နှာခေါင်းနှင့်အာခေါင်ဆုံရာ ကင်ဆာ

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

• ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးခြင်း: ဆရာဝန်သည် လူနာ၏ရောဂါလက္ခဏာများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာစစ်ဆေးပြီး လည်ပင်းတွင် ပြန်ရည်ကျိတ်များ ရောင်ရမ်းခြင်း ရှိမရှိ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမည်ဖြစ်သည်။
• နှာခေါင်းမှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း (Nasal endoscopy): ဆရာဝန်က နှာခေါင်းနှင့်လည်ချောင်းကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယရှိပါက ထုံဆေးအသုံးပြု၍ ကင်မရာပါသော ပိုက်ပျော့ကို နှာခေါင်းအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းကာ ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေများကို စစ်ဆေးမည်ဖြစ်သည်။
• အသားစယူခြင်း (Biopsy): ကင်ဆာဟု သံသယရှိသော တစ်ရှူးနမူနာ အနည်းငယ်ကို မှန်ပြောင်း သို့မဟုတ် အခြားကိရိယာများ အသုံးပြု၍ ဖယ်ရှားကာ ဓာတ်ခွဲခန်းရှိ အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းအောက်တွင် ကင်ဆာဆဲလ် ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။

ကင်ဆာပျံ့နှံ့မှုပမာဏကို သိရှိရန် စစ်ဆေးခြင်း

ဆရာဝန်သည် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများဖြင့် ကင်ဆာအဆင့်ကို သတ်မှတ်မည်ဖြစ်သည် –

• ဓာတ်မှန် (X-ray) ရိုက်ခြင်း။
• စီတီစကင် (CT Scan) ရိုက်ခြင်း။
• အမ်အာအိုင် (MRI) ရိုက်ခြင်း။
• PET Scan ရိုက်ခြင်း။
• Epstein-Barr ဗိုင်းရပ်စ် DNA ပမာဏကို စစ်ဆေးခြင်း။

စစ်ဆေးပြီးနောက် ကင်ဆာအဆင့်ကို ရောမဂဏန်း I မှ IV အထိ သတ်မှတ်မည်ဖြစ်သည်။ အဆင့်နိမ့်ပါက ကင်ဆာသည် နှာခေါင်းနှင့်လည်ချောင်းအတွင်း၌သာ ရှိနေသေးခြင်းဖြစ်ပြီး အဆင့် IV မှာမူ ရောဂါအဆင့်မြင့်ကာ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့နေပြီဖြစ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်းသည် သင့်လျော်သောကုသမှုကို ရှာဖွေရန်နှင့် ရောဂါအလားအလာကို စောင့်ကြည့်ရန် ကူညီပေးသည်။

ကုသမှု (Treatment)

ကုသမှုနည်းလမ်း ရွေးချယ်ရာတွင် ကင်ဆာအဆင့်၊ လူနာ၏ ယေဘုယျကျန်းမာရေးနှင့် လူနာ၏ ဆန္ဒအပေါ်တွင် မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်သည်။

ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကုသခြင်း (Radiation therapy)

ကင်ဆာဆဲလ်များကို တိုက်ဖျက်ရန် X-rays သို့မဟုတ် ပရိုတွန်ကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သော စွမ်းအင်လှိုင်းများကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။

• အပြင်ဘက်မှ ဓာတ်ရောင်ခြည်ပေးခြင်း (External beam radiation): အသုံးအများဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်ပြီး လူနာက စားပွဲပေါ်တွင် လဲလျောင်းနေစဉ် စက်ကိရိယာကို အသုံးပြု၍ ကင်ဆာရှိသည့်နေရာသို့ ဓာတ်ရောင်ခြည် တိုက်ရိုက်ပစ်မှတ်ထား ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အကျိတ်ငယ်များအတွက် အသုံးပြုနိုင်သလို ဆေးသွင်းကုသခြင်းနှင့်လည်း တွဲဖက်နိုင်သည်။
• အတွင်းပိုင်း ဓာတ်ရောင်ခြည်ပေးခြင်း (Brachytherapy): ရောဂါပြန်ဖြစ်လာသည့် အခြေအနေများတွင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ပစ္စည်းများကို အကျိတ်အတွင်း သို့မဟုတ် အနီးအနားတွင် ထည့်သွင်း၍ ကုသခြင်းဖြစ်သည်။

ဆေးသွင်းကုသခြင်း (Chemotherapy)

ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဖျက်ဆီးရန် ဆေးဝါးများကို သောက်ဆေး သို့မဟုတ် သွေးကြောသွင်းဆေးအဖြစ် ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ အမျိုးအစား ၃ မျိုးရှိသည် –

• ဓာတ်ရောင်ခြည်နှင့် တွဲဖက်ကုသခြင်း (Chemoradiation): ဓာတ်ရောင်ခြည်၏ အာနိသင်ကို ပိုမိုအားကောင်းစေရန် နှစ်မျိုးလုံးကို တစ်ပြိုင်နက်ပေးခြင်းဖြစ်သော်လည်း ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ပိုပြင်းထန်နိုင်သည်။
• ဓာတ်ရောင်ခြည်ပေးပြီးနောက် ဆေးသွင်းကုသခြင်း: ကျန်ရှိနေသော သို့မဟုတ် ပျံ့နှံ့သွားသော ကင်ဆာဆဲလ်များကို သတ်ရန် ဓာတ်ရောင်ခြည်ပေးပြီးမှ ဆေးသွင်းခြင်းဖြစ်သည်။
• ဓာတ်ရောင်ခြည်မပေးမီ ဆေးသွင်းကုသခြင်း (Neoadjuvant chemotherapy): ဓာတ်ရောင်ခြည်မစမီ ဆေးသွင်းခြင်းဖြစ်သည်။

ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery)

နှာခေါင်းနှင့်လည်ချောင်းကင်ဆာအတွက် ခွဲစိတ်ကုသခြင်းသည် အသုံးမများသော်လည်း လည်ပင်းရှိ ကင်ဆာဖြစ်နေသော ပြန်ရည်ကျိတ်များကို ဖယ်ရှားရန်အတွက် အသုံးပြုနိုင်သည်။ အချို့ကိစ္စများတွင် ဆရာဝန်သည် အာခေါင်အမိုးမှတစ်ဆင့် ကင်ဆာအကျိတ်ကို ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားနိုင်သည်။

Doctors who treat this condition