လိင်မှုကိစ္စနှင့်ဆက်စပ်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

သင့်ဆရာဝန်မှ အောက်ပါတို့ကို ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်-

ဦးနှောက်ကို ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးခြင်း

• သံလိုက်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (MRI)။ MRI စစ်ဆေးမှုတွင် သံလိုက်စက်ကွင်းနှင့် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ ဦးနှောက်ဖွဲ့စည်းပုံကို အလွှာလိုက် ပုံရိပ်ဖော်ပေးပါသည်။ သင်ခံစားနေရသော ခေါင်းကိုက်ခြင်း၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းများကို ရှာဖွေရာတွင် MRI က ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
• ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (CT)။ CT စစ်ဆေးမှုသည် ခန္ဓာကိုယ်ကိုလှည့်လည်၍ X-ray စက်ကိုအသုံးပြုကာ ဦးနှောက်ကို အလွှာလိုက် ပုံရိပ်ဖော်ပေးပါသည်။ အချို့သောအခြေအနေများတွင်၊ အထူးသဖြင့် သင့်ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် လွန်ခဲ့သော 48 နာရီမှ 72 နာရီအတွင်း စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါက ဦးနှောက် CT စစ်ဆေးခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
• သံလိုက်ဓာတ်မှန်ဖြင့် သွေးကြောများကို ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးခြင်း (MRA) နှင့် ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်ဖြင့် သွေးကြောများကို ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးခြင်း (CT angiography)။ ဤစစ်ဆေးမှုများသည် ဦးနှောက်နှင့် လည်ပင်းအတွင်းရှိ သွေးကြောများအပြင် ၎င်းတို့ဆီသို့ သွားသော သွေးကြောများကိုပါ ပြသပေးပါသည်။

သွေးကြောအတွင်း ဆေးသွင်း၍ ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးခြင်း (Angiograms) သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူမှ လည်ပင်းနှင့် ဦးနှောက်အတွင်းရှိ သွေးလွှတ်ကြောများကို မြင်သာစေရန် ကူညီပေးသည့် ဦးနှောက်သွေးကြောပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးခြင်း (cerebral angiogram) ကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ရာတွင် သေးငယ်ပြီး ပျော့ပျောင်းသော ပြွန်ကို များသောအားဖြင့် ပေါင်ခြံဧရိယာမှစတင်၍ သွေးကြောအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းပြီး လည်ပင်းရှိ သွေးလွှတ်ကြောဆီသို့ လမ်းညွှန်ပို့ဆောင်ပေးပါသည်။ ထို့နောက် အဆိုပါပြွန်မှတစ်ဆင့် ဆေးရည် (contrast agent) ကို ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် လည်ပင်းနှင့် ဦးနှောက်အတွင်းရှိ သွေးလွှတ်ကြောများ၏ တိကျသော ပုံရိပ်များကို X-ray စက်ဖြင့် ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

ခါးရိုးဆစ်ဖောက်၍ အရည်စစ်ဆေးခြင်း (Spinal tap) အချို့သောကိစ္စရပ်များတွင်၊ အထူးသဖြင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် ရုတ်တရက်စတင်ဖြစ်ပေါ်ပြီး ဦးနှောက်ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သောအခြေအနေများကို မတွေ့ရှိရပါက ခါးရိုးဆစ်ဖောက်၍ အရည်စစ်ဆေးခြင်း (lumbar puncture) ကို ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ရာတွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးအာရုံကြောမကြီးကို ဝန်းရံထားသောအရည် (cerebrospinal fluid) နမူနာအနည်းငယ်ကို ထုတ်ယူမည်ဖြစ်ပါသည်။ ဤအရည်ကို စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် သွေးယိုစိမ့်မှု (သို့မဟုတ်) ရောဂါပိုးဝင်ရောက်မှု လက္ခဏာများကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

အချို့သောအခြေအနေများတွင် သင်၏ပထမဆုံး လိင်မှုကိစ္စနှင့်ဆက်စပ်သော ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် သင်၏နောက်ဆုံးအကြိမ်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အချို့သော လိင်မှုကိစ္စနှင့်ဆက်စပ်သည့် ခေါင်းကိုက်ခြင်းများသည် လျင်မြန်စွာ သက်သာလာတတ်ပြီး အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ အာနိသင်မပြမီမှာပင် နာကျင်မှုများ လျော့ကျသွားတတ်ပါသည်။

ကြိုတင်ကာကွယ်သော ဆေးဝါးများ အကယ်၍ သင့်တွင် လိင်မှုကိစ္စနှင့်ဆက်စပ်သော ခေါင်းကိုက်သည့် ရာဇဝင်ရှိပြီး အခြားသော ကိုယ်တွင်းရောဂါအခံမရှိပါက ကြိုတင်ကာကွယ်သောဆေးဝါးများကို ပုံမှန်သောက်သုံးရန် သင့်ဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ အောက်ပါဆေးဝါးများ ပါဝင်နိုင်ပါသည်-

• နေ့စဉ်သောက်သုံးရသော ကြိုတင်ကာကွယ်သည့် ဆေးဝါးများ။ မကြာခဏ (သို့မဟုတ်) အချိန်ကြာမြင့်စွာ ခေါင်းကိုက်ဝေဒနာခံစားရသူများအတွက် propranolol (သို့မဟုတ်) metoprolol ကဲ့သို့သော beta blockers ဆေးဝါးများကို အကြံပြုထားပါသည်။ သွေးတိုးရောဂါ၊ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါနှင့် ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ရောဂါများအတွက် အများအားဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိသော ဤဆေးဝါးများသည် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ သွေးတိုးရောဂါအတွက်လည်း အသုံးပြုသော verapamil hydrochloride ကဲ့သို့သော calcium channel blockers များကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်၊ အထူးသဖြင့် ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ရောဂါ ရာဇဝင်ရှိသူများအတွက် ဖြစ်ပါသည်။ ယင်းအခြေအနေများတွင် အခြားသော ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ခြင်းကို ကြိုတင်ကာကွယ်သည့် ဆေးဝါးများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
• တစ်ခါတစ်ရံသောက်သုံးရသော ကြိုတင်ကာကွယ်သည့် ဆေးဝါးများ။ အရောင်ကျဆေးဖြစ်သော Indomethacin (သို့မဟုတ်) ခေါင်းတစ်ခြမ်းကိုက်ခြင်းကို သက်သာစေရန်အသုံးပြုသော triptan ဆေးကို ခေါင်းကိုက်ခြင်းမှ ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် လိင်မှုကိစ္စမပြုလုပ်မီ တစ်နာရီခန့်အလိုတွင် သောက်သုံးနိုင်ပါသည်။

Doctors who treat this condition