အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါ

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

အောက်ပါအချက်များသည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်များအနေဖြင့် ကလေးငယ်များတွင် ဖြစ်ပွားသော အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါကို ရောဂါရှာဖွေရန်၊ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန်၊ စီမံခန့်ခွဲရန်နှင့် သင့်လျော်သော ကုသမှုများ ပေးနိုင်ရန်အတွက် ကူညီပေးပါလိမ့်မည် –

• ကိုယ်ခန္ဓာကို စစ်ဆေးခြင်း (Physical examination): ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်သည် ကလေး၏ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း အပြင် မိသားစု၏ ကျန်းမာရေး ရာဇဝင်ကိုပါ ဆန်းစစ်မည်ဖြစ်သည်။
• ကြုံကြိုက်ချိန် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် စစ်ဆေးခြင်း (Random blood sugar test): သွေးနမူနာကို ကြုံကြိုက်သည့်အချိန်တွင် ရယူစစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပမာဏသည် 200mg/dL(11.1mmol/L) သို့မဟုတ် ၎င်းထက် ပိုမိုမြင့်မားနေပြီး ရောဂါလက္ခဏာများလည်း ရှိနေပါက ဆီးချိုရောဂါရှိကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။
• Glycated hemoglobin (A1C) စစ်ဆေးခြင်း: ဤစစ်ဆေးမှုသည် ကလေး၏ သုံးလတာ ပျမ်းမျှ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပမာဏကို ဖော်ပြပေးသည်။ သီးခြားစစ်ဆေးမှု နှစ်ခုစလုံးတွင် A1C ပမာဏသည် 6.5% သို့မဟုတ် ၎င်းထက် ပိုမိုမြင့်မားနေပါက ဆီးချိုရောဂါရှိကြောင်း ရောဂါရှာဖွေ သတ်မှတ်သည်။
• အစာငတ်ခံ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် စစ်ဆေးခြင်း (Fasting blood sugar test): ကလေးသည် သွေးနမူနာ မယူမီ အနည်းဆုံး ရှစ်နာရီ သို့မဟုတ် တစ်ညလုံး အစာငတ်ခံထားရမည် ဖြစ်သည်။ အစာငတ်ခံ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပမာဏသည် 126mg/dL(7.0mmol/L) သို့မဟုတ် ၎င်းထက် ပိုမိုမြင့်မားနေခြင်းသည် အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါ၏ လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်သည်။

သွေးတွင်းသကြားဓာတ် စစ်ဆေးမှုက ဆီးချိုရောဂါရှိကြောင်း ညွှန်ပြနေပါက နောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုပါလိမ့်မည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများသည် အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါနှင့် အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါတို့ကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ဆီးချိုရောဂါ အမျိုးအစားတစ်ခုစီတွင် ကုသမှုပုံစံ မတူညီကြပါ။ အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါတွင် မကြာခဏ တွေ့ရတတ်သည့် အင်တီဘော်ဒီ (antibodies) များကို ရှာဖွေရန် သွေးစစ်ခြင်းသည်လည်း ထိုနောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုများတွင် ပါဝင်သည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

မိဘများနှင့် ကလေး၏ ဆီးချိုရောဂါ စောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့တို့သည် နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရမည် ဖြစ်သည်။ ကုသမှု၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ကလေး၏ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို သတ်မှတ်ထားသော ပစ်မှတ်ပမာဏ သို့မဟုတ် ပုံမှန်ပမာဏအတွင်း ရှိနေစေရန် ဖြစ်သည်။ ဤပစ်မှတ်ပမာဏသည် ကလေး၏ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်အဆင့်ကို ပုံမှန်အခြေအနေနှင့် အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်နေစေရန် ကူညီပေးသည်။

ကလေး၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်သည် ကလေး၏ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပစ်မှတ်ပမာဏကို အသိပေး ပြောကြားပါလိမ့်မည်။ ကလေးကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ထိုပစ်မှတ်ပမာဏသည် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါသည်။

အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါကို အောက်ပါတို့ဖြင့် ကုသပါသည် –

• အင်ဆူလင် (Insulin): အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါရှိသော ကလေးများသည် တစ်သက်တာလုံး အင်ဆူလင် အမျိုးအစားတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ အသုံးပြုကာ ကုသမှုခံယူရမည် ဖြစ်သည် –
• အာနိသင်အလွန်မြန်သော အင်ဆူလင် (Rapid-acting insulin): ဤအင်ဆူလင်အမျိုးအစားသည် ဆေးထိုးပြီး မိနစ် ၁၅ အတွင်း စတင်အလုပ်လုပ်သည်။ ၎င်း၏ အာနိသင်သည် လေးနာရီခန့် ကြာမြင့်ပြီး ဆေးထိုးပြီး မိနစ် ၆၀ ခန့်တွင် အာနိသင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသည်။ ဤအမျိုးအစားကို အများအားဖြင့် အစားမစားမီ မိနစ် ၁၅ မှ ၂၀ အလိုတွင် ထိုးလေ့ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့် Lispro (Humalog, Admelog)၊ aspart (NovoLog, Fiasp) နှင့် glulisine (Apidra) တို့ ဖြစ်ကြသည်။
• အာနိသင်မြန်သော အင်ဆူလင် (Short-acting insulin): ပုံမှန်အင်ဆူလင် (Regular insulin) ဟုလည်း လူသိများပြီး ဆေးထိုးပြီး မိနစ် ၃၀ ခန့်တွင် စတင်အလုပ်လုပ်သည်။ ၎င်းသည် လေးနာရီမှ ခြောက်နာရီအထိ ကြာမြင့်ပြီး ဆေးထိုးပြီး မိနစ် ၉၀ မှ ၁၂၀ ဝန်းကျင်တွင် အာနိသင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသည်။ Human insulin (Humulin R, Novolin R) သည် ၎င်း၏ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
• အာနိသင်အလယ်အလတ် အင်ဆူလင် (Intermediate-acting insulin): NPH insulin ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပြီး တစ်နာရီမှ သုံးနာရီအတွင်း စတင်အလုပ်လုပ်သည်။ ၎င်း၏ အာနိသင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် ခြောက်နာရီမှ ရှစ်နာရီအထိ ကြာမြင့်ကာ အာနိသင်သည် ၁၂ နာရီမှ ၂၄ နာရီအထိ ကြာရှည်ခံသည်။ NPH insulin (Humulin N, Novolin N) သည် ၎င်း၏ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။
• အာနိသင်ကြာရှည်နှင့် အလွန်ကြာရှည်သော အင်ဆူလင် (Long- and ultra-long-acting insulin): ဤအင်ဆူလင်အမျိုးအစားသည် ၁၄ နာရီမှ ၄၀ နာရီအထိ အာနိသင် ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သည်။ ဥပမာများတွင် Glargine (Lantus, Toujeo စသည်ဖြင့်)၊ detemir (Levemir) နှင့် degludec (Tresiba) တို့ ပါဝင်သည်။

အင်ဆူလင်ကို အောက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့် ပေးသွင်းနိုင်ပါသည် –

• အပ်အသေးနှင့် ဆေးထိုးပြွန် (Fine needle and syringe): သင်ရရှိမည့် ဆေးထိုးချက်သည် ပုံမှန်ဆေးထိုးအပ်နှင့် ဆင်တူသော်လည်း ဆေးထိုးပြွန်မှာ ပိုမိုသေးငယ်ပြီး အပ်မှာ သိသိသာသာ ပိုမိုသေးသွယ်ကာ တိုတောင်းပါသည်။
• အပ်အသေးပါသော အင်ဆူလင်ပင်စာရေးတံ (Insulin pen with fine needle): မှင်သုံး ဖောင်တိန်နှင့် ဆင်တူပြီး အတွင်း၌ အင်ဆူလင် ဖြည့်သွင်းထားသော ကိရိယာဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ဆေးထိုးအပ်တစ်ခု တွဲလျက်ပါရှိသည်။
• အင်ဆူလင်ပန့် (Insulin pump): ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်အပြင်ဘက်တွင် ဝတ်ဆင်ထားနိုင်သော ကိရိယာအသေးစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး နေ့ရက်၏ သီးခြားအချိန်များနှင့် အစားစားချိန်များတွင် အင်ဆူလင် ပမာဏအတိအကျ ထွက်ရှိလာစေရန် အစီအစဉ်ရေးဆွဲ သတ်မှတ်ထားနိုင်သည်။ ဗိုက်အရေပြားအောက်တွင် ထည့်သွင်းထားသော ပိုက်အသေး (catheter) တစ်ခုကို အင်ဆူလင်သိုလှောင်ကန်နှင့် ပြွန်တစ်ခုဖြင့် ဆက်သွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ပြွန်မပါသော ပန့် (Tubeless pump) ရွေးချယ်မှုလည်း ရှိပြီး ၎င်းတွင် သင့်အရေပြားအောက်၌ ပိုက်အသေးလေးတစ်ခု ထည့်သွင်းကာ အင်ဆူလင်ပါရှိသော ဘူးငယ် (pod) ကို သင့်ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဝတ်ဆင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

• သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း (Blood sugar monitoring)

မိဘများ သို့မဟုတ် ကလေးသည် တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး လေးကြိမ် ကလေး၏ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို စစ်ဆေးပြီး မှတ်တမ်းတင်ရမည် ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် မိဘများ သို့မဟုတ် ကလေးများသည် အစားမစားမီအချိန်တိုင်း၊ အိပ်ရာမဝင်မီနှင့် တစ်ခါတစ်ရံ သန်းခေါင်ယံအချိန်များတွင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို စစ်ဆေးကြသည်။ သို့သော်လည်း အကယ်၍ ၎င်းတို့တွင် အဆက်မပြတ် ဂလူးကို့စ်စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးသည့် ကိရိယာ မရှိပါက မိဘများ သို့မဟုတ် ကလေးအနေဖြင့် မကြာခဏ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သည်။ မကြာခဏ စစ်ဆေးပေးခြင်းက ကလေး၏ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို သတ်မှတ်ထားသော ပစ်မှတ်ပမာဏအတွင်း ရှိနေစေရန် သေချာစေနိုင်သည်။

• အဆက်မပြတ် ဂလူးကို့စ် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း (Continuous glucose monitoring – CGM): ဤကိရိယာသည် အရေပြားအောက်တွင် ယာယီထည့်သွင်းထားသော အာရုံခံကိရိယာ (sensor) တစ်ခုကို အသုံးပြု၍ မိနစ်အနည်းငယ်တိုင်းတွင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို တိုင်းတာပေးသည်။ အချို့သော ကိရိယာများသည် အသုံးပြုသူက သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို စစ်ဆေးရန် လက်ခံကိရိယာ (receiver) ဖြင့် အာရုံခံကိရိယာအပေါ် ဖြတ်သန်းရွှေ့လျားရန် လိုအပ်ပြီး အချို့ကိရိယာများသည် လက်ခံကိရိယာ၊ ၎င်းတို့၏ စမတ်ဖုန်း သို့မဟုတ် စမတ်နာရီပေါ်တွင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် တိုင်းတာချက်ကို အချိန်ပြည့် ပြသပေးထားသည်။
• စနစ်ပိတ်ပတ်လမ်းစနစ် (Closed loop system): အဆက်မပြတ် ဂလူးကို့စ်အာရုံခံကိရိယာနှင့် အင်ဆူလင်ပန့်တို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ကာ ငါးမိနစ်တိုင်းတွင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို စစ်ဆေးပေးသည်။ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုအရ အင်ဆူလင် ပိုမိုလိုအပ်ကြောင်း ပြသသောအခါ ကိရိယာသည် သင့်လျော်သော ဆေးပမာဏကို အလိုအလျောက် ပေးသွင်းသည် သို့မဟုတ် လိုအပ်ပါက ဆေးပေးသွင်းမှုကို ရပ်ဆိုင်းထားသည်။

၎င်းကိရိယာသည် တစ်နေ့တာလုံး အင်ဆူလင်ပေးသွင်းမှုကို အလိုအလျောက် ထိန်းညှိပေးသော်လည်း မိဘများ သို့မဟုတ် ကလေးသည် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် မည်မျှစားသုံးသည်ကို ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးရန်နှင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို ပုံမှန်စစ်ဆေးပေးရန် လိုအပ်နေဦးမည် ဖြစ်သည်။

• ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အစားအစာများ (Healthy foods): မည်သည့် ဆီးချိုရောဂါကုသမှု စီမံချက်တွင်မဆို အစားအစာသည် ပါဝင်နေသော်လည်း ၎င်းသည် ကလေးအနေဖြင့် တင်းကျပ်သော “ဆီးချိုရောဂါ အစားအသောက်ပုံစံ” ကို လိုက်နာရမည်ဟု မဆိုလိုပါ။ ကလေး၏ အစားအသောက်တွင် ကျန်ရှိသော မိသားစုဝင်များကဲ့သို့ပင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ သစ်သီးဝလံများ၊ အဆီနည်းသော ပရိုတင်း သို့မဟုတ် ကောက်နှံတစ်ခုလုံး (whole grains) ကဲ့သို့သော အာဟာရဓာတ် မြင့်မားပြီး အဆီနှင့် ကယ်လိုရီနည်းပါးသော အစားအစာများ အမြဲတမ်း ပါဝင်သင့်သည်။

အာဟာရပညာရှင်များသည် မိဘများအတွက် ကလေး၏ အစားအသောက် နှစ်သက်မှု၊ ကျန်းမာရေး ရည်မှန်းချက်များနှင့် ရံဖန်ရံခါ အချိုပွဲစားသုံးမှု အစီအစဉ်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသည့် အစားအစာ စီမံချက်တစ်ခုကို ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ရန် ကူညီပေးနိုင်သည်။ အာဟာရပညာရှင်သည် အစားအစာတွင်ပါဝင်သော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်ကို မည်သို့ရေတွက်ရမည်ကို သင်ကြားပေးခြင်းဖြင့် သင့်လျော်သော အင်ဆူလင် ဆေးပမာဏကို မည်သို့တွက်ချက်ရမည်ကိုလည်း ပြသပေးမည်ဖြစ်သည်။

• ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု (Physical activity): အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါရှိသော ကလေးများအပါအဝင် လူတိုင်းသည် ပုံမှန် အေရိုးဗစ် (aerobic) လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည်။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်းက သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်း သတိရရန် အရေးကြီးပါသည်။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီးနောက် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်အပေါ် သက်ရောက်မှုသည် နာရီပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် တစ်ညလုံးအထိ ကြာမြင့်နိုင်ပါသည်။ ထိုသို့သော ထပ်ဆောင်းလှုပ်ရှားမှုများအတွက် ကလေး၏ အစားအသောက်စီမံချက် သို့မဟုတ် အင်ဆူလင်ဆေးပမာဏကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

သင့်ကလေး၏ နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝတွင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းကို ထည့်သွင်းပါ။ ကလေးကို တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး မိနစ် ၆၀ ခန့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် တိုက်တွန်းပါ သို့မဟုတ် ပို၍ကောင်းသည်မှာ မိဘများက ကလေးများနှင့်အတူ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရာတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ မိဘများနှင့် ကလေးသည် လေ့ကျင့်ခန်းအသစ်အပေါ် ခန္ဓာကိုယ်၏ တုံ့ပြန်ပုံကို ကောင်းစွာ နားမလည်သေးမီအချိန်တွင် ကလေးသည် လှုပ်ရှားမှုအသစ်တစ်ခု စတင်ပါက ကလေး၏ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ပုံမှန်ထက် ပိုမိုမကြာခဏ စစ်ဆေးပေးပါ။

စိန်ခေါ်မှုများ (Challenges)

တစ်ခါတစ်ရံတွင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏသည် မျှော်လင့်မထားဘဲ အတက်အကျ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ပိုမိုမကြာခဏ စစ်ဆေးပေးခြင်းက ပြဿနာကို ဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ကုသမှုစီမံချက် ရေးဆွဲရန်အတွက် ကူညီပေးနိုင်သည်။ ဤစိန်ခေါ်မှုများနှင့် အခြားသော အခက်အခဲများကို မည်သို့ဖြေရှင်းရမည်ကို ဆီးချိုရောဂါကုသမှုအဖွဲ့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ –

• အစားအစာ ဂျေးများခြင်း (Picky eating): အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါရှိသော ကလေးများသည် ၎င်းတို့ စားမည့် အစားအစာအတွက် အင်ဆူလင် ကြိုတင်ထိုးနှံထားပြီးဖြစ်သည့်တိုင် ပန်းကန်ထဲရှိ အစားအစာများကို ကုန်အောင်မစားသောအခါမျိုးတွင် ခက်ခဲသော စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်လာနိုင်သည်။
• ဖျားနာခြင်း (Illness): ဖျားနာခြင်းသည် ကလေးများ၏ အင်ဆူလင်လိုအပ်ချက်အပေါ် မတူညီသော သက်ရောက်မှုများ ရှိစေသည်။ ပျို့အန်ခြင်း သို့မဟုတ် အစာစားချင်စိတ် နည်းပါးခြင်းကြောင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် စားသုံးမှု လျော့နည်းခြင်းက အင်ဆူလင် လိုအပ်ချက်ကို လျော့ကျစေသော်လည်း ဖျားနာစဉ်အတွင်း ထွက်လာသော ဟော်မုန်းများက သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို မြင့်တက်စေသည်။ ကလေး၏ဆရာဝန်သည် ကလေးကို နှစ်စဉ် တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံရန် အကြံပြုပါလိမ့်မည်။ ကလေးကို နမိုးနီးယား (အဆုတ်ရောင်) ကာကွယ်ဆေးနှင့် ကိုဗစ်-၁၉ (COVID-19) ကာကွယ်ဆေးများ ထိုးနှံရန်လည်း အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
• အရွယ်ပြင်းထန်စွာ ကြီးထွားလာခြင်းနှင့် လူပျိုဖော်/အပျိုဖော်ဝင်ခြင်း (Growth spurts and puberty): သင့်ကလေး၏ အင်ဆူလင်လိုအပ်ချက်ကို သင် ကောင်းစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဟု ထင်မှတ်ထားသည့်အချိန်တွင် ကလေးသည် တစ်ညတွင်းချင်း အရပ်ရှည် ထွားကြိုင်းလာသကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး အင်ဆူလင် လုံလောက်စွာ မရရှိတော့သည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်တတ်သည်။ အထူးသဖြင့် ရာသီသွေး စတင်ပေါ်ခါစ ဆယ်ကျော်သက် မိန်းကလေးများတွင် ဟော်မုန်းများကြောင့်လည်း အင်ဆူလင် လိုအပ်ချက်အပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ပါသည်။
• အိပ်စက်ခြင်း (Sleep): ညဘက်တွင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် လွန်ကဲစွာကျဆင်းခြင်း ပြဿနာများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ကလေး၏ အင်ဆူလင်ထိုးမည့် အချိန်ဇယားနှင့် သရေစာစားမည့် အချိန်များကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
• နေ့စဉ်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များ ပြောင်းလဲခြင်း (Changes in routine): ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ ရှိသည့်တိုင် နေ့ရက်တိုင်းသည် အမြဲတမ်း စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ဖြစ်မလာနိုင်ပါ။ အစီအစဉ်များ မျှော်လင့်မထားဘဲ ပြောင်းလဲသွားသောအခါ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို မကြာခဏ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးပါ။ အားလပ်ရက်များ၊ အထူးပွဲများနှင့် ခရီးထွက်ခြင်းများအတွက် ကြိုတင်စီမံချက်များ ရေးဆွဲထားပါ။

ဆက်လက်ခံယူရမည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စောင့်ရှောက်မှု (Ongoing medical care)

ထိရောက်သော ဆီးချိုရောဂါ စီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် ကလေးသည် ဆရာဝန်ထံ ပုံမှန်ပြသရန် လိုအပ်ပါသည်။ ၎င်းတွင် ကလေး၏ အစားအသောက်နှင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု အလေ့အထများ၊ အင်ဆူလင် လိုအပ်ချက်များနှင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် အတက်အကျ ပုံစံများကို ဆန်းစစ်ခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်သည် သင့်ကလေး၏ A1C ပမာဏကိုလည်း စစ်ဆေးမည် ဖြစ်သည်။ ဆီးချိုရောဂါရှိသော ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များအားလုံးအတွက် အမေရိကန် ဆီးချိုရောဂါအသင်း (American Diabetes Association) က ယေဘုယျအားဖြင့် A1C ပမာဏကို 7% သို့မဟုတ် ၎င်းထက် နိမ့်ကျနေစေရန် အကြံပြုထားသည်။

ထို့အပြင် သင့်ကလေးအထူးကုဆရာဝန်သည် အောက်ပါတို့ကို ပုံမှန်စစ်ဆေးပေးပါလိမ့်မည် –

• ကြီးထွားမှု ဖွံ့ဖြိုးခြင်း
• ခြေထောက်များ
• မျက်စိများ
• သွေးဖိအား
• ကိုလက်စထရော ပမာဏ
• သိုင်းရွိုက် လုပ်ငန်းဆောင်တာ
• ကျောက်ကပ် လုပ်ငန်းဆောင်တာ

Doctors who treat this condition