ပင်မသွေးလွတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၏ နောက်ကွယ်က သတိပေးချက်များ
ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာစောင်များ
Aortic Dissection (ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း) ၏ ရောဂါလက္ခဏာများသည် ကြိုတင်သတိပေးချက်မရှိဘဲ ရုတ်တရက် ရင်ဘတ်၊ ကျောပြင် သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်တွင် ပြင်းထန်စွာ စုတ်ဖြဲခံလိုက်ရသကဲ့သို့ နာကျင်မှုဖြင့် စတင်ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။ ထိုသို့ နာကျင်မှုသည် မိနစ်ပိုင်းအတွင်း အလွန်အမင်း ပြင်းထန်လာနိုင်ပြီး ရင်ဘတ်မှတစ်ဆင့် ကျောဘက်သို့ စုတ်ဖြဲဝင်ရောက်သွားသကဲ့သို့ ခံစားရနိုင်ပါသည်။ ထိုအချိန်၌ လူအများစုသည် ၎င်းတို့ ခံစားနေရသည်ကို နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (Heart attack) ဖြစ်ပွားနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ထင်မှတ်မှားတတ်ကြပါသည်။ သို့သော် Aortic Dissection သည် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှု ရောဂါရှာဖွေပုံနှင့် ကုသပုံစံ လုံးဝ ကွဲပြားခြားနားသဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများကို စောစီးစွာ သိရှိနားလည်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းကို နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါဟု အဘယ်ကြောင့် အထင်မှားလေ့ရှိကြသနည်း။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (Heart attack) နှစ်မျိုးလုံးသည် ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် မောပန်းခြင်း၊ ချွေးစေးများထွက်ခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်မှတစ်ဆင့် အခြားနေရာများသို့ နာကျင်မှု ပြန့်နှံ့သွားခြင်း စသည့် လက္ခဏာများကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများမှာ အလွန် ဆင်တူလွန်းသောကြောင့် ဆေးဝါးဆိုင်ရာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ မပြုလုပ်ဘဲ ခွဲခြားသိရှိရန် ခက်ခဲလေ့ရှိပါသည်။
၎င်းတို့သည် တူညီသော ရောဂါလက္ခဏာ အများအပြားကို ပြသသော်လည်း အဓိက ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများမှာမူ လုံးဝ ကွဲပြားခြားနားပါသည်။ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါသည် နှလုံးကြွက်သားသို့ သွေးစီးဆင်းမှု ပိတ်ဆို့သွားသောအခါ ဖြစ်ပွားပြီး ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းမှာမူ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော နံရံတွင် ပြဲထွက်မှု စတင်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာဝန်များသည် ရောဂါအမည် အတည်ပြုရန်နှင့် မှန်ကန်သော ကုသမှုကို ရွေးချယ်နိုင်ရန်အတွက် မတူညီသော စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှု နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုကြရပါသည်။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါတို့၏ အဓိက ကွဲပြားချက်များမှာ –
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ နာကျင်မှုသည် ကျောကုန်း၊ လည်ပင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်ပိုင်းသို့ ပြန့်နှံ့လေ့ရှိသည်။ နာကျင်မှုသည် ဘယ်ဘက်လက်မောင်း၊ ပုခုံး သို့မဟုတ် မေးရိုးသို့ ပြန့်နှံ့လေ့ရှိသည်။ စုတ်ဖြဲခံရသကဲ့သို့ သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ပြင်းထန်စွာ နာကျင်နိုင်သည်။ ရင်ဘတ်ထဲမှ ဖိထားသကဲ့သို့၊ တင်းကျပ်နေသကဲ့သို့၊ ညှစ်ထားသကဲ့သို့ သို့မဟုတ် လေးလံနေသကဲ့သို့ ခံစားရလေ့ရှိသည်။ သွေးခုန်နှုန်း အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် လက်နှစ်ဖက်တွင် သွေးဖိအား မတူညီခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ လက်နှစ်ဖက်တွင် သွေးခုန်နှုန်း မတူညီခြင်းမှာ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထ မရှိပါ။ ရုတ်တရက် အားနည်းခြင်း၊ စကားပြောရခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်တစ်ဖက် အားနည်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်လေ့မရှိပါ။ အရေးပေါ် ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများသည် ဆရာဝန်များကို သွေးကြောပြဲထွက်သည့်နေရာအား ရှာဖွေရာတွင် ကူညီပေးသည်။ နှလုံးစမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများသည် ဆရာဝန်များကို ပိတ်ဆို့နေသော နှလုံးသွေးလွှတ်ကြောများကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း၏ အဓိက သတိပေးလက္ခဏာများမှာ အဘယ်နည်း။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းသည် ရုတ်တရက် ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် ကျောကုန်း နာကျင်ခြင်းထက် ပိုမိုသော လက္ခဏာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော၏ အတွင်းလွှာ ပြဲထွက်သွားမှုသည် ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းအသီးသီးသို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို ထိခိုက်စေသည့်အတွက် သတိလစ်ခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း၊ ရုတ်တရက် အားနည်းခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်း၊ စကားပြောရခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံ ပြောင်းလဲခြင်း စသည့် အခြားသော လက္ခဏာများလည်း လျှင်မြန်စွာ ပေါ်ထွက်လာနိုင်ပါသည်။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း၏ တိကျသော ရောဂါလက္ခဏာများသည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော၏ မည်သည့်နေရာတွင် ပြဲထွက်သွားသည်နှင့် မည်သည့် သွေးကြောများကို ထိခိုက်သွားသည်အပေါ် မူတည်ပါသည်။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် လက်တစ်ဖက်၌ သွေးခုန်နှုန်း ပိုမိုအားနည်းနေခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလက်တစ်ဖက်နှင့် သွေးဖိအား တိုင်းတာမှု မတူညီခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
အဓိက သတိပေးလက္ခဏာများမှာ –
ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာ ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် ကျောအထက်ပိုင်း နာကျင်ခြင်း
ကျောကုန်း၊ လည်ပင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်ပိုင်းသို့ ပြန့်နှံ့သွားသည့် နာကျင်မှု ခံစားရခြင်း
သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း
ရုတ်တရက် အားနည်းခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်း၊ စကားပြောရခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံ ပြောင်းလဲခြင်း
ဇဝေဇဝါဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်ရန် ခက်ခဲခြင်း
သွေးခုန်နှုန်း အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် လက်နှစ်ဖက်တွင် သွေးဖိအား မတူညီခြင်း
မည်သည့် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း ရောဂါလက္ခဏာများသည် အရေးပေါ် ဆေးဝါးကုသမှု လိုအပ်သနည်း။ ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာ ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် ကျောကုန်း နာကျင်မှု ခံစားရပါက ချက်ချင်း ဆေးဝါးကုသမှု ခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်၊ အထူးသဖြင့် ကြိုတင်သတိပေးချက်မရှိဘဲ စတင်ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ပါက ပို၍ သတိပြုရပါမည်။ ခံစားနေရသော လက္ခဏာသည် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ သို့မဟုတ် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း ဟုတ်၊ မဟုတ် သေချာစွာ မသိရှိပါစေကာမူ နာကျင်မှု အလိုလို သက်သာသွားမည်ကို စောင့်ဆိုင်းမနေသင့်ပါ။
ဆေးဝါးကုသမှုကို အစောဆုံး သွားရောက်ခံယူခြင်းသည် ဆရာဝန်များအတွက် ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန်နှင့် မှန်ကန်သော ကုသမှုကို စတင်နိုင်ရန် အခွင့်အလမ်း အကောင်းဆုံး ရရှိစေပါသည်။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းသည် လျှင်မြန်စွာ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်သည့်အတွက် ကိုယ်တိုင် မော်တော်ယာဉ် မောင်းနှင်သွားရောက်ခြင်းထက် အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု ပံ့ပိုးရေးအဖွဲ့ (Emergency Medical Services) ကို ခေါ်ယူခြင်းက ပိုမို ဘေးကင်းပါသည်။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းကို အဘယ်အရာက ဖြစ်ပွားစေသနည်း။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော၏ အတွင်းလွှာတွင် ပြဲထွက်မှု ဖြစ်ပေါ်သောအခါ သွေးများသည် သွေးကြောနံရံအလွှာများကြားသို့ တိုးဝင်စီးဆင်းသွားပါသည်။ ၎င်းသည် သွေးလမ်းကြောင်းအတု (False channel) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အရေးပါသော ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို လျော့နည်းစေကာ ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီးကိုလည်း အားနည်းသွားစေပါသည်။ သွေးကြောနံရံ ပြဲထွက်မှုသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပင်မသွေးလွှတ်ကြောနံရံ အားနည်းလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သကဲ့သို့ ရင်ဘတ်တွင် ပြင်းထန်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိပြီးနောက်၌လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း အမျိုးအစားများမှာ အဘယ်နည်း။ ဆရာဝန်များသည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းကို သွေးကြောပြဲထွက်မှု စတင်သည့် နေရာအပေါ် မူတည်၍ အဓိက အမျိုးအစား နှစ်ခု ခွဲခြားထားပါသည်။ အမျိုးအစားကို တိကျစွာ ရောဂါရှာဖွေခြင်းသည် ကုသမှုကို မည်မျှ အရေးပေါ် လိုအပ်သည်နှင့် မည်သည့် ကုသမှု နည်းလမ်းက အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်သည်ဆိုသည်ကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ကူညီပေးပါသည်။
အကြောင်းအရာ Type A ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း Type B ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း ဖြစ်ပွားသည့် နေရာ နှလုံးမှစတင်ထွက်ပေါ်လာသော ပင်မသွေးလွှတ်ကြော (Ascending aorta) တွင် စတင်ဖြစ်ပွားသည်။ နှလုံးမှ သွေးများကို အဝေးသို့ သယ်ဆောင်ပေးသော ပင်မသွေးလွှတ်ကြော (Descending aorta) တွင် စတင်ဖြစ်ပွားသည်။ အရေးကြီးမှု အခြေအနေ ချက်ချင်း အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်ပြီး အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရသည့် အရေးပေါ် အခြေအနေဖြစ်သည်။ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ မရှိပါက ဆေးဝါးများဖြင့် ထိန်းသိမ်း ကုသနိုင်သည်။ ကုသမှု နည်းလမ်း အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသခြင်း သွေးဖိအားထိန်းဆေးများ ပေးခြင်း၊ TEVAR ဟုခေါ်သော သွေးကြောအတွင်းမှ ပိုက်တပ်ဆင် ကုသခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ကုသခြင်း
မည်သူများတွင် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း ဖြစ်ပွားရန် အန္တရာယ် အရှိဆုံးနည်း။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းဖြစ်ပွားနိုင်ခြေသည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြောနံရံကို အားနည်းစေသည့် သို့မဟုတ် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ သွေးကြောနံရံပေါ်သို့ ဖိအားပိုမိုရောက်ရှိစေသည့် ရောဂါအခြေအနေရှိသူများတွင် ပိုမိုမြင့်မားပါသည်။ ဤဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အကြောင်းအရင်းများကို ခွဲခြားသိရှိခြင်းသည် မည်သည့်လူနာများ ပိုမိုနီးကပ်စွာ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှု လိုအပ်သည်ကို ဆရာဝန်များ ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားသူများမှာ –
ကာလရှည် သွေးတိုးရောဂါ ရှိသူများ
ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီး ဖောင်းကားသည့် ရောဂါ (Aortic aneurysm) ရှိသူများမာဖန် ရောဂါစု (Marfan syndrome) သို့မဟုတ် လူးအီးစ်-ဒိုင်းစ် ရောဂါစု (Loeys-Dietz syndrome) ကဲ့သို့သော မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါ ရှိသူများ
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော အဆို့ရှင် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အလွှာနှစ်ခုတည်းရှိခြင်း (Bicuspid aortic valve) သို့မဟုတ် အခြားသော မွေးရာပါ နှလုံးရောဂါ အခြေအနေများ ရှိသူများ
နှလုံး သို့မဟုတ် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ခွဲစိတ်ကုသမှု ရာဇဝင် ရှိသူများ
ဆေးလိပ်သောက်သည့် ရာဇဝင် ရှိသူများ
အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူများ၊ အထူးသဖြင့် အသက် (၆၀) ကျော်များ
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းကို မည်သို့ ရောဂါရှာဖွေ စမ်းသပ်သနည်း။ ဆရာဝန်များသည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယရှိပါက လူနာ၏ အခြေအနေကို တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် ရောဂါအမည် အတည်ပြုရန်အတွက် လျှင်မြန်စွာ ဆောင်ရွက်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့သည် သွေးဖိအားနှင့် နှလုံးခုန်နှုန်းကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း၊ ပင်မသွေးလွှတ်ကြောပေါ်သို့ ဖိအားသက်ရောက်မှုကို လျှော့ချရန် ဆေးဝါးများ ပေးခြင်းနှင့် သွေးကြောပြဲထွက်သည့် နေရာနှင့် ပျံ့နှံ့မှု ပမာဏကို ရှာဖွေနိုင်ရန် အရေးပေါ် ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်မည် ဖြစ်ပါသည်။
CT Angiogram ( ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်ဖြင့် သွေးကြောပုံရိပ်ဖော်ခြင်း ) CT Angiogram သည် အရေးပေါ် အခြေအနေများတွင် ပထမဆုံး အသုံးပြုလေ့ရှိသည့် ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် သွေးကြောပြဲထွက်မှု မည်သည့်နေရာတွင် စတင်သည်၊ မည်မျှအထိ ပျံ့နှံ့သွားသည်နှင့် အဓိက ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို ထိခိုက်ထားခြင်း ရှိ၊ မရှိတို့ကို လျှင်မြန်စွာ ဖော်ပြပေးနိုင်ပါသည်။
Transesophageal Echocardiogram (TEE – အစာပြွန်မှတစ်ဆင့် နှလုံးနှင့် သွေးကြော ပုံရိပ်ဖော်ခြင်း ) TEE သည် အာထရာဆောင်း (Ultrasound) နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ နှလုံးနှင့် ပင်မသွေးလွှတ်ကြောတို့၏ အသေးစိတ် ပုံရိပ်များကို ရယူခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ CT scan ရိုက်ကူးရန် မသင့်တော်သော အခြေအနေများတွင် သို့မဟုတ် နှလုံးနှင့် နီးကပ်သော နေရာကို ပိုမို အသေးစိတ် ကြည့်ရှုရန် လိုအပ်သောအခါတွင် ဆရာဝန်များက ဤနည်းလမ်းကို အသုံးပြုကြပါသည်။
MRI ( သံလိုက်ဓာတ်မှန် ရိုက်ကူးခြင်း ) MRI သည် ဓာတ်ရောင်ခြည် အသုံးမပြုဘဲ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော၏ အသေးစိတ် ပုံရိပ်များကို ရရှိစေပါသည်။ ၎င်းသည် ရောဂါအခြေအနေ တည်ငြိမ်သော လူနာများ သို့မဟုတ် နောက်ဆက်တွဲ စောင့်ကြည့်ကုသမှုများအတွက် အသုံးဝင်သော်လည်း CT scan ထက် အချိန်ပိုမို ကြာမြင့်လေ့ ရှိပါသည်။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းကို ကုသနိုင်သည့် နည်းလမ်းများမှာ အဘယ်နည်း။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းအတွက် ကုသမှုသည် သွေးကြောပြဲထွက်မှု စတင်သည့်နေရာ၊ မည်မျှအထိ ပျံ့နှံ့သွားသည်နှင့် အဓိက ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို ထိခိုက်မှု ရှိ၊ မရှိတို့ပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ ဆရာဝန်များသည် လူနာ၏ အထွေထွေ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် အတွင်းသွေးယိုစိမ့်ခြင်း၊ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ပေါက်ထွက်ခြင်း စသည့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်နေခြင်း ရှိ၊ မရှိတို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားကြပါသည်။
Type A ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းအတွက် အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသခြင်း Type A ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းသည် နှလုံးမှ စတင်ထွက်ပေါ်လာသော ပင်မသွေးလွှတ်ကြော (Ascending aorta) တွင် ပြဲထွက်မှု ဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် ချက်ချင်း အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသရန် လိုအပ်ပါသည်။ ခွဲစိတ်ကုသစဉ်အတွင်း ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် ပျက်စီးသွားသော ပင်မသွေးလွှတ်ကြော အစိတ်ပိုင်းကို ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် ပြုပြင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပြီး Synthetic graft သွေးကြောတုဖြင့် အစားထိုး တပ်ဆင်ပေးပါသည်။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်မှုသည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော အဆို့ရှင် သို့မဟုတ် နီးစပ်ရာ သွေးလွှတ်ကြောများကို ထိခိုက်ထားပါက အခြားသော နောက်ဆက်တွဲ ကုသမှုများလည်း လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
Type B ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းအတွက် ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်း နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာ မရှိသော Type B ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းကို အစပိုင်းတွင် ဆေးဝါးများဖြင့် စတင်ကုသနိုင်ပါသည်။ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ သွေးဖိအားကို လျှော့ချရန်နှင့် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော နံရံပေါ်သို့ သက်ရောက်နေသော ဖိအားများကို လျှော့ချပေးရန် ဖြစ်ပါသည်။ ဆရာဝန်များသည် လူနာ၏ အခြေအနေကို နီးကပ်စွာ စောင့်ကြည့်ပြီး သွေးကြောပြဲထွက်မှု အပြောင်းအလဲ ရှိ၊ မရှိကို စစ်ဆေးရန် ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်မှုများကို ထပ်မံ ပြုလုပ်ကြပါသည်။
TEVAR နည်းလမ်းဖြင့် သွေးကြောအတွင်းမှ ပိုက်တပ်ဆင် ကုသခြင်း ( Thoracic Endovascular Aortic Repair) Type B ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းတွင် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာပါက သို့မဟုတ် ဆေးဝါးဖြင့် ကုသရာတွင် တိုးတက်မှု မရှိပါက TEVAR နည်းလမ်းကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ ဒဏ်ရာသေးငယ်သော ဤကုသမှုနည်းလမ်းတွင် ဆရာဝန်များသည် သွေးကြောမှတစ်ဆင့် Stent graft ပိုက်တုကို သယ်ဆောင်သွားပြီး ပြဲထွက်နေသည့်နေရာကို ဖုံးအုပ်ရန်နှင့် သွေးစီးဆင်းမှုကို ပုံမှန် လမ်းကြောင်းအတွင်းသို့ ပြန်လည် ပို့ဆောင်ပေးရန် ပင်မသွေးလွှတ်ကြောအတွင်း တပ်ဆင်ပေးပါသည်။
နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာရှိသော Type B အတွက် ခွဲစိတ်ကုသခြင်း ( Open Surgery) TEVAR နည်းလမ်းဖြင့် ဘေးကင်းစွာ ကုသရန် မဖြစ်နိုင်သောအခါ သို့မဟုတ် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ပေါက်ထွက်သွားသောအခါ ခွဲစိတ်ကုသမှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် ပျက်စီးသွားသော အစိတ်အပိုင်းကို ပြုပြင်ပေးပြီး သွေးစီးဆင်းမှုကို အမြန်ဆုံး ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။
ကုသမှု အစီအစဉ်သည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်မှု မည်သို့ တိုးတက် သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲသွားသည်အပေါ် မမူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ နောင်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော နောက်ဆက်တွဲ အန္တရာယ်များကို လျှော့ချရန်အတွက် ပထမအကြိမ် ကုသမှု ခံယူပြီးနောက်၌လည်း သွေးဖိအားကို ထိန်းချုပ်ထားရန်နှင့် ပုံမှန် ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာ ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် ကျောကုန်း နာကျင်ခြင်းကို မည်သည့်အခါမျှ လျစ်လျူမရှုသင့်ပါ။ ရောဂါလက္ခဏာများသည် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါနှင့် ဆင်တူနေပါစေကာမူ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြား အသက်အန္တရာယ်ရှိသော ရောဂါအခြေအနေ ဟုတ်၊ မဟုတ်ကို အချိန်မီ ဆေးဝါးဆိုင်ရာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့်သာ အတည်ပြုနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ဝေ့ဌာနီနိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီး၏ နှလုံးရောဂါအထူးကုဌာန (Cardiac Center) တွင် အဆင့်မြင့် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်မှုများ၊ အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်သော နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ၊ အပြည့်အဝ ပံ့ပိုးပေးထားသော အရေးပေါ် ဆေးကုသမှုဌာနတို့ ရှိပါသည်။ လျှင်မြန်စွာ ရောဂါရှာဖွေခြင်းမှစ၍ ရှုပ်ထွေးသော ခွဲစိတ်ကုသမှုနှင့် သွေးကြောအတွင်း ပိုက်တပ်ဆင် ကုသမှုများအထိ အဆင့်တိုင်းတွင် လူနာများ လိုအပ်သော ကုသမှုကို အမြန်ဆုံးနှင့် အမှန်ကန်ဆုံး ရရှိနိုင်ရန် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိပါသည်။
မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ ( FAQ) ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းကို အဘယ်အရာက ဖြစ်ပွားစေသနည်း။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းသည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော၏ အတွင်းလွှာတွင် ပြဲထွက်မှုဖြစ်ပေါ်ပြီး သွေးကြောနံရံအလွှာများကြားသို့ သွေးများ တိုးဝင်စီးဆင်းသွားသောအခါ ဖြစ်ပွားပါသည်။ ကာလရှည် သွေးတိုးရောဂါသည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြောနံရံပေါ်သို့ စဉ်ဆက်မပြတ် ဖိအားပေးနေသည့်အတွက် အဖြစ်အများဆုံး ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အကြောင်းအရင်း ဖြစ်ပါသည်။ အခြားသော ဖြစ်ပွားစေသည့် အကြောင်းအရင်းများနှင့် အားပေးသည့် အချက်များတွင် ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကြီး ဖောင်းကားသည့်ရောဂါ (Aortic aneurysm) ရှိခြင်း၊ မာဖန် ရောဂါစု (Marfan syndrome) ကဲ့သို့သော မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါများ ရှိခြင်း၊ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော အဆို့ရှင် အလွှာနှစ်ခုတည်းရှိခြင်း (Bicuspid aortic valve)၊ ယခင်က နှလုံး သို့မဟုတ် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ခွဲစိတ်ကုသမှု ရာဇဝင်ရှိခြင်းနှင့် ရင်ဘတ်တွင် ပြင်းထန်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းအတွက် ကုသမှု နည်းလမ်းများမှာ အဘယ်နည်း။ ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း ကုသမှုသည် ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် ပြင်းထန်မှုအပေါ် မူတည်ပါသည်။ Type A ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းသည် နှလုံးမှ စတင်ထွက်ပေါ်လာသော ပင်မသွေးလွှတ်ကြောတွင် ဖြစ်ပွားခြင်းကြောင့် အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသရန် လိုအပ်လေ့ရှိပါသည်။ Type B ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းကိုမူ အစပိုင်းတွင် သွေးဖိအားနှင့် နှလုံးခုန်နှုန်းကို ထိန်းချုပ်ရန် ဆေးဝါးများဖြင့် စတင်ကုသနိုင်ပါသည်။ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာပါက TEVAR ဟုခေါ်သော သွေးကြောအတွင်းမှ ပိုက်တပ်ဆင် ကုသသည့် ဒဏ်ရာသေးငယ်သော ကုသမှုနည်းလမ်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်ဖွင့် ခွဲစိတ်ကုသမှု နည်းလမ်းများကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း၏ အသက်ရှင်သန်နိုင်မှုနှုန်းမှာ မည်သို့ရှိသနည်း။ အသက်ရှင်သန်နိုင်မှု နှုန်းသည် ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်း အမျိုးအစား၊ မည်သို့ အချိန်မီ ကုသမှု စတင်နိုင်ခဲ့သည်နှင့် လူနာ၏ အထွေထွေ ကျန်းမာရေးအခြေအနေတို့အပေါ် မူတည်ပါသည်။ အချိန်မီ ကုသမှု မခံယူပါက အထူးသဖြင့် Type A ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ကွဲအက်ခြင်းတွင် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ လျှင်မြန်စွာ မြင့်တက်လာနိုင်ပါသည်။ စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေနိုင်ခြင်း၊ လိုအပ်ပါက အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခြင်းနှင့် သွေးဖိအားကို စဉ်ဆက်မပြတ် ထိန်းချုပ်ထားခြင်းတို့သည် အသက်ရှင်သန်နိုင်မှု အခွင့်အလမ်းနှင့် ရေရှည် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမှုတို့အား သိသိသာသာ တိုးတက်ကောင်းမွန်စေပါသည်။
အသေးစိတ် အချက်အလက်များ ထပ်မံသိရှိလိုပါက ဆက်သွယ်ရန်- နှလုံးရောဂါအထူးကုဌာန ၊ ဝေ့ဌာနီနိုင်ငံတကာအထူးကုဆေးရုံကြီး
Medically Reviewed by
DR. CHAWAKORN LEAMPRIBOON
Surgery
Cardiothoracic Surgery
Readers’ Rating
5.0 out of 5 stars (based on 1 review)
