မွေးကင်းစကလေး အသားဝါခြင်း
ဘိုကင်တင်ရန်
ဆရာ၀◌န်နဲ့တွေ့ဆုံရန်မွေးကင်းစကလေး အသားဝါခြင်းသည် မွေးကင်းစကလေး၏
အရေပြားနှင့် မျက်လုံးများတွင် အဝါရောင်သန်းနေခြင်းဖြစ်ပြီး သွေးနီဥများတွင် တွေ့ရသော ဘီလီရူဘင် ခေါ် အဝါရောင်ခြယ်ပစ္စည်း အဆမတန်များပြားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေသည် အထူးသဖြင့် ကိုယ်ဝန် ၃၈ ပတ်မပြည့်မီ လမစေ့ဘဲမွေးသော ကလေးငယ်များနှင့် မိခင်နို့ချိုသောက်သော ကလေးငယ်အချို့တွင် အဖြစ်များသည်။ မွေးကင်းစကလေး၏ အသည်းသည် ဖွံ့ဖြိုးမှု မပြည့်ဝသေးသောကြောင့် ဘီလီရူဘင်ကို ထိထိရောက်ရောက် ဖယ်ရှားရန် မစွမ်းသာတတ်ပါ။ ထို့အပြင်၊ အချို့သော ကလေးများ၏ နဂိုရောဂါ အခံရှိခြင်း ကလည်းမွေးကင်းစကလေး အသားဝါခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
ကိုယ်ဝန် ၃၅ ပတ် ပြည့်စုံစွာမွေးဖွားလာသော ကလေးငယ်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အသားဝါခြင်းအတွက် ကုသမှု ခံယူရန် မလိုအပ်ပါ။ ထူးခြားသည့် အခြေအနေများတွင် သွေးကြောထဲရှိ ဘီလီရူဘင် ပမာဏ မြင့်တက်လာခြင်းသည် မွေးကင်းစကလေးငယ်၏ ဦးနှောက်ကို ထိခိုက်စေမည့် အလားအလာရှိပြီး အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်သော အသားဝါခြင်း၏ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် အကြောင်းအရာများ ရှိနေပါက ပို၍ သတိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
အသားဝါခြင်းကို အဓိကအားဖြင့် ကလေးငယ်၏ အရေပြား
အဝါရောင် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သည်။ မျက်နှာသည် စတင်ဖြစ်ပေါ်သည့်နေရာဖြစ်ပြီး နေရောင်ခြည်ကဲ့သို့သော သဘာဝအလင်းရောင်တွင် အထင်ရှားဆုံးသော အပြောင်းအလဲများကို တွေ့ရပါသည်။ အဝါရောင် ပြောင်းလဲခြင်းသည် မျက်လုံး၏ အဖြူရောင်အပိုင်းနှင့် လျှာအောက်အရေပြား အထိ ကူးစက်သွားနိုင်သည်။ ဘီလီရူဘင် ပမာဏ မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ အရောင်ပြောင်းလဲခြင်းသည် ရင်ဘတ်၊ ဝမ်းဗိုက်၊ လက်မောင်းနှင့် ခြေထောက်များသို့ ပျံ့နှံ့သွားနိုင်သည်။ အရေပြားညိုသော ကလေးငယ်များတွင် အသားဝါခြင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် ခက်ခဲနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ မျက်လုံးအရောင်နှင့် လျှာအောက်ရှိ အရေပြားကို စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် သိနိုင်ပါသည်။
သင့်ကလေးတွင် ပြင်းထန်သော အသားဝါခြင်း သို့မဟုတ် ဘီလီရူဘင်ပမာဏ မြင့်တက်ခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်သည့် အောက်ပါ လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာများ တစ်ခုခုကို တွေ့ရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ဆက်သွယ်ပါ။
- ကလေး၏ အရေပြား ပိုပိုဝါလာခြင်း
- သင့်ကလေး၏ မျက်လုံးအရောင်အဖြူများ ဝါလာခြင်း
- ဝမ်းဗိုက်၊ လက်မောင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်များပေါ်ရှိ အရေပြား အဝါရောင်ပြောင်းလဲခြင်း
- သင့်ကလေး သိသိသာသာ ထိုင်းမှိုင်းလာခြင်း သို့မဟုတ် နှိုးရန် ခက်ခဲလာခြင်း
- သင့်ကလေးတွင် ကိုယ်အလေးချိန် မတိုးခြင်း သို့မဟုတ် နို့စို့ရန် ခက်ခဲခြင်း
- သင့်ကလေး အသံပြဲပြီး ငိုခြင်း
ဖြစ်စေသောအကြောင်းအရင်းများ
မွေးကင်းစကလေးများသည် လူကြီးများထက် ဘီလီရူဘင် ပမာဏ
ပိုမိုများပြားစွာ ထုတ်လုပ်ကြပြီး အဓိကအားဖြင့် မွေးစရက်များတွင် သွေးနီဥများ ပိုမိုထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ ပြိုကွဲခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကလေးငယ်၏ သွေးထဲတွင် ဘီလီရူဘင် အဆမတန်များပြားလာသောအခါ အသားဝါခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
မွေးကင်းစကလေးများတွင် သဘာဝအခြေအနေများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် အသားဝါခြင်းကို ဇီဝကမ္မအသားဝါခြင်း ဟုခေါ်ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် မွေးပြီး ဒုတိယ သို့မဟုတ် တတိယနေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ အခြား မွေးကင်းစကလေး အသားဝါခြင်း အမျိုးအစားများတွင် နို့ချိုတိုက်ကျွေးမှုဆိုင်ရာ အသားဝါခြင်း နှင့် မိခင်နို့ဆိုင်ရာ အသားဝါခြင်း တို့ ပါဝင်သည်။ နို့ချိုတိုက်ကျွေးမှုဆိုင်ရာ အသားဝါခြင်းသည် နို့စို့မှု မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး မိခင်နို့ဆိုင်ရာ အသားဝါခြင်းသည် ကလေး၏ အသည်းအတွင်းရှိ ဘီလီရူဘင် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ထိခိုက်စေသော နို့ထဲရှိ ဓာတ်ပစ္စည်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
အသားဝါခြင်းကို အခြားသော ရောဂါများ သို့မဟုတ် အခြေအနေများကြောင့်လည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်-
- သွေးအဆိပ်သင့်ခြင်း (Sepsis) သို့မဟုတ် သွေးကူးစက်ရောဂါ
- အခြား ဘက်တီးရီးယား သို့မဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါများ
- ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း သွေးယိုစီးမှု
- ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အလုပ်လုပ်သော အသည်း
- အင်ဇိုင်းဓာတ် ချို့တဲ့ခြင်း
- မိခင်နှင့် ကလေးကြား သွေးအမျိုးအစား မတူညီခြင်း သို့မဟုတ် သွေးလိုက်ဖက်မှု ပြဿနာ
- ကလေး၏ သွေးနီဥများ လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးစေသည့် ချို့ယွင်းချက်
- ကလေး၏ သည်းခြေပြွန်များ ပိတ်ဆို့ခြင်း သို့မဟုတ် အမာရွတ်ဖြစ်ခြင်း ဖြစ်သည့်ထူးခြားသည့် ရောဂါ
- သွေးနီဥများ အဆမတန် များပြားခြင်း
- အောက်ဆီဂျင် နည်းပါးမှုကြုံတွေ့ခြင်း
ပုံမှန်ကလေးအသားဝါခြင်း အမျိုးအစားနှင့်
နှိုင်းယှဉ်ပါက ရောဂါအခံအခြေအနေများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အသားဝါခြင်းသည် သိသိသာသာ စောစီးစွာ သို့မဟုတ် နောက်ကျမှ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောအကြောင်းအရင်းများ
အထူးသဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်လာနိုင်သည့်
ပြင်းထန်သော အသားဝါခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေသည့် အဓိက အကြောင်းအရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-
- အချိန်မတိုင်မီ မွေးဖွားခြင်း: ကိုယ်ဝန် ၃၈ ပတ်မတိုင်မီ မွေးဖွားသော ကလေးများသည် နေ့စေ့လစေ့ပြည့်ပြီးမှ မွေးသော ကလေးများထက် ဘီလီရူဘင်ကို ပို၍ နှေးကွေးစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ လမစေ့ဘဲ မွေးသော ကလေးများသည် နို့စို့မှု နည်းပါးခြင်းနှင့် အူလှုပ်ရှားမှု နည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် ဝမ်းမှတစ်ဆင့် ဘီလီရူဘင် စွန့်ထုတ်မှု နည်းပါးသွားနိုင်သည်။
- သွေးအမျိုးအစား မတူညီခြင်း: မိခင်၏ သွေးအမျိုးအစားနှင့် ကလေး၏ သွေးအမျိုးအစား ကွဲပြားသောအခါ ကလေးငယ်သည် အချင်းမှတစ်ဆင့် ဆန့်ကျင်ပဋိပစ္စည်းများကို ရရှိနိုင်ပြီး သွေးနီဥများ လျင်မြန်စွာ ပြိုကွဲခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။
- မွေးဖွားစဉ် ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ: မွေးဖွားစဉ် သိသိသာသာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသော မွေးကင်းစကလေးများသည် သွေးနီဥများ ပိုမိုပြိုကွဲခြင်းကြောင့် ဘီလီရူဘင် ပမာဏ မြင့်တက်နေနိုင်သည်။
- နို့ချိုတိုက်ကျွေးခြင်း: နို့ချိုတိုက်ကျွေးသော ကလေးငယ်များ၊ အထူးသဖြင့် နို့စို့ရန် ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် လုံလောက်သော အာဟာရ မရရှိသော ကလေးငယ်များသည် အသားဝါနိုင်ခြေ ပိုများသည်။ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် လုံလောက်သော ကယ်လိုရီ မရရှိခြင်းသည် အသားဝါခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤအန္တရာယ်များရှိသော်လည်း ကျွမ်းကျင်သူများက ကလေးငယ်သည် လုံလောက်သော အာဟာရနှင့် ရေဓာတ် ပြည့်ဝကြောင်း သေချာစေရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြကာ နို့ချိုတိုက်ကျွေးရန် ဆက်လက် အကြံပြုထားသည်။
- လူမျိုး: လေ့လာမှုများအရ အရှေ့အာရှလူမျိုးနွယ်မှ ဆင်းသက်လာသော ကလေးငယ်များသည် အသားဝါခြင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေ ပိုများကြောင်း တွေ့ရသည်။
ရောဂါရှာဖွေခြင်း
မွေးကင်းစကလေး အသားဝါခြင်း ရောဂါရှာဖွေရာတွင်
သင့်ကလေး၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ကို အမြင်အာရုံဖြင့် အကဲဖြတ်ခြင်းအပေါ် အဓိကမူတည်သော်လည်း တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှုအတွက် ၎င်းတို့၏ သွေးထဲရှိ ဘီလီရူဘင် ပမာဏကို တိုင်းတာရန် အရေးကြီးပါသည်။ ဘီလီရူဘင် ပမာဏဖြင့် ဆုံးဖြတ်သော အသားဝါခြင်း၏ ပြင်းထန်မှုသည် ကုသမှုအစီအစဉ်ကို လမ်းညွှန်ပေးသည်။ ရောဂါရှာဖွေရေး နည်းလမ်းများတွင်-
- ကိုယ်ခန္ဓာ စစ်ဆေးခြင်း
- သင့်ကလေး၏ သွေးနမူနာကို အသုံးပြု၍ ဓာတ်ခွဲခန်း စစ်ဆေးခြင်း
- အရေပြားမှတစ်ဆင့် အလင်းပြန်ခြင်းကို တိုင်းတာသော transcutaneous bilirubinometer ဖြင့် အရေပြား စစ်ဆေးခြင်း
အသားဝါခြင်းကို ဖြစ်စေသော အခြေခံရောဂါတစ်ခုခု၏
လက္ခဏာများရှိပါက သင့်ဆရာဝန်သည် အခြားသွေး သို့မဟုတ် ဆီး စစ်ဆေးမှုများကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
ကုသမှု
ကလေးငယ်များတွင် အပျော့စား အသားဝါခြင်းသည်
ပုံမှန်အားဖြင့် နှစ်ပတ် သို့မဟုတ် သုံးပတ်အတွင်း သူ့အလိုလို ပျောက်ကင်းသွားပါသည်။ အလယ်အလတ် သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော အသားဝါခြင်းအတွက် ဆေးရုံတွင် အချိန်ကြာကြာ နေရခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည် ဆေးရုံတင်ခြင်းတို့ လိုအပ်နိုင်သည်။
သင့်ကလေးတွင် ဘီလီရူဘင် ပမာဏ မြင့်တက်ခြင်းကို ကုသရန် အောက်ပါ နည်းလမ်းများ ပါဝင်နိုင်သည်-
- အာဟာရ ပိုမိုပေးခြင်း: ကလေး ကိုယ်အလေးချိန် မကျစေရန်အတွက် လုံလောက်သော အာဟာရ ရရှိစေရန် ပိုမိုမကြာခဏ နို့တိုက်ကျွေးရန် သို့မဟုတ် ဖြည့်စွက်စာ ပေးရန် သင့်ဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်သည်။
- အလင်းရောင် ကုထုံး : အပြာ-စိမ်းရောင် အလင်းရောင် ထုတ်လွှတ်သော အထူးမီးအိမ်အောက်တွင် သင့်ကလေးကို ထားရှိခြင်းဖြင့် ဘီလီရူဘင် မော်လီကျူးများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်ပြီး ဆီးနှင့် ဝမ်းမှတစ်ဆင့် စွန့်ထုတ်ရ လွယ်ကူသွားစေသည်။ ဤကုသမှုအတွင်း သင့်ကလေးသည် ဒိုင်ပါနှင့် မျက်လုံးအကာအကွယ်ကိုသာ ဝတ်ဆင်ရမည်ဖြစ်သည်။ အလင်းရောင်ကုထုံးတွင် အလင်းထုတ်လွှတ်သည့် ဖျာ သို့မဟုတ် မွေ့ရာကို အသုံးပြုခြင်းလည်း ပါဝင်နိုင်သည်။
- သွေးကြောထဲ ခုခံအားပဋိပစ္စည်းသွင်းခြင်း (IVIg) – အသားဝါခြင်းသည် မိခင်နှင့် ကလေးကြား သွေးအမျိုးအစား ကွာခြားမှုနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး မိခင်ထံမှ ဆန့်ကျင်ပဋိပစ္စည်းများကြောင့် ကလေး၏ သွေးနီဥများ လျင်မြန်စွာ ပြိုကွဲခြင်းဖြစ်ပေါ်နေပါက ခုခံအားပဋိပစ္စည်းကို သွေးကြောမှတစ်ဆင့် သွင်းပေးနိုင်သည်။ ဤသွေးပရိုတင်းသည် ဆန့်ကျင်ပဋိပစ္စည်းပမာဏကို လျှော့ချနိုင်ပြီး အသားဝါခြင်းကို လျော့နည်းစေကာ သွေးလဲလှယ်ကုသရန် လိုအပ်လာမှုကို လျှော့ချနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း အဆုံးသတ်အဖြေကို အာမခံနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ။
- သွေးလဲလှယ်ကုသမှု – ရှားပါးသောအခြေအနေများတွင် ပြင်းထန်သော အသားဝါခြင်းသည် အခြားကုသမှုများကို တုံ့ပြန်မှု မရှိပါက ကလေးသည် သွေးလဲလှယ်ကုသမှု ခံယူရနိုင်သည်။ မွေးကင်းစကလေး အထူးကြပ်မတ်ကုသဆောင်တွင် ပြုလုပ်သော ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ကလေး၏သွေး အနည်းငယ်ကို ထုတ်ယူကာ အလှူရှင်သွေးဖြင့် အစားထိုးထည့်သွင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဘီလီရူဘင်နှင့် မိခင်၏ ဆန့်ကျင်ပဋိပစ္စည်းများကို ပျော်ဝင်စေပြီး အသားဝါခြင်း အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကို ကုသရန် ရည်ရွယ်သည်။
