတ်တရက် ပေါ်လာခြင်းနှင့် အလင်းလက်ခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည်။
- မျက်ကြည်လွှာ ကွာကျခြင်း (Retinal detachment): မျက်ကြည်လွှာ စုတ်ပြဲရာမှတစ်ဆင့် မျက်ကြည်လွှာအောက်တွင် အရည်များ စုဆောင်းမိလာပြီး မျက်ကြည်လွှာကို ၎င်း၏အောက်ခံတစ်သျှူးအလွှာများမှ ကွာထွက်သွားစေသည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။
- ဆီးချိုကြောင့် မျက်ကြည်လွှာပျက်စီးခြင်း (Diabetic retinopathy): ဆီးချိုရောဂါ ခံစားနေရသူများတွင် မျက်လုံးနောက်ဘက်ရှိ သွေးကြောငယ်လေးများ ပျက်စီးပြီး အရည်များ ယိုစိမ့်လာကာ မျက်ကြည်လွှာရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် အမြင်အာရုံ ကွေးကောက်မှုန်ဝါးခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။ ပေါက်ပြဲလွယ်သော သွေးကြောအသစ်များလည်း ထပ်မံဖြစ်ပေါ်ပြီး သွေးထွက်နိုင်သဖြင့် အမြင်အာရုံကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်။
- မျက်ကြည်လွှာပေါ်တွင် အမြှေးပါးဖြစ်ခြင်း (Epiretinal membrane): မျက်ကြည်လွှာပေါ်တွင် တစ်သျှူးအမာရွတ် သို့မဟုတ် အမြှေးပါးပါးလေး တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အရာဝတ္ထုများကို မှုန်ဝါးဝါး သို့မဟုတ် စောင်းစောင်းစောင်း မြင်ရစေကာ အမြင်အာရုံကို ပျက်ပြားစေသည်။
- မြင်လွှာအဝါစက်တွင် အပေါက်ဖြစ်ခြင်း (Macular hole): မျက်ကြည်လွှာနှင့် ဗီထရီးယပ်စ်အရည်ကြား ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆွဲငင်မှုကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ မျက်စိထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီးနောက်တွင်သော်လည်းကောင်း မျက်ကြည်လွှာ၏ အလယ်ဗဟိုချက်ဖြစ်သော မြင်လွှာအဝါစက် (macula) တွင် အပေါက်ငယ်လေး ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
- မြင်လွှာအဝါစက် ပျက်စီးခြင်း (Macular degeneration): မျက်ကြည်လွှာ၏ အလယ်ဗဟိုဧရိယာ ယိုယွင်းပျက်စီးလာပြီး အလယ်ဗဟိုအမြင်အာရုံ မှုန်ဝါးခြင်း သို့မဟုတ် ကွက်လပ်အမှောင် ဖြစ်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် မြင်လွှာအဝါစက် ခြောက်သွေ့ပျက်စီးခြင်း (dry macular degeneration) အဖြစ် စတင်လေ့ရှိပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အရည်စိမ့်ပျက်စီးခြင်း (wet type) သို့ ကူးပြောင်းသွားတတ်သည်။
- မျိုးရိုးလိုက် မျက်ကြည်လွှာအောက်ဆီဂျင်ပြတ်၍ ပျက်စီးခြင်း (Retinitis pigmentosa): မျက်ကြည်လွှာကို တဖြည်းဖြည်းချင်း ယိုယွင်းပျက်စီးစေသည့် မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ညဘက်တွင် မမြင်ရခြင်းနှင့် ဘေးပတ်ပတ်လည် အမြင်အာရုံ (peripheral vision) ကွယ်ပျောက်ခြင်းတို့ကို ဦးတည်စေသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
မျက်ကြည်လွှာရောဂါများတွင် အဖြစ်များသော လက္ခဏာများ
မျက်ကြည်လွှာရောဂါများသည် များသောအားဖြင့် အောက်ပါကဲ့သို့သော တူညီသည့် လက္ခဏာအချို့ကို ပြသလေ့ရှိသဖြင့် သတိပြုရန် လိုအပ်ပါသည် –
- အမှုန်အမွှားများနှင့် ပင့်ကူအိမ်ကဲ့သို့ မြင်ရခြင်း (Floaters and cobwebs): အမြင်အာရုံထဲတွင် အစက်အပြောက်ငယ်များ သို့မဟုတ် ပင့်ကူအိမ်ကဲ့သို့သော တည်ဆောက်ပုံများ လွင့်မျောနေသည်ကို မြင်ရခြင်း။
- မှုန်ဝါးခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံ ပျက်ပြားခြင်း: ရှင်းလင်းစွာ မြင်ရရန် ခက်ခဲခြင်း၊ ဥပမာ – မျဉ်းဖြောင့်များကို ကြည့်သည့်အခါ လှိုင်းတွန့်များကဲ့သို့ ကောက်ကောက်ကွေးကွေး မြင်ရခြင်း။
- ဘေးပတ်ပတ်လည် အမြင်အာရုံ ချို့ယွင်းခြင်း: မျက်လုံး၏ ဘေးဘက်အမြင်အာရုံများ ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် ကွယ်ပျောက်ခြင်း။
- အမြင်အာရုံ ဆုံးရှုံးခြင်း: အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ အရည်အသွေး သို့မဟုတ် ကြည်လင်ပြတ်သားမှု တစ်စုံတစ်ရာ လျော့နည်းသွားခြင်း။
မိမိ၏ မျက်လုံးတစ်ဖက်စီကို သီးခြားစီ ပိတ်၍ စမ်းသပ်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ဤကဲ့သို့သော အမြင်အာရုံပြောင်းလဲမှုများကို ပိုမိုထင်ရှားစွာ သိရှိနိုင်ပါသည်။
မိမိ၏ အမြင်အာရုံ ပြောင်းလဲမှုတစ်စုံတစ်ရာကိုမဆို စောင့်ကြည့်ရန်မှာ အလွန်အရေးကြီးပြီး အချိန်မီ ဆေးဝါးကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်သည်။ အကယ်၍ အောက်ပါလက္ခဏာများ ခံစားရပါက ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ခံယူပါ –
- အမြင်အာရုံတွင် အမှုန်အမွှားများ သို့မဟုတ် အလင်းကွက်များ ရုတ်တရက် ပေါ်လာခြင်း။
- အမြင်အာရုံ သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားခြင်း။
ဤလက္ခဏာများသည် အရေးပေါ်ကုသမှု လိုအပ်သည့် ပြင်းထန်သော မျက်ကြည်လွှာရောဂါ ရှိနေခြင်းကို ညွှန်ပြနေနိုင်ပါသည်။
ဖြစ်နိင်ချေရှိသော အကြောင်းအရင်းများ
မျက်ကြည်လွှာရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သည့် အချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည် –
- မိသားစုဝင်ထဲတွင် မျက်ကြည်လွှာရောဂါ ခံစားဖူးသည့် ရာဇဝင်ရှိခြင်း။
- အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာခြင်း။
- ကိုယ်အလေးချိန် လွန်ကဲခြင်း သို့မဟုတ် အဝလွန်ခြင်း ပြဿနာရှိခြင်း။
- ဆီးချိုရောဂါကဲ့သို့သော အခြားရောဂါအခံများ ရှိနေခြင်း။
- မျက်လုံးတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း။
- ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း။
ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)
ရောဂါရှာဖွေရန်အတွက် မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်သည် မျက်လုံးတစ်ပြင်လုံးတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေများ ရှိ/မရှိ သိရှိနိုင်ရန် စေ့စပ်သေချာသော မျက်စိစမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုကို ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရောဂါဖြစ်ပွားသည့် တည်နေရာနှင့် ပြင်းထန်မှုအတိုင်းအတာကို အတည်ပြုရန် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည် –
- အမ်စလာဂရစ် ကွက်လပ်စမ်းသပ်ခြင်း (Amsler grid test): မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်သည် လူနာ၏ အလယ်ဗဟိုအမြင်အာရုံ (central vision) ကြည်လင်ပြတ်သားမှု ရှိ/မရှိကို အကဲဖြတ်ရန် အမ်စလာဂရစ် (ဇယားကွက်လိုင်းများ) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဇယားကွက်လိုင်းများသည် မှိန်ဖျော့နေခြင်း၊ ပြတ်တောက်နေခြင်း သို့မဟုတ် ကောက်ကွေးနေခြင်း ရှိ/မရှိကို ကြည့်ရှုခိုင်းမည်ဖြစ်သည်။ ဇယားကွက်ပေါ်ရှိ ပုံပျက်နေသော နေရာကို အတိအကျသိရှိခြင်းက မျက်ကြည်လွှာ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အတိုင်းအတာကို ဆန်းစစ်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။ အကယ်၍ လူနာတွင် မြင်လွှာအဝါစက် ပျက်စီးခြင်း (macular degeneration) ရှိပါက အိမ်တွင် မိမိဘာသာ အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနိုင်ရန် ဤစစ်ဆေးမှုကို အသုံးပြုဖို့ လမ်းညွှန်ချက်များ ရရှိနိုင်ပါသည်။
- အလင်းလှိုင်းဖြင့် မျက်ကြည်လွှာပုံရိပ်ဖော်ခြင်း (Optical coherence tomography – OCT): ဤစစ်ဆေးမှုနည်းလမ်းသည် မျက်ကြည်လွှာ၏ အသေးစိတ်ပုံရိပ်များကို ရိုက်ကူးရန် အလွန်ကောင်းမွန်သော ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မျက်ကြည်လွှာပေါ်တွင် အမြှေးပါးဖြစ်ခြင်း (epiretinal membranes)၊ မြင်လွှာအဝါစက်တွင် အပေါက်ဖြစ်ခြင်း (macular holes) နှင့် မြင်လွှာအဝါစက် ရောင်ရမ်းခြင်း (macular edema) ကဲ့သို့သော ရောဂါအခြေအနေများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရာတွင် ကူညီပေးသည်။ ထို့ပြင် အသက်အရွယ်ကြောင့်ဖြစ်သော မြင်လွှာအဝါစက် အရည်စိမ့်ပျက်စီးခြင်း (wet macular degeneration) တိုးတက်လာမှုနှင့် ကုသမှုအပေါ် တုံ့ပြန်မှုတို့ကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနိုင်စေသည်။
- မျက်လုံးနောက်ခံ လျှပ်စစ်အလင်းရောင်ခြည်ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Fundus autofluorescence – FAF): FAF ကို မြင်လွှာအဝါစက် ပျက်စီးခြင်းအပါအဝင် မျက်ကြည်လွှာရောဂါများ၏ အဆင့်ကို အကဲဖြတ်ရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၎င်းသည် မျက်ကြည်လွှာ ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ချက်ချို့ယွင်းခြင်းတို့ကြောင့် စုပုံလာတတ်သော လိုင်ပိုဖတ်စင် (lipofuscin) ဟုခေါ်သည့် မျက်ကြည်လွှာဆိုးဆေးကို အလင်းပေး၍ ထင်ရှားစေသည်။
- ဖလူရိုဆင်း သွေးကြောဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (Fluorescein angiography): ဤစစ်ဆေးမှုတွင် အထူးအလင်းရောင်အောက်၌ မျက်ကြည်လွှာရှိ သွေးကြောများကို ပိုမိုထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့နိုင်စေရန် ဆိုးဆေးတစ်မျိုးကို သွေးပြန်ကြောအတွင်း ထိုးသွင်းခြင်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် ပိတ်နေသော၊ ယိုစိမ့်နေသော သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးကြောများနှင့် မျက်လုံးနောက်ဘက်ရှိ သိမ်မွေ့သော ပြောင်းလဲမှုများကို တိကျစွာ ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရာတွင် ကူညီပေးသည်။
- အင်ဒိုဆိုင်ယာနင် အစိမ်းရောင်ဆိုးဆေးဖြင့် သွေးကြောဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (Indocyanine green angiography): ဤစစ်ဆေးမှုသည် အင်ဖရာရက်ဒ် (အနီအောက်ရောင်ခြည်) အလင်းအောက်တွင် တောက်ပလင်းလက်သော ဆိုးဆေးကို အသုံးပြုသည်။ ရရှိလာသော ပုံရိပ်များသည် မျက်ကြည်လွှာသွေးကြောများအပြင်၊ ကိုရွိုက်ဒ် (choroid) ဟုခေါ်သော တစ်သျှူးအလွှာတွင် တည်ရှိပြီး မျက်ကြည်လွှာနောက်ကွယ်ရှိ ပိုမိုနက်ရှိုင်း၍ သာမန်အားဖြင့် မြင်နိုင်ခဲသော သွေးကြောများကိုပါ ဖော်ပြပေးသည်။
- အာထရာဆောင်းရိုက်ခြင်း (Ultrasound): ဤစစ်ဆေးမှုသည် မျက်ကြည်လွှာနှင့် အခြားမျက်စိတည်ဆောက်ပုံများကို ပုံရိပ်ဖော်ရန် ကြိမ်နှုန်းမြင့်အသံလှိုင်းများကို အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသည် တိကျသော တစ်သျှူးလက္ခဏာရပ်များကိုလည်း ခွဲခြားသိရှိနိုင်သဖြင့် မျက်စိကင်ဆာကျိတ်များကို ရောဂါရှာဖွေရန်နှင့် ကုသရန်အတွက် အထောက်အကူပြုသည်။
- ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT) နှင့် သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI): တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဤပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှု နည်းလမ်းများကို မျက်စိထိခိုက်ဒဏ်ရာများ သို့မဟုတ် ကင်ဆာကျိတ်များကို အကဲဖြတ်ရန် အသုံးပြုပါသည်။
ကုသခြင်း (Treatment)
အဓိက ကုသမှုရည်ရွယ်ချက်များမှာ ရောဂါရင့်လာခြင်းကို တားဆီးရန် သို့မဟုတ် နှေးကွေးသွားစေရန်နှင့် အမြင်အာရုံကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ မြှင့်တင်ရန် သို့မဟုတ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် ဖြစ်သည်။ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးသော ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများကို ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိရန်မှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ သင့်မျက်စိအထူးကုဆရာဝန်သည် သင့်အတွက် အသင့်တော်ဆုံး ကုသမှုအစီအစဉ်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် သင်နှင့်အတူ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပါလိမ့်မည်။
မျက်ကြည်လွှာရောဂါများကို ကုသခြင်းသည် ရှုပ်ထွေးနိုင်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံတွင် အရေးပေါ်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် လိုအပ်သည်။ ကုသမှုနည်းလမ်းများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် –
- အအေးပေး၍ ကုသခြင်း (Cryopexy): ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် မျက်ကြည်လွှာ စုတ်ပြဲခြင်းကို ကုသရန် အအေးပေးစက်ကို မျက်လုံး၏ အပြင်ဘက်နံရံတွင် ကပ်၍ အသုံးပြုသည်။ ပြင်းထန်သော အအေးဓာတ်သည် မျက်လုံးအတွင်းသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ကာ မျက်ကြည်လွှာကို အေးခဲစေပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အမာရွတ်ဖြစ်ပေါ်စေကာ ၎င်းကို မျက်လုံးနံရံနှင့် မြဲမြံစွာ တွဲကပ်သွားစေသည်။
- လေပူဖောင်းထည့်၍ မျက်ကြည်လွှာကပ်ခြင်း (Pneumatic retinopexy): မျက်လုံးအတွင်းသို့ လေ သို့မဟုတ် ဂတ်စ် ထိုးသွင်းခြင်းသည် အချို့သော မျက်ကြည်လွှာ ကွာကျခြင်းအမျိုးအစားများကို ပြုပြင်ရာတွင် ကူညီပေးနိုင်သည်။ ဤနည်းလမ်းကို Cryopexy သို့မဟုတ် လေဆာဖြင့် ကုသခြင်း (laser photocoagulation) တို့နှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
- မျက်လုံးအပြင်ပြင်ကို ပတ်တီးစည်း၍ မျက်ကြည်လွှာထိန်းခြင်း (Scleral buckling): ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များသည် မျက်လုံး၏ အပြင်ဘက်မျက်နှာပြင် (sclera) ပေါ်တွင် ဆီလီကွန်ပစ္စည်းအသေးစားတစ်ခုကို ချုပ်ပေးခြင်းဖြင့် မျက်ကြည်လွှာကွာကျခြင်းကို ပြုပြင်ကြသည်။ ၎င်းသည် ဗီထရီးယပ်စ်အရည် ဆွဲငင်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော တင်းအားကို လျော့ကျစေပြီး မျက်ကြည်လွှာကို ပြန်လည်တွဲကပ်သွားစေသည်။ ဤနည်းလမ်းကို အခြားကုသမှုများနှင့် တွဲဖက်နိုင်သည်။
- ဗီထရီးယပ်စ်အရည် ဖယ်ရှားခြင်း (Vitrectomy): ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် မျက်လုံးအတွင်းရှိ ဂျယ်လီကဲ့သို့သော အရည် (vitreous) များကို ဖယ်ရှားပြီး ၎င်းနေရာတွင် လေ၊ ဂတ်စ် သို့မဟုတ် အရည်တို့ဖြင့် အစားထိုးသည်။ သွေးထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းခြင်းများကြောင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်အနေဖြင့် မျက်ကြည်လွှာကို ကောင်းစွာမမြင်ရပါက Vitrectomy ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပြီး ၎င်းကို မျက်ကြည်လွှာစုတ်ပြဲခြင်း၊ ဆီးချိုကြောင့် မျက်ကြည်လွှာပျက်စီးခြင်း၊ မြင်လွှာအဝါစက်တွင် အပေါက်ဖြစ်ခြင်း၊ မျက်ကြည်လွှာပေါ်တွင် အမြှေးပါးဖြစ်ခြင်း၊ ပိုးဝင်ခြင်း၊ မျက်စိထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း သို့မဟုတ် မျက်ကြည်လွှာကွာကျခြင်း အပါအဝင် ရောဂါအခြေအနေအမျိုးမျိုးအတွက် ကုသမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
- မျက်လုံးအတွင်းသို့ ဆေးထိုးခြင်း (Intravitreal injections): မြင်လွှာအဝါစက် အရည်စိမ့်ပျက်စီးခြင်း၊ ဆီးချိုကြောင့် မျက်ကြည်လွှာပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် မျက်လုံးအတွင်း သွေးထွက်ခြင်းကဲ့သို့သော ရောဂါအခြေအနေများကို ကုသရန် ဆေးဝါးများကို မျက်လုံး၏ ဗီထရီးယပ်စ်အရည်အတွင်းသို့ တိုက်ရိုက်ထိုးသွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။
- လေဆာဖြင့် ကုသခြင်း (Laser treatment): ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များသည် လေဆာကို အသုံးပြု၍ မျက်ကြည်လွှာပေါ်ရှိ အစက်အပြောက်ငယ်များကို အပူပေးကာ မျက်ကြည်လွှာ စုတ်ပြဲခြင်း သို့မဟုတ် အပေါက်ဖြစ်ခြင်းများကို ပြုပြင်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် အမာရွတ် ဖြစ်ပေါ်စေပြီး မျက်ကြည်လွှာကို ၎င်း၏အောက်ခံတစ်သျှူးများနှင့် ပြန်လည်ကပ်တွဲသွားစေသည်။ အသစ်ဖြစ်ပေါ်သော မျက်ကြည်လွှာစုတ်ပြဲမှုကို လေဆာဖြင့် ချက်ချင်းကုသခြင်းက မျက်ကြည်လွှာကွာကျနိုင်ခြေ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။
- လေဆာရောင်ခြည် အနှံ့ဖြန့်၍ ကုသခြင်း (Scatter laser photocoagulation): ဤနည်းလမ်းသည် (အထူးသဖြင့် ဆီးချိုကြောင့် မျက်ကြည်လွှာပျက်စီးခြင်းတွင် ဖြစ်တတ်သော) သွေးထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးထွက်နိုင်ခြေရှိသော မျက်လုံးအတွင်းရှိ ပုံမှန်မဟုတ်သည့် သွေးကြောအသစ်များကို ကျုံ့သွားစေနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း ဤကုသမှုကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုပါက ဘေးပတ်ပတ်လည် အမြင်အာရုံ သို့မဟုတ် ညဘက်အမြင်အာရုံ ဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
- အတုအယောင် မျက်ကြည်လွှာ အစားထိုးတပ်ဆင်ခြင်း (Retinal prosthesis implantation): တိကျသော မျိုးရိုးလိုက် မျက်ကြည်လွှာရောဂါများကြောင့် အမြင်အာရုံ ပြင်းထန်စွာ ဆုံးရှုံးရသူများ သို့မဟုတ် မျက်စိကွယ်သွားသူများသည် မျက်ကြည်လွှာအတွင်းသို့ လျှပ်ခေါင်းချစ်ပ်ငယ် (electrode chip) တစ်ခု ထည့်သွင်းသည့် ခွဲစိတ်မှုကို ခံယူနိုင်ပါသည်။ ဤချစ်ပ်သည် မျက်မှန်တွင် တပ်ဆင်ထားသော ဗီဒီယိုကင်မရာမှတစ်ဆင့် အချက်အလက်များကို လက်ခံရယူပြီး ပျက်စီးနေသော မျက်ကြည်လွှာက အဓိပ္ပာယ်မဖော်နိုင်တော့သည့် အမြင်အာရုံဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ဦးနှောက်သို့ ပေးပို့ပေးသည်။
