သင်ကိုယ်တိုင်ပင် သတိမထားမိဘဲ စတင်ဖြစ်ပွားတတ်သည့် သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ (Thyroid Cancer) ၏ ကြိုတင်သတိပေးလက္ခဏာ (၅) မျိုး

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ သည် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် သိသာထင်ရှားသော ရောဂါလက္ခဏာများ မပြသသောကြောင့် လူအတော်များများ သတိမထားမိသော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ခေတ်မီဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုနှင့် ရောဂါရှာဖွေရေးနည်းပညာများ တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာကို အစောပိုင်းအဆင့်တွင်ပင် တွေ့ရှိနိုင်စေပြီး အောင်မြင်သော ကုသမှုအခွင့်အလမ်းများကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးပြီး လူနာများအား ပုံမှန်ဘဝအရည်အသွေးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေပါသည်။

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ ဆိုတာ ဘာလဲ။

သိုင်းရွိုက်ဂလင်းရှိ ဆဲလ်များသည် မူမမှန်သော ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ ကြီးထွားလာသော ကင်ဆာအကျိတ်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အခါ သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ ဖြစ်ပွားသည်။ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းသည် ဇီဝဖြစ်စဉ်၊ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်နှင့် ဟော်မုန်းဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းညှိရာတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ဤဂလင်းတွင် မူမမှန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ကျန်းမာရေးနှင့် ခန္ဓာကိုယ်လုပ်ဆောင်ချက်များကို ထိခိုက်နိုင်သည်။

လျစ်လျူရှုမထားသင့်သော သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ ၏ သတိပေးလက္ခဏာ (၅) ခု

အစောပိုင်းလက္ခဏာများသည် မကြာခဏ မပြင်းထန်သော်လည်း အောက်ပါတို့မှ တစ်ခုခုကို သတိပြုမိပါက သတိထားပါ-

• လည်ပင်းတွင် အကျိတ်တစ်ခု အလျင်အမြန်ကြီးထွားလာခြင်း
• အသံပြောင်းလာခြင်း
• အစာမျိုချခက်လာခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း
• လည်ပင်းဧရိယာတွင် နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းခြင်း
• လည်ပင်းရှိ ပြန်ရည်ကျိတ်များ ကြီးမားခြင်း

ဤလက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုခုကို ခံစားရပါက ဆေးစစ်ဆေးမှုကို အမြန်ဆုံးခံယူပါ။

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ ကို စောစီးစွာရှာဖွေတွေ့ရှိရန်အတွက် အဆင့်မြင့်စစ်ဆေးခြင်းနည်းပညာ

လက်ရှိအချိန်တွင် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းဆိုင်ရာ ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်းအတွက် အများဆုံးလက်ခံအသုံးပြုကြသော နည်းလမ်းမှာ အရည်အသွေးမြင့် သိုင်းရွိုက်အာထရာဆောင်း (High-resolution thyroid ultrasound) စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းသည် အရေပြားနှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိနေသောကြောင့် ကြိမ်နှုန်းမြင့်အသံလှိုင်းများ (High-frequency sound waves) အသုံးပြု၍ သိုင်းရွိုက်ဂလင်း၏ အသေးစိတ် ပုံရိပ်များကို ထင်ရှားပြတ်သားစွာ ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ယင်းစစ်ဆေးမှုဖြင့် အောက်ပါအချက်အလက်များကို သိရှိနိုင်ပါသည် –

• အရွယ်အစားနှင့်ပုံသဏ္ဍာန်
• အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံ (echogenicity)
• ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ရှူးများနှင့် ဆက်နွယ်မှု

ယင်းစစ်ဆေးမှုသည် ဆရာဝန်များအနေဖြင့် ကင်ဆာဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို အစောပိုင်းအဆင့်ကတည်းက တိကျစွာ အကဲဖြတ်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။ ထို့အပြင် အာထရာဆောင်းလမ်းညွှန်မှုဖြင့် အပ်အသေးစားသုံး၍ အသားစယူ စစ်ဆေးခြင်း (Ultrasound-guided fine needle aspiration – FNA) ပြုလုပ်ရာတွင်လည်း အာထရာဆောင်းသည် အရေးပါသော ကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပြီး ရရှိလာသော အသားစကို ရောဂါဗေဒဆိုင်ရာ ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးခြင်း (Pathological examination) ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သိုင်းရွိုက်အကျိတ်သည် သာမန်အကျိတ် သို့မဟုတ် ကင်ဆာအကျိတ် ဖြစ်သည်ကို အတည်ပြုပေးနိုင်ပါသည်။

ရောဂါရှာဖွေမှု ပိုမိုတိကျစေရန်အတွက် ဆရာဝန်များသည် အောက်ပါတို့ကဲ့သို့သော ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးချက်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာရပ်အမျိုးမျိုးကို ပူးတွဲအကဲဖြတ်လေ့ရှိကြပါသည် –

• အကျိတ်၏ အနားသတ်များ ပုံသဏ္ဍာန်မမှန်ခြင်း
• သေးငယ်သော ထုံးဓာတ်စုပုံမှုများ ရှိနေခြင်း
• အကျိတ်၏ ပုံသဏ္ဍာန်သည် အနံထက် အလျား ပိုမိုရှည်လျားနေခြင်း (သို့မဟုတ်) ဘေးတိုက်ထက် အထက်အောက် ပိုမိုထူထဲနေခြင်း
• အသံလှိုင်းရောင်ပြန်ဟပ်မှု ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း

ဤဝိသေသလက္ခဏာများသည် အကျိတ်ကို ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေနည်း၊ အလယ်အလတ် သို့မဟုတ် မြင့်မားသောအန္တရာယ်အဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားရန် ကူညီပေးပြီး နောက်ထပ်စမ်းသပ်မှုနှင့် ကုသမှုဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ရောက်စေသည်။

ကင်ဆာသည် ပြန်ရည်ကျိတ်များ သို့မဟုတ် လည်ပင်းအတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်ဟု သံသယရှိသည့်ကိစ္စများတွင်၊ ရောဂါအတိုင်းအတာကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာအကဲဖြတ်ရန် CT scan သို့မဟုတ် MRI ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ ကို အစောပိုင်းရှာဖွေတွေ့ရှိရန် အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်း?

• ကင်ဆာကို အစောပိုင်းတွင် တွေ့ရှိပြီး သိုင်းရွိုက်ဂလင်းတွင်သာ ကန့်သတ်ထားနိုင်သည့်အခါ ကုသမှုသည် ပိုမိုလွယ်ကူပြီး ရလဒ်များသည် ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။
• အစောပိုင်းရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသည် ရောဂါပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပြီး ရှုပ်ထွေးသော သို့မဟုတ် အထူးကြပ်မတ်ကုသမှုများ လိုအပ်ချက်ကို လျှော့ချပေးသည်။
• ခေတ်မီရောဂါရှာဖွေရေးနည်းပညာများသည် ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး ပိုမိုတိကျသော ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ပေးစွမ်းပြီး အန္တရာယ်ရှိသူများ သို့မဟုတ် သံသယဖြစ်ဖွယ်လက္ခဏာများရှိသူများအတွက် ရလာဒ်ကောင်းများရစေပါသည်။

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ အတွက် ကုသမှုရွေးချယ်စရာများ

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာကို အထူးသဖြင့် အစောပိုင်းတွင် ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိပါက ကုသနိုင်ပါသည်။ ကုသမှုတွင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွအိုင်အိုဒင်းကုထုံးနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော ခွဲစိတ်ကုသမှု ပါဝင်လေ့ရှိပြီး ထပ်ဆောင်းအပိုကုသမှုများလိုအပ်လာပါကလည်း တစ်ဦးချင်းအလိုက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားလေ့ရှိသည်။

သိုင်းရွိုက်ခွဲစိတ်ကုသမှု

ကင်ဆာသိုင်းရွိုက်တစ်ရှူးများကို ဖယ်ရှားရန် ခွဲစိတ်ကုသမှုသည် အဓိကနည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ကုသမှုနည်းလမ်းသည် ရောဂါအဆင့်နှင့် အကျိတ်ဝိသေသလက္ခဏာများပေါ် မူတည်ပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်-

• သိုင်းရွိုက်တစ်ခုလုံးအား ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားခြင်း (Total Thyroidectomy) – အဆင့်မြင့်ရောဂါ သို့မဟုတ် အကျိတ်များစွာအတွက် သင့်လျော်သော သိုင်းရွိုက်ဂလင်းတစ်ခုလုံးဖယ်ရှားခြင်း
• သိုင်းရွိုက်အခြမ်းတစ်ခုအား ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားခြင်း (Lobectomy) – အန္တရာယ်နည်းသောအကျိတ်များအတွက် သင့်လျော်သော သိုင်းရွိုက်ဂလင်းတစ်ခုဖယ်ရှားခြင်း
• ပြန်ရည်ကျိတ်ခွဲထုတ်ခြင်း– ကင်ဆာပျံ့နှံ့မှုကို တွေ့ရှိပါက အနီးနားရှိ ပြန်ရည်ကျိတ်များကို ဖယ်ရှားခြင်း

ယနေ့ခေတ်တွင် ခွဲစိတ်ကုသမှုနည်းစနစ်များသည် ကယ်လ်စီယမ်ပမာဏနည်းပါးခြင်းကို ကာကွယ်ရန် ပါရာသိုင်းရွိုက်ဂလင်းများကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် အသံဝင်ခြင်းအန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် အသံကြိုးအာရုံကြောများကို ကာကွယ်ခြင်းကဲ့သို့သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချရန် အာရုံစိုက်ပါသည်။

ခွဲစိတ်မှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နှစ်နာရီခန့်ကြာမြင့်ပြီး ပျမ်းမျှအားဖြင့် ဆေးရုံတက်ရန် ၃-၅ ရက်ကြာပါသည်။ ဖယ်ရှားလိုက်သော သိုင်းရွိုက်တစ်ရှူးကို ကင်ဆာပျံ့နှံ့မှုကို အသေးစိတ်အကဲဖြတ်ရန် ရောဂါဗေဒပညာရှင်တစ်ဦးမှ စစ်ဆေးသည်။

ရေဒီယိုသတ္တိကြွ အိုင်အိုဒင်းကုထုံး (RAI)

ရောဂါဗေဒရလဒ်များသည် ကင်ဆာပျံ့နှံ့မှု သို့မဟုတ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေမြင့်မားခြင်းကို ညွှန်ပြပါက ရေဒီယိုသတ္တိကြွ အိုင်အိုဒင်းကုထုံး (I-131) ကို ခွဲစိတ်ပြီးနောက် လေးပတ်ခန့်အကြာတွင် စတင်အသုံးပြုရန် အကြံပြုလေ့ရှိသည်။

လူနာများသည် ကျန်ရှိနေသော သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာဆဲလ်များကို စုပ်ယူပြီး ၎င်းတို့ကို ရွေးချယ်ဖျက်ဆီးသည့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ အိုင်အိုဒင်းကို မျိုချသည်။ ဤကုသမှုသည် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျော့ကျစေသည်။ ဘေးကင်းရေးအတွက် လူနာများကိုရောင်ခြည်များဖြင့်ကုသရသောကြောင့် ဓာတ်ရောင်ခြည်အန္တရာယ်များကုန်သွားသည်အထိ  သီးခြားထားသော အခန်းတွင် ၂ ရက်မှ ၄ ရက်ခန့် နေထိုင်ကြသည်။

အခြားကုသမှု ရွေးချယ်စရာများ

စံကုသမှုများ မလုံလောက်သော အခြေအနေများတွင် အောက်ပါတို့အပါအဝင် အပိုကုထုံးများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်-

ပြင်ပမှ ရောင်ခြည်ပေး၍ ကုသခြင်း

• ပစ်မှတ်ထားကုထုံး
• ဓာတုကုထုံး

လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ ကင်ဆာအမျိုးအစားနှင့် တုံ့ပြန်မှုအပေါ်မူတည်ပြီး ကုသမှုအစီအစဉ်များကို ဖန်တီးနိုင်ပါသည်။

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ စစ်ဆေးခြင်းအတွက် မည်သူများ လိုအပ်သနည်း။

• လည်ပင်းတွင် အကျိတ်ရှိသူများ သို့မဟုတ် ဆက်လက်ကြီးထွားနေသော အကျိတ်ရှိသူများ
• သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာရောဂါများ မိသားစုရာဇဝင်ရှိသူများ
• လည်ပင်းတွင် ဓာတ်ရောင်ခြည်ထိတွေ့မှု ခံယူဖူးသူများ
• အသက် ၃၀ မှ ၅၀ နှစ်ကြား အမျိုးသမီးများ (အမျိုးသမီးများတွင် ပိုမိုတွေ့ရှိရသည်)
• သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း အပြောင်းအလဲဖြစ်နေသူများ
• ပုံမှန်မဟုတ်သောရောဂါများ

အစောပိုင်းစစ်ဆေးမှုသည် အသက်များကိုကယ်တင်နိုင်သည်။

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာသည် ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် ရှားပါးသောရောဂါမဟုတ်ပါ။ အစောပိုင်းတွင် တွေ့ရှိပါက အောင်မြင်သောကုသမှုနှင့် ပုံမှန်ဘဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားပါသည်။ စစ်ဆေးမှုသည် ရိုးရှင်း၊ မြန်ဆန်၊ နာကျင်မှုမရှိ၊ ဘေးကင်းပါသည်။

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာအကြောင်း မကြာခဏမေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQs)

အသေးစိတ်သိလိုသည်များကို ဆက်သွယ်ရန်-
ကင်ဆာရောဂါအထူးကုဌာန, ဝေ့ဌာနီနိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီး
ဖုန်း – 02-734-0000, လိုင်းခွဲ 2720,2721
မြန်မာဘာသာဖြင့် ဆက်သွယ်ရန် – (+66)63-853-2447

Medically Reviewed by

DR. NATTANIT SURIYAPHAN

Internal Medicine

Oncology

ဘိုကင်တင်ရန် Doctor Profile

Related Posts

See All

ဒူးဆစ်အစားထိုးကုသမှုတွင် ဒူးဆစ်၏ မူလသဘာဝအတိုင်း ပြန်လည်ချိန်ညှိသည့် နည်းပညာ (Native Alignment Technique)

ဒူးဆစ်အရိုးနုစားခြင်း (Osteoarthritis) သည် နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝအတွက် အဟန့်အတားဖြစ်လာသောအခါ ဒူးဆစ်အစားထိုးကုသမှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားလေ့ရှိကြပါသည်။ ယခုအခါ “Native Alignment” ဟုခေါ်ဆိုသော ကုသမှုနည်းလမ်းသစ်သည် လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်စွမ်းကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေသည့်အပြင် စစ်မှန်သော ဒူးဆစ်၏သဘာဝခံစားမှုမျိုးနှင့် အနီးစပ်ဆုံးတူညီအောင် ပြန်လည်ဖန်တီးပေးလျက်ရှိပါသည်။ ဒူးဆစ်အရိုးနုစားခြင်း (Knee osteoarthritis) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။ ဒူးဆစ်အရိုးနုစားခြင်းဆိုသည်မှာ ဒူးဆစ်အတွင်းရှိ အရိုးနုမျက်နှာပြင်များ တဖြည်းဖြည်း ယိုယွင်းပျက်စီးလာခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ အရိုးနုသည် အရိုးအချင်းချင်း ပွတ်တိုက်မှုမရှိစေရန် ကြားခံအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းညှိပေးခြင်းနှင့် အဆစ်များကို ချောမွေ့စွာ လှုပ်ရှားနိုင်စေရန် ကူညီပေးခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ပါသည်။ ယင်းအရိုးနုများ ပျက်စီးလာသောအခါ လူနာအနေဖြင့် အဆစ်များ တောင့်တင်းခြင်း၊ နံနက်ခင်းတွင် ဒူးလှုပ်ရှားရန် ခက်ခဲခြင်း၊ နာကျင်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ အဆစ်အတွင်းမှ အသံများမြည်ခြင်းနှင့် အားနည်းခြင်းတို့ကို ခံစားရနိုင်ပါသည်။ […]

ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာစောင်များ

အစာအိမ်မှန်ပြောင်း ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာကို စောစီးစွာ ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်သည်

အစာအိမ်ကင်ဆာ သည် အစောပိုင်းအဆင့်များတွင် ရောဂါလက္ခဏာပြလေ့မရှိသောကြောင့် လူနာအများစုမှာ ရောဂါရင့်လာသည့်တိုင်အောင် မိမိတွင် ရောဂါရှိနေသည်ကို သတိမထားမိတတ်ကြပါ။ ဤကဲ့သို့ တိတ်တဆိတ်ဖြစ်ပွားတတ်သော ရောဂါကို စောစီးစွာသိရှိနိုင်ရန် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းမှာ အစာအိမ်မှန်ပြောင်း (Gastroscopy) ကြည့်ရှုခြင်း ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် ဘေးကင်းခြင်း၊ တိကျခြင်း၊ ကြာမြင့်ချိန်တိုတောင်းခြင်းနှင့် ခံစားရသည့် မသက်မသာဖြစ်မှု အနည်းဆုံးဖြစ်ခြင်း စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများရှိသည့်အပြင် ရောဂါမပြန့်ပွားမီ အစောပိုင်းအဆင့်မှာပင် ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ပါသည်။ အစာအိမ်မှန်ပြောင်း ဖြင့် စစ်ဆေးမှုကို အဘယ်ကြောင့် ရွေးချယ်သင့်သနည်း? မည်သူများ အစာအိမ်မှန်ပြောင်း ကြည့်သင့်သနည်း? အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ရှုခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာကို ကြိုတင်စစ်ဆေးရန် အထိရောက်ဆုံးသော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ စောစီးစွာ စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် အချိန်မီကုသမှုခံယူနိုင်ပြီး ရောဂါပျောက်ကင်းနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေပါသည်။ သင် သို့မဟုတ် သင့်ချစ်ခင်ရသူများတွင် […]

ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာစောင်များ