ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်း

အကျဉ်းချုပ်အကြောင်းအရာ

ဝမ်းဗိုက်ခေါင်းအတွင်းပိုင်းကို ဖုံးအုပ်ထားသော ပါးလွှာသည့် တစ်ရှူးအလွှာ (ဝမ်းဗိုက်အတွင်းမြှေး) ရောင်ရမ်းခြင်းကို ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်းဟု ခေါ်ဆိုပါသည်၊၊ အကယ်၍ ထိုတစ်ရှူးများသည် ယားယံစေသော သို့မဟုတ် ပိုးဝင်နေသော ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းထွက် အရည်များနှင့် ထိတွေ့မိပါက ရောင်ရမ်းလာနိုင်ပါသည်၊၊

ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်းသည် များသောအားဖြင့် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိ အရာတစ်ခုခု ယိုစိမ့်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါက်ထွက်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်၊၊ ပိုးဝင်ခြင်းမှာ အဖြစ်အများဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး အလွန်အန္တရာယ်များနိုင်ပါသည်၊၊ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းမြှေးသည် ဝမ်းဗိုက်တစ်ခုလုံးသို့ ပြန့်နှံ့နေပြီး အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အများအပြားနှင့် ထိတွေ့နေသောကြောင့် ဝမ်းဗိုက်မြှေးတွင် ပိုးဝင်ပါက ထိုအင်္ဂါအားလုံးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်၊၊ ထို့ပြင် ပိုးဝင်ခြင်းသည် သွေးကြောအတွင်းသို့ ပြန့်နှံ့သွားနိုင်ပြီး တစ်ကိုယ်လုံးရှိ စနစ်များကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်၊၊

ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်း အမျိုးအစား နှစ်မျိုးရှိပါသည်-

• အလိုအလျောက် ဘက်တီးရီးယားကြောင့် ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်း။ ဘက်တီးရီးယားပိုးများသည် ဤရောဂါကို ဖြစ်စေပါသည်၊၊ ကျောက်ကပ် ပြဿနာရှိသူများ သို့မဟုတ် အသည်းခြောက်ခြင်းကဲ့သို့သော အသည်းရောဂါရှိသူများတွင် ဤဝေဒနာကို ခံစားရနိုင်ပါသည်၊၊ ဤအမျိုးအစားမှာ ဝမ်းဗိုက်တွင် အပေါက်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြဲထွက်ခြင်း မရှိဘဲ ဖြစ်ပေါ်တတ်သော အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်၊၊ အသည်းခြောက်ခြင်း ရောဂါကျွမ်းလာသောအခါ ဝမ်းဗိုက်အတွင်း ရေဖျဉ်းစွဲခြင်း (အရည်များစုပုံလာခြင်း) မှာ အဖြစ်များသော လက္ခဏာဖြစ်ပြီး ထိုအရည်များမှတစ်ဆင့် ဘက်တီးရီးယားပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါသည်၊၊
• အခြားအကြောင်းကြောင့် ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်း။ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိ အင်္ဂါတစ်ခုခု ပေါက်ထွက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်၊၊ သို့မဟုတ် အခြားသော ကျန်းမာရေး ပြဿနာများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်၊၊

ကျောက်ကပ်ပျက်စီးမှုအတွက် ကုသမှုတစ်ခုဖြစ်သော ဝမ်းဗိုက်မှတစ်ဆင့် ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်း (Peritoneal dialysis) ကြောင့်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်၊၊ ဤကုသမှုသည် ကျောက်ကပ်က ကိုယ်တိုင် မလုပ်ဆောင်နိုင်တော့သည့်အခါ သွေးအတွင်းရှိ အညစ်အကြေးများကို ဖယ်ရှားရန် ကူညီပေးပါသည်၊၊ ဤနည်းဖြင့် ကျောက်ကပ်ဆေးနေသူများတွင် ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ကုသမှု မပြုလုပ်မီ၊ ပြုလုပ်နေစဉ်နှင့် ပြုလုပ်ပြီးနောက် သန့်ရှင်းမှုကို ဂရုစိုက်ရန်မှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်၊၊ ၎င်းတွင် ပိုက်ထည့်ထားသောနေရာကို သေချာစွာ ဆေးကြောခြင်းနှင့် လက်ကို ပုံမှန်ဆေးခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်၊၊ ဤသို့ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် လျှော့ချနိုင်ပါသည်၊၊

ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်းကို မကုသဘဲ ထားပါက ပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို ဖြစ်စေနိုင်သဖြင့် ချက်ချင်း ကုသရန် လိုအပ်ပါသည်၊၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်များသည် ဤရောဂါနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်နေသော အခြားကျန်းမာရေး ပြဿနာများကိုပါ စီမံကုသပေးနိုင်ပါသည်၊၊ ပုံမှန်အားဖြင့် ဘက်တီးရီးယားပိုးကို တိုက်ဖျက်ရန် ပိုးသတ်ဆေးများကို အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး အချို့သောအခြေအနေများတွင် ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်ပါသည်၊၊

ရောဂါလက္ခဏာများ

ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်း၏ လက္ခဏာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-

• ဗိုက်နာခြင်း သို့မဟုတ် ဗိုက်ကို ဖိကြည့်လျှင် နာကျင်ခြင်း၊၊
• ဗိုက်ပွခြင်း သို့မဟုတ် ဗိုက်ထဲတွင် တင်းကြပ်နေခြင်း၊၊
• ဝမ်းလျှောခြင်း၊၊
• လေမလည်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းမသွားခြင်း၊၊
• ပျို့အန်ခြင်း၊၊
• ဖျားခြင်း၊၊
• အစာစားချင်စိတ် မရှိခြင်း၊၊
• စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊၊
• ရေငတ်ခြင်း၊၊
• ဆီးနည်းသွားခြင်း၊၊
• နုံးချိခြင်း၊၊

ဝမ်းဗိုက်မှတစ်ဆင့် ကျောက်ကပ်ဆေးနေသူများတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများကိုလည်း တွေ့ရနိုင်ပါသည်-

• ကျောက်ကပ်ဆေးရည် နောက်နေခြင်း၊၊
• ကျောက်ကပ်ဆေးရည်ထဲတွင် အဖြူရောင် အစအနများ

ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်းကို ကုသရန် နှောင့်နှေးပါက အသက်အန္တရာယ် ရှိလာနိုင်ပါသည်၊၊ အကယ်၍ ပြင်းထန်စွာ ဗိုက်နာခြင်း၊ ဗိုက်ပွခြင်းတို့နှင့်အတူ

• ဆီးနည်းခြင်း၊
• ဖျားခြင်း၊
• လေမလည်ခြင်း၊
• ပျို့အန်ခြင်းနှင့်
• ရေငတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပါက

ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူထံ ချက်ချင်း ဆက်သွယ်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်၊၊

ထို့ပြင် သင်၏ ကျောက်ကပ်ဆေးရည်သည်

• နောက်နေလျှင်၊
• အရောင်ပြောင်းနေလျှင်၊
• အဖတ်များ ပါနေလျှင်
• ပိုက်ထည့်ထားသော နေရာတွင် နာကျင်ခြင်း၊ အရောင်ပြောင်းခြင်းတို့နှင့်အတူ အနံ့ဆိုးထွက်နေလျှင် ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံး ဆက်သွယ်ပါ၊၊

အကယ်၍ သင်သည် ပြင်းထန်သော ဗိုက်နာမှုကို ခံစားရပါက ဆေးကုသမှု ချက်ချင်းခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်၊၊ ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်းသည် အူအတက်ပေါက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက် ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်မိခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်၊၊ နာကျင်မှုမှာ ပြင်းထန်လွန်းသဖြင့် သက်သောင့်သက်သာရှိသော အနေအထားကို ရှာမရခြင်း သို့မဟုတ် ငြိမ်ငြိမ်မနေနိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်၊၊

ဖြစ်ပွားရသောအကြောင်းရင်းများ

အစာအိမ် သို့မဟုတ် အူမကြီးကဲ့သို့သော ဝမ်းဗိုက်အတွင်းရှိ အင်္ဂါတစ်ခုခု ပေါက်ထွက်ခြင်းမှာ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းမြှေး ပိုးဝင်ရခြင်း၏ အဓိက အရင်းအမြစ် ဖြစ်ပါသည်၊၊ အခြားသော အကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းမှာ ရှားပါးပါသည်၊၊

အောက်ပါတို့မှာ ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သော အပေါက်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါက်ထွက်ခြင်း၏ အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်ပါသည်-

• ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ-
• ဝမ်းဗိုက်မှတစ်ဆင့် ကျောက်ကပ်ဆေးရာတွင် အသုံးပြုသော ပိုက်များကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်၊၊ သန့်ရှင်းမှု အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ကိရိယာများတွင် ပိုးပါနေခြင်းတို့ကြောင့် ကုသမှုခံယူစဉ် ပိုးဝင်နိုင်ပါသည်၊၊
• အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ခွဲစိတ်မှုအပြီးတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်၊၊
• အသည်းရောဂါကြောင့်ဖြစ်သော ရေဖျဉ်းကို ဖောက်ထုတ်စဉ်တွင်လည်း ပိုးဝင်နိုင်ပါသည်၊၊
• အစာသွင်းပိုက်များ အသုံးပြုခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်၊၊
• အူမကြီး မှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း (Colonoscopy) ပြုလုပ်ရာမှ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်၊၊
• အစာခြေလမ်းကြောင်း မှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း (Endoscopy) အပြီးတွင်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်၊၊
• အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း ပေါက်ထွက်ခြင်း- အစာခြေလမ်းကြောင်းတွင် အပေါက်ဖြစ်သွားပါက ထိုမှတစ်ဆင့် ဘက်တီးရီးယားများ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းမြှေးသို့ ဝင်ရောက်သွားနိုင်ပါသည်၊၊
• သရက်ရွက်ရောင်ခြင်း (Pancreatitis)- သရက်ရွက်ရောင်ရာမှ ပိုးဝင်ပါက ထိုဘက်တီးရီးယားများသည် သရက်ရွက်၏ ပြင်ပသို့ ပြန့်နှံ့သွားနိုင်ပါသည်၊၊
• အူမကြီးအိတ်ငယ်များ ရောင်ခြင်း (Diverticulitis)- အစာခြေလမ်းကြောင်းရှိ အိတ်ငယ်လေးများ ရောင်ရမ်းပိုးဝင်ရာမှ ထိုအိတ်ငယ်တစ်ခုခု ပေါက်ထွက်သွားပါက အူအတွင်းရှိ အညစ်အကြေးများ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့ ယိုစိမ့်သွားနိုင်ပါသည်၊၊
• ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း- ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားနေရာမှ ဓာတုပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယားများ ဝမ်းဗိုက်အတွင်းမြှေးသို့ ဝင်ရောက်သွားနိုင်ပါသည်၊၊

ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသောအချက်များ

အောက်ပါအချက်များသည် ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်-

• ယခင်က ဖြစ်ဖူးခြင်း- ဝမ်းဗိုက်မြှေးရောင်ဖူးသူဖြစ်ပါက နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါသည်၊၊
• ဝမ်းဗိုက်မှတစ်ဆင့် ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်း- ဤကုသမှုကို ခံယူနေရသူများတွင် ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိပါသည်၊၊
• အခြားသော ကျန်းမာရေး အခြေအနေများ- အောက်ပါရောဂါများ ရှိနေပါက ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပါသည်-
  • အူအတက်ရောင်ခြင်း၊၊
  • အူလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါ (Crohn’s disease)၊၊
  • အူမကြီးအိတ်ငယ်များ ရောင်ခြင်း၊၊
  • အသည်းခြောက်ခြင်း၊၊
  • မုန့်ချိုအိတ်ရောင်ခြင်း၊၊
  • အစာအိမ်အနာ ဖြစ်ခြင်း၊၊