နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်စေသောဆိုင်းနပ်စ်အချက်ဗဟိုရောဂါ
ဘိုကင်တင်ရန်
ဆရာ၀◌န်နဲ့တွေ့ဆုံရန်နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်စေသော ဆိုင်းနပ်စ်အချက်ဗဟို ရောဂါ အကြောင်း သိကောင်းစရာ
ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါ (Sick sinus syndrome) ဆိုသည်မှာ နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်သော ဝေဒနာ (Heart rhythm disorder) အမျိုးအစားတစ်ရပ် ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းကို Sinus node dysfunction သို့မဟုတ် Sinus node disease ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းသည် နှလုံးခုန်နှုန်းကို ထိန်းညှိပေးသည့် နှလုံး၏ သဘာဝလျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်ချက်ဗဟို (Natural pacemaker) ဖြစ်သော ဆိုင်းနပ်စ်အချက်ဗဟို (Sinus node) ကို ထိခိုက်စေပါသည်။ နှလုံးခုန်နှုန်း နှေးလွန်းခြင်း၊ နှလုံးခုန်ရပ်တန့်ခြင်း (နှလုံးတစ်ချက်နှင့်တစ်ချက်ခုန်ခြင်းကြား အချိန်ကြာမြင့်ခြင်း) သို့မဟုတ် နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း (Arrhythmias) တို့သည် ဤရောဂါ၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်ကြသည်။
ဤရောဂါအခြေအနေသည် နှိုင်းယှဉ်ချက်အားဖြင့် ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲသော်လည်း အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသည်နှင့်အမျှ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာပါသည်။ ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါရှိသူ အများစုတွင် နောက်ပိုင်း၌ နှလုံးကို ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်လက်ခုန်စေရန်အတွက် နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက် (Pacemaker) တစ်ခုကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ရလေ့ ရှိပါသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
ဤရောဂါသည် မည်သည့်လက္ခဏာမျှ မပြဘဲလည်း ဖြစ်ပွားနိုင်သလို၊ လက္ခဏာများ ရုတ်တရက် ပေါ်လာပြီး ပြန်လည်ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းမျိုးလည်း ရှိတတ်သည်။ ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါ၏ လက္ခဏာရပ်များနှင့် ပြသမှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။
- နှလုံးတုန်ခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း (Palpitations) ခံစားရခြင်း
- သတိလစ်မေ့လဲခြင်း သို့မဟုတ် မေ့လဲလုနီးပါး ဖြစ်ခြင်း
- နှလုံးခုန်နှုန်း နှေးခြင်း (Bradycardia)
- ဝေဝေဝါးဝါးဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း
- ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်အတွင်း မသက်မသာဖြစ်ခြင်း
- မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် ခေါင်းထဲပေါ့ပါးသွားခြင်း
- အလွန်အမင်း နုံးခွေခြင်း
- အသက်ရှူမဝခြင်း
အကယ်၍ သင့်တွင် ဤရောဂါလက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုခုကို ခံစားရပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသတိုင်ပင်ပါ။ အဆိုပါပြဿနာများသည် အခြားသော ကျန်းမာရေး ဝေဒနာအမျိုးမျိုးကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ချက်ချင်းနှင့် တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှုကို ရယူရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
အကယ်၍ သင့်တွင် ရုတ်တရက် သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ရင်ဘတ်မသက်မသာဖြစ်ခြင်း ကြုံတွေ့ရပါက သို့မဟုတ် နှလုံးရုတ်တရက်ရပ်ခြင်း (Heart attack) ဖြစ်နေသည်ဟု ယူဆပါက အရေးပေါ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကူအညီကို ချက်ချင်းခေါ်ဆိုပါ။
ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများ
နှလုံးတွင် အခန်းလေးခန်း ပါဝင်ပြီး၊ အပေါ်ခန်းနှစ်ခန်းကို အေထရီယမ် (Atria) ဟုခေါ်ဆိုကာ အောက်ခန်းနှစ်ခန်းကို ဗန်ထရီကယ် (Ventricles) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဆိုင်းနပ်စ်အချက်ဗဟို (Sinus node) သည် ညာဘက်အပေါ်ခန်း (ညာဘက်အေထရီယမ်) ပတ်ပတ်လည်တွင် တည်ရှိပြီး၊ လျှပ်စစ်အချက်ပြလှိုင်းများ ပေးပို့ခြင်းဖြင့် နှလုံးခုန်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ပေးသည့် သဘာဝနှလုံးခုန်စက်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ အပေါ်ခန်းများက အဆိုပါ လျှပ်စစ်အချက်ပြလှိုင်းများကို လက်ခံရရှိသည့်အခါ နှလုံးကြွက်သားများ စတင်ကျုံ့ဝင်ပြီး အောက်ခန်းများထဲသို့ သွေးများကို ညှစ်ထုတ်ပေးသည်။
ထို့နောက် နှလုံး၏ လျှပ်စစ်အချက်ပြလှိုင်းများသည် အေထရီယိုဗန်ထရီကူလာ အချက်ဗဟို (Atrioventricular – AV node) သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းသွားပြီး၊ ထိုနေရာတွင် သွေးများ အောက်ခန်းအတွင်းသို့ ပြည့်ဝစွာ စီးဝင်နိုင်ရန်အတွက် အချက်ပြလှိုင်းများကို အနည်းငယ် နှေးကွေးသွားစေသည်။ ၎င်းနောက်တွင် အောက်ခန်းများသည် အဆုတ် သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့သို့ သွေးများ ပေးပို့နိုင်ရန်အတွက် ထပ်မံကျုံ့ဝင် လုပ်ဆောင်ကြသည်။
ကျန်းမာသော နှလုံးတစ်လုံးတွင် ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ချောမွေ့စွာ လည်ပတ်နေမည်ဖြစ်ပြီး၊ နားနေချိန်တွင် ပုံမှန်နှလုံးခုန်နှုန်းမှာ တစ်မိနစ်လျှင် မိနစ် ၆၀ မှ ၁၀၀ ကြိမ် အထိ ရှိပါသည်။
ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါတွင်မူ လျှပ်စစ်အချက်ပြလှိုင်းများ ထွက်ပေါ်မှုသည် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ကမောက်ကမ ဖြစ်နေတတ်သည်။ နှလုံးခုန်နှုန်းသည် မမှန်ခြင်း၊ မြန်လွန်းခြင်း သို့မဟုတ် နှေးလွန်းခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည့်အပြင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ နားသွားခြင်း (Pauses) များလည်း ကြားဖြတ်ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
ဤရောဂါ ဖြစ်ပွားရခြင်းတွင် အောက်ပါအတိုင်း အကြောင်းအရင်း အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်ပါသည်။
- အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာမှုကြောင့် နှလုံးတစ်ရှူးများ ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်း
- နှလုံးခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဆိုင်းနပ်စ်အချက်ဗဟိုတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း သို့မဟုတ် အမာရွတ်ထင်ကျန်ရစ်ခြင်း
- နှလုံးရောဂါ အခံရှိခြင်း
- နှလုံးကို ထိခိုက်စေသော အရောင်ကျခြင်း/ရောင်ရမ်းခြင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ ရှိခြင်း
- သွေးတိုးရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန် သောက်သုံးသော ဘီတာဘလော့ကာ (Beta blockers) နှင့် ကယ်လ်စီယမ်ချန်နယ်ဘလော့ကာ (Calcium channel blockers) ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများ
- နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း (Arrhythmias) အတွက် သောက်သုံးသော ဆေးဝါးများ
- အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါ (Alzheimer’s disease) ကုသရာတွင် သုံးသော အချို့သော ဆေးဝါးများ
- အာရုံကြောနှင့် ကြွက်သားဆိုင်ရာ ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်သည့် ကြွက်သားကျုံ့လှုံ့ခြင်း ဝေဒနာ (Muscular dystrophy) ရှိခြင်း
- လေပြွန်ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် အိပ်ပျော်နေစဉ် အသက်ရှူရပ်ခြင်း (Obstructive sleep apnea) ခံစားရခြင်း
- ဖြစ်ခဲသော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများ ရှိခြင်း
ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါတွင် အောက်ပါ ဝိသေသလက္ခဏာရပ်များ တွေ့ရတတ်သည်။
- ဆိုင်းနပ်စ်ကြောင့် နှလုံးခုန်နှေးခြင်း (Sinus bradycardia): ဆိုင်းနပ်စ်အချက်ဗဟိုမှ ထုတ်လုပ်လိုက်သော နှလုံးခုန်နှုန်းသည် ပုံမှန်ထက် နှေးကွေးနေခြင်း။
- ဆိုင်းနပ်စ်အချက်ပြမှု ခေတ္တရပ်ခြင်း (Sinus arrest): ဆိုင်းနပ်စ်အချက်ဗဟို၏ အချက်ပြလှိုင်းများ ခေတ္တရပ်ဆိုင်းသွားမှုကြောင့် နှလုံးခုန်ချက်များ ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်း။
- ဆိုင်းနပ်စ်နှင့် အေထရီယမ်ကြား အချက်ပြပိတ်ဆို့ခြင်း (Sinoatrial exit block): နှလုံးအပေါ်ခန်းများဆီသို့ သွားသော အချက်ပြလှိုင်းများ နှေးကွေးခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် နှလုံးခုန်နှုန်း ရပ်တန့်ခြင်း သို့မဟုတ် ခုန်ချက်ကျော်သွားခြင်း။
- လှုပ်ရှားမှုအပေါ် လိုက်လျောညီထွေမဖြစ်ခြင်း (Chronotropic incompetence): နားနေချိန်တွင် နှလုံးခုန်နှုန်းမှာ ပုံမှန်အတိုင်းအတာအတွင်း ရှိသော်လည်း ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်သည့်အခါ ရှိသင့်သလောက် မြင့်တက်မလာခြင်း။
- နှလုံးခုန်မြန်လိုက်နှေးလိုက်ဖြစ်ခြင်း လက္ခဏာစု (Tachycardia-bradycardia syndrome): နှလုံးခုန်ချက်များသည် အလွန်အမင်း နှေးကွေးသော စနစ်နှင့် မြန်ဆန်သော စနစ်တို့ကြားတွင် တစ်လှည့်စီ အပြန်အလှန် ပြောင်းလဲနေခြင်း။
Risk factors (အန္တရာယ်ရှိစေသော အချက်များ)
ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါသည် မည်သည့်အသက်အရွယ်တွင်မဆို ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ သို့သော် အသက် ၇၀ ကျော် သို့မဟုတ် ထိုထက်အသက်ကြီးသူများတွင် အများဆုံး တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ နှလုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည့် အခြေခံအချက်များကြောင့် ဤရောဂါဖြစ်ပွားရန် ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာနိုင်ပါသည်။ နှလုံးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
- ကိုယ်အလေးချိန်လွန်ကဲခြင်း (အဝလွန်ခြင်း)
- ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်း လုံလောက်စွာ မလုပ်ခြင်း
- သွေးတိုးရောဂါရှိခြင်း
- ကိုလက်စထရော (သွေးတွင်းအဆီဓာတ်) မြင့်မားခြင်း
ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)
ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရာတွင် ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ပြသမှုများအကြောင်း မေးမြန်းခြင်း (History taking)၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝင်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း (Physical examination) တို့ဖြင့် စတင်ပြီး၊ အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများဖြင့် ရောဂါအခြေအနေကို အတည်ပြုနိုင်ပါသည်။
- နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်းပုံဖော်ခြင်း (Electrocardiogram – ECG သို့မဟုတ် EKG): ဤစစ်ဆေးမှုကို အသုံးပြု၍ နှလုံး၏ လျှပ်စစ်လှုပ်ရှားမှုများကို ဆန်းစစ်ပါသည်။ ခြေထောက်များနှင့် ရင်ဘတ်တို့တွင် အာရုံခံကိရိယာများ (Electrodes) တပ်ဆင်ပေးရသည်။ ၎င်းအာရုံခံကိရိယာများကို ကွန်ပျူတာနှင့် ဝါယာကြိုးများဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားပြီး ကွန်ပျူတာက ရလဒ်များကို ပြသခြင်း သို့မဟုတ် ပုံနှိပ်ထုတ်ပေးခြင်း ပြုလုပ်သည်။ ECG မှတစ်ဆင့် နှလုံးခုန်နှုန်းကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည်။ ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါ ရှိ၊ မရှိ သေချာစေရန် ဆရာဝန်သည် အချက်ပြလှိုင်းပုံစံများကို စစ်ဆေးပါလိမ့်မည်။
- ဟော်တာမော်နီတာ (Holter monitor): ဤသယ်ဆောင်ရလွယ်ကူသော ECG ကိရိယာကို တစ်နေ့တာလုံးတွင် (၂၄) နာရီမှ (၇၂) နာရီအထိ ဝတ်ဆင်ထားနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် နှလုံး၏ လှုပ်ရှားမှုများကို အလိုအလျောက် မှတ်တမ်းတင်ပေးသည်။ မော်နီတာဝတ်ဆင်ထားသူသည် မိမိခံစားရသော လက္ခဏာများကိုလည်း ဒိုင်ယာရီစာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားနိုင်ပါသည်။
- ဖြစ်စဉ်မှတ်တမ်းတင်ကိရိယာ (Event recorder): ဤသယ်ဆောင်ရလွယ်ကူသော ECG ကိရိယာကို ရက်ပေါင်း (၃၀) အထိ သို့မဟုတ် သင့်တွင် ရောဂါလက္ခဏာများ ပြလာသည့်အချိန် သို့မဟုတ် နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်ဖြစ်လာသည့်အချိန်အထိ ဝတ်ဆင်ထားရမည် ဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် လက္ခဏာများ ပေါ်လာသည့်အခါ သင်က ခလုတ်ကို နှိပ်ရမည် ဖြစ်သည်။
- အခြားသော စောင့်ကြည့်ကိရိယာများ (Other monitors): စမတ်နာရီများနှင့် အခြားသော တစ်ကိုယ်ရေသုံး ပစ္စည်းများသည်လည်း နှလုံးလျှပ်စစ်လှိုင်းကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးပေးနိုင်ပါသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် သင့်အတွက် အသုံးပြုနိုင်ခြေ ရှိ၊ မရှိ ဆရာဝန်နှင့် ပြသဆွေးနွေးကြည့်ပါ။
- အရေပြားအောက်ထည့် နှလုံးခုန်နှုန်းမှတ်စက် (Implantable loop recorder): ဤသေးငယ်သော ECG ကိရိယာလေးကို ရင်ဘတ်အရေပြားအောက်တွင် ခွဲစိတ်ထည့်သွင်းရခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို နှလုံး၏ လျှပ်စစ်လှုပ်ရှားမှုများကို အစဉ်မပြတ်နှင့် ထပ်ခါတလဲလဲ စောင့်ကြည့်ရန် အသုံးပြုပြီး၊ အထူးသဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများ အလွန်ဖြစ်ခဲသော သူများတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
- နှလုံးလျှပ်စစ်စနစ်ကို စစ်ဆေးခြင်း (Electrophysiologic – EP testing): EP လေ့လာမှုစစ်ဆေးချက်ကို ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါကို ရှာဖွေရန်အတွက် အသုံးပြုခဲပါသည်။ သို့သော်လည်း ဆိုင်းနပ်စ်အချက်ဗဟို၏ လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် နှလုံး၏ အခြားသော လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာ ဝိသေသလက္ခဏာများကို စစ်ဆေးရန်အတွက်မူ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
EP စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်စဉ်အတွင်း အီလက်ထရုဒ်ထိပ်ဖျားပါသော သေးသွယ်ပြီး ပျော့ပျောင်းသည့် ဝါယာကြိုးများကို သွေးကြောများမှတစ်ဆင့် နှလုံးအတွင်းရှိ နေရာအသီးသီးသို့ လမ်းကြောင်းပေး ထည့်သွင်းပါသည်။ ထိုအာရုံခံကိရိယာများ နေရာတကျ ရှိသွားသည့်အခါ နှလုံးအနှံ့ လျှပ်စစ်အချက်ပြလှိုင်းများ ပျံ့နှံ့ပုံကို ပုံဖော်ပေးနိုင်ပါသည်။
နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်သည့်အခါတွင် မူးဝေခြင်း၊ အသက်ရှူမဝခြင်းနှင့် သတိလစ်မေ့လဲခြင်းကဲ့သို့သော ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ဆရာဝန်နှင့် ပြသရမည့်ရက်တွင်မူ သင့်၌ မည်သည့်လက္ခဏာမျှ ခံစားနေရခြင်း မရှိဘဲ ရှိနေနိုင်ပါသည်။
ကုသခြင်း (Treatment)
ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါကို ကုသရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရောဂါလက္ခဏာများကို လျှော့ချရန် သို့မဟုတ် ပျောက်ကင်းစေရန် ဖြစ်သည်။
ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကုသမှုနည်းလမ်းများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်။
- ပုံမှန်ပြသစစ်ဆေးခြင်း (Routine checkups)
- ဆေးဝါးများဖြင့် ကုသခြင်း (Medications)
- ပိုက်ထည့်၍ ကုသသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ (Catheter procedures)
- နှလုံးခုန်နှုန်း ပုံမှန်ဖြစ်စေရန် ကိရိယာတစ်ခုကို ခွဲစိတ်ထည့်သွင်းခြင်း (Pacemaker – နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက်)
သင့်တွင် မည်သည့်လက္ခဏာမျှ မရှိပါက သင့်ဆရာဝန်သည် သင့်အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ရန်အတွက် ပုံမှန်ပြသစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် လမ်းညွှန်ပါလိမ့်မည်။ လက္ခဏာများ ပြသသောသူ အများစုအတွက်မူ ပုံမှန်နှလုံးခုန်နှုန်းကို ထိန်းသိမ်းပေးမည့် ကိရိယာ (Pacemaker) တစ်ခု ထည့်သွင်းရန် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူဖို့ လိုအပ်ပါသည်။
ဆေးဝါးများ (Medications)
နှလုံးရောဂါ သို့မဟုတ် သွေးတိုးရောဂါအတွက် ညွှန်းဆိုထားသော ဆေးဝါးအချို့သည် ဆိုင်းနပ်စ်အချက်ဗဟို၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်ပါသည်။ သင့်ဆရာဝန်သည် သင်လက်ရှိ သောက်သုံးနေသော ဆေးဝါးများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ၎င်းတို့ကို ပြောင်းလဲရန် သို့မဟုတ် ဆေးအသစ်များ ညွှန်းဆိုရန် ဆုံးဖြတ်ပါလိမ့်မည်။ ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းကို တားဆီးရန် သို့မဟုတ် နှေးကွေးသွားစေရန်အတွက် ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
အကယ်၍ ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါနှင့်အတူ အေထရီယမ်နှလုံးခန်းတုန်ခြင်း (Atrial fibrillation) သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော အခြားသော ပုံမှန်မဟုတ်သည့် နှလုံးခုန်နှုန်းများ ပူးတွဲရှိနေပါက ဝါဖရင် (Warfarin)၊ ဒါဘီဂါထရန် (Dabigatran) သို့မဟုတ် အခြားသော သွေးကျဲဆေးများ (Anticoagulants) ကို တိုက်ကျွေးနိုင်ပါသည်။
ခွဲစိတ်ကုသခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ (Surgeries or other procedures)
ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါရှိသူ အများစုသည် နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ နှလုံးခုန်နှုန်းကို ထိန်းညှိရန်အတွက် အမြဲတမ်းတပ်ဆင်ရမည့် ကိရိယာ (Pacemaker) တစ်ခု လိုအပ်ပါသည်။ Pacemaker ဆိုသည်မှာ ဘက်ထရီဖြင့် မောင်းနှင်သည့် သေးငယ်သော ကိရိယာလေးဖြစ်ပြီး ညှပ်ရိုးအနီးတွင် သေးငယ်သော ခွဲကြောင်းတစ်ခု ပြုလုပ်၍ ထည့်သွင်းရခြင်း ဖြစ်သည်။ နှလုံးကို အစဉ်မပြတ် ခုန်နေစေရန်အတွက် ၎င်း Pacemaker စက်က လိုအပ်သလို လှုံ့ဆော်ပေးပါသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများမှာ အပျော့စားသာဖြစ်ပြီး ဖြစ်ခဲသော အခြေအနေမျိုးတွင် Pacemaker ထည့်သွင်းရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ECG ရလဒ်များ၊ သင့်တစ်ကိုယ်ရေ ကျန်းမာရေး အခြေအနေနှင့် ပိုမိုပြင်းထန်သော ပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေတို့အပေါ်တွင် မူတည်ပါလိမ့်မည်။
သင့်တွင် ရှိနေသော ပုံမှန်မဟုတ်သည့် နှလုံးခုန်နှုန်း အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ သင်လိုအပ်မည့် Pacemaker အမျိုးအစားကို ဆုံးဖြတ်ပါလိမ့်မည်။ အမျိုးအစားအမျိုးမျိုးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
- အခန်းတစ်ခန်းတည်းသုံး နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက် (Single chamber pacemaker): ဤအမျိုးအစားသည် ပုံမှန်အားဖြင့် လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်ချက်များကို နှလုံး၏ ညာဘက်အောက်ခန်း (ဗန်ထရီကယ်) ထံသို့ ပေးပို့ပါသည်။
- နှစ်ခန်းသုံး နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက် (Dual chamber pacemaker): ဤအမျိုးအစားသည် ညာဘက်အပေါ်ခန်း (အေထရီယမ်) နှင့် ညာဘက်အောက်ခန်းတို့ဆီသို့ သီးခြားစီ လှုံ့ဆော်ပေးပါသည်။ ၎င်း နှစ်ခန်းသုံး စက်များသည် ဆိုင်းနပ်စ်လှုံ့ဆော်မှုအချက် ဗဟိုချက်ချို့ယွင်းခြင်း ရောဂါရှိသူ အများစုအတွက် အကျိုးရှိစေပါသည်။
- နှလုံးအောက်ခန်းနှစ်ခုလုံးသုံး နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက် (Biventricular pacemaker): ကာဒီယက်ပြန်လည်ညီညွတ်စေသောကုထုံး (Cardiac resynchronization therapy) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိပြီး နှလုံးပျက်စီးခြင်း (Heart failure) နှင့် နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းတို့ တွဲလျက်ရှိသော လူနာများကို ကုသရန် အသုံးပြုသည်။ ဤကုထုံးသည် နှလုံး၏ လုပ်ဆောင်ချက် စွမ်းရည်မြင့်မားလာစေရန် နှလုံး၏ ညာဘက်နှင့် ဘယ်ဘက် အောက်ခန်းနှစ်ခုလုံးကို လှုံ့ဆော်ပေးပါသည်။
Pacemaker စက် ထည့်သွင်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း သင့်နှလုံးခုန်နှုန်းသည် မမှန်မကန် ဖြစ်နေဆဲ ရှိပါက ၎င်းကို ထိန်းညှိရန် သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ဆေးဝါးများ လိုအပ်နိုင်သလို၊ ပိုက်ထည့်၍ နှလုံးဆဲလ်အချို့ကို ဖျက်ဆီးသောကုထုံး (Cardiac ablation) ခံယူရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော လျှပ်စစ်အချက်ပြလှိုင်းများကို ပိတ်ဆို့ရန်နှင့် ပုံမှန်နှလုံးခုန်နှုန်း ပြန်လည်ရရှိစေရန်အတွက် ဤကုထုံးသည် နှလုံးအတွင်းပိုင်း၌ သေးငယ်သော အမာရွတ်များဖြစ်ပေါ်စေရန် အပူ သို့မဟုတ် အအေးစွမ်းအင်ကို အသုံးပြုပါသည်။ အများစုတွင် သွေးပြန်ကြော သို့မဟုတ် သွေးလွှတ်ကြောများမှတစ်ဆင့် ထည့်သွင်းရသော သေးသွယ်၍ ပျော့ပျောင်းသည့် ပိုက်လိုင်းများ (Catheters) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် နှလုံးခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်စဉ်အတွင်း ဤနည်းလမ်းကို ပူးတွဲလုပ်ဆောင်တတ်သည်။ Pacemaker အသုံးပြုသူများသည် ၎င်းတို့၏ ပြင်းထန်သော နှလုံးခုန်မြန်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် AV node ablation ဟုခေါ်သော ကုထုံးတစ်မျိုးကို မကြာခဏ ခံယူလေ့ရှိကြပါသည်။
