အတက်ရောဂါ

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

• အာရုံကြောစနစ်ကို စစ်ဆေးခြင်း (Neurological examination)။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ အချက်အလက်များကို ပေးနိုင်သည်။ လူနာ၏ အပြုအမူ၊ လှုပ်ရှားမှုစွမ်းရည်နှင့် သိမှုလုပ်ဆောင်ချက်များကို အကဲဖြတ် စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
• ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများ (Imaging tests)။
• သံလိုက်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (MRI)။ MRI စစ်ဆေးမှုသည် အတက်ရောဂါကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် ဦးနှောက်အတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်မှုများကို ဖော်ပြနိုင်သည်။ MRI စစ်ဆေးမှုသည် စွမ်းအားပြင်းသော သံလိုက်များနှင့် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ ဦးနှောက်၏ အသေးစိတ်ပုံရိပ်ကို ဖန်တီးပေးသည်။
• ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (CT scan)။ CT စစ်ဆေးမှုသည် အတက်ရောဂါကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် ဦးနှောက်အတွင်းရှိ အကျိတ်များ၊ သွေးယိုစီးမှုများနှင့် အရည်အိတ်များကဲ့သို့သော အပြောင်းအလဲများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်သည်။ CT စစ်ဆေးမှုသည် အိတ်စရေး (X-rays) ကို အသုံးပြု၍ ဦးနှောက်၏ ကန့်လန့်ဖြတ် ပုံရိပ်များကို ရိုက်ကူးခြင်း ဖြစ်သည်။
• ပိုစီထရွန်ထုတ်လွှတ်မှုပုံရိပ်ဖော်ခြင်း (PET scan)။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် ဦးနှောက်၏ လှုပ်ရှားမှုရှိသော နေရာများကို ဖော်ပြရန်နှင့် အပြောင်းအလဲများကို သိရှိနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ ၎င်းသည် အတက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားရာ အရင်းအမြစ်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်အတွက် ဦးနှောက်၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် (Metabolism) ကို စစ်ဆေးသည်။ ၎င်းသည် ဦးနှောက်အတွင်း အတက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တည်နေရာများကို ဖော်ပြပေးနိုင်သည်။ PET စစ်ဆေးမှုတွင် ပမာဏနည်းသော ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်း အနည်းငယ်ကို အသုံးပြုသည်။ ထိုဒြပ်ပစ္စည်းကို သွေးပြန်ကြောအတွင်းသို့ ထိုးသွင်းခြင်းဖြင့် ဦးနှောက်၏ လှုပ်ရှားမှုရှိသော နေရာများကို မြင်တွေ့နိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။
• ဖိုတွန်တစ်လုံးချင်းထုတ်လွှတ်မှု ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (SPECT scan)။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် အတက်ရောဂါ စတင်သည့် ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းများသို့ သွေးစီးဆင်းမှု တိုးလာခြင်းကို ဖော်ပြပေးသည်။ စစ်ဆေးမှုလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း အတက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေစဉ် ဦးနှောက်အတွင်း သွေးစီးဆင်းမှုဆိုင်ရာ အသေးစိတ် သုံးဖက်မြင်မြေပုံ (Three-dimensional map) ကို ရရှိရန်အတွက် ဆိုးဆေး (Tracer) ကို သွေးပြန်ကြောထဲသို့ ထိုးသွင်းသည်။ SPECT စစ်ဆေးမှုတွင် ပမာဏနည်းသော ရေဒီယိုသတ္တိကြွဆိုးဆေးကို အသုံးပြုသည်။

Ictal SPECT သို့မဟုတ် သံလိုက်ဓာတ်မှန်နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော Subtraction ictal SPECT (SISCOM) သည် ပိုမိုအသေးစိတ်ကျသော အချက်အလက်များကို ပေးစွမ်းနိုင်သည့် အဆင့်မြင့် SPECT စစ်ဆေးမှု ဖြစ်သည်။ ဤစစ်ဆေးမှုကို များသောအားဖြင့် ဆေးရုံတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး တစ်ညတာလုံး ဦးနှောက်လျှပ်စစ်လှိုင်း (EEG) မှတ်တမ်းတင်ခြင်း ပါဝင်သည်။

• သွေးစစ်ခြင်း (Blood tests)။ ဤစစ်ဆေးမှုများကို ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်နှင့် သွေးတွင်းဓာတုပစ္စည်း ပုံမှန်မဟုတ်မှုများ၊ ကိုယ်ခံအားစနစ် ပြဿနာများ၊ အဆိပ်အတောက်များနှင့် အဆိပ်သင့်မှုများကို ရှာဖွေရန် ပြုလုပ်သည်။ အထူးသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အီလက်ထရိုလိုက် (ဓာတ်ဆား) ပမာဏ၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏနှင့် ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၏ လက္ခဏာများကို စစ်ဆေးသည်။ ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် အကဲဖြတ်ရန်အတွက် သွေးနမူနာကို ရယူစစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။
• ခါးဆစ်တွင်းမှ အရည်ယူစစ်ဆေးခြင်း (Spinal tap သို့မဟုတ် Lumbar puncture)။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ဘက်တီးရီးယား၊ မှိုပိုး သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆဲလ်များ ရှိ၊ မရှိ၊ ဂလူးကို့စ်ပမာဏ၊ ပရိုတင်းအမျိုးအစားနှင့် ပမာဏတို့အပြင် သွေးဖြူဥအမျိုးအစားနှင့် ပမာဏတို့ကို စစ်ဆေးရန်အတွက် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောမကြီးအတွင်းရှိ အရည် (Cerebrospinal fluid) နမူနာကို ရယူစစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူက အတက်ရောဂါဖြစ်ပွားရခြင်းမှာ ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့်ဟု ယူဆပါက ဤစစ်ဆေးမှုကို မကြာခဏ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
• ဦးနှောက်လျှပ်စစ်လှိုင်းတိုင်းတာခြင်း (EEG)။ ဤစစ်ဆေးမှုတွင် သင့်ဦးနှောက်၏ လျှပ်စစ်လှုပ်ရှားမှုများကို တိုင်းတာရန်အတွက် သီးသန့်စတစ်ကာများကို သင့်ခေါင်းပေါ်တွင် ကပ်ထားသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုများကို မှတ်တမ်းပေါ်တွင် လှိုင်းတွန့်လိုင်းများအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် အတက်ရောဂါ ထပ်မံဖြစ်ပွားနိုင်ချေ ရှိ၊ မရှိ သိရှိရန် ကူညီပေးသည်။ ထို့ပြင် သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူအား ဝက်ရူးပြန်ရောဂါနှင့် ဆင်တူသော အခြားအခြေအနေများကြောင့် အတက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေခြင်း မဟုတ်ကြောင်း စစ်ဆေးရန်လည်း ကူညီပေးသည်။ သင့်အတက်ရောဂါ၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များအပေါ် မူတည်၍ ဤစစ်ဆေးမှုကို ဆေးခန်းတွင်ဖြစ်စေ၊ အိမ်တွင် တစ်ညတာဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ဆေးရုံတွင် ညအနည်းငယ်ကြာအောင်ဖြစ်စေ ပြုလုပ်နိုင်သည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

အတက်ရောဂါ ကြုံတွေ့ဖူးသူတိုင်း နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံတက်ရန် မလိုအပ်ပါ။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် အတက်ရောဂါသည် တစ်ကြိမ်တည်းသာ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပြီး သင်၌ အတက်ရောဂါ အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခြင်းမရှိပါက သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူက ကုသမှုကို စတင်ရန် ရွေးချယ်မည်မဟုတ်ပါ။ အတက်ရောဂါကို ကုသရာတွင် အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အနည်းဆုံးဖြစ်စေပြီး အတက်ရောဂါကို ရပ်တန့်နိုင်မည့် အထိရောက်ဆုံးသော ကုထုံးကို ရှာဖွေရန် ဖြစ်သည်။

ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်း

အတက်ရောဂါကို ကုသရာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အတက်ကျဆေးများကို တိုက်ကျွေးခြင်း ပါဝင်ပြီး ရွေးချယ်စရာ ဆေးဝါးအမျိုးအစားများစွာ ရှိသည်။ ဝက်ရူးပြန်ရောဂါရှိသူ အများစုအတွက် ဆေးဝါးတစ်မျိုး သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးသည် အတက်ရောဂါကို ရပ်တန့်ရန် ထိရောက်မှုရှိကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကို အနည်းဆုံးဖြစ်စေမည့် အသင့်တော်ဆုံး ဆေးဝါးကို ရှာဖွေရန် ဖြစ်သည်။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် အကောင်းဆုံးရလဒ်များ ရရှိစေရန် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူက ဆေးဝါးများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရန် အကြံပြုနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း မှန်ကန်သော ဆေးဝါးနှင့် ဆေးပမာဏကို ရှာဖွေခြင်းသည် ရှုပ်ထွေးသော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ အတွေ့ရများသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် ကိုယ်အလေးချိန်ပြောင်းလဲခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ နုံးခွေခြင်းနှင့် စိတ်ခံစားချက် ပြောင်းလဲခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး အသည်း သို့မဟုတ် ရိုးတွင်းခြင်ဆီ ပျက်စီးခြင်းကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာမူ အလွန်ပင် ရှားပါးပါသည်။

ဆေးဝါးညွှန်ကြားသည့်အခါ သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူသည် သင့်၏ သီးခြားအခြေအနေ၊ အတက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုအကြိမ်အရေအတွက်၊ သင့်အသက်အရွယ်နှင့် အခြားသက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အတက်ကျဆေးများသည် အခြားဆေးဝါးများနှင့် ဆိုးကျိုးဖြစ်စေသော ဓာတ်ပြုမှုများမရှိစေရန် သင်လက်ရှိသောက်သုံးနေနိုင်သည့် အခြားဆေးဝါးများကိုလည်း သေချာစွာ စစ်ဆေးမည် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းဖြင့် သင့်အား အတက်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုကို အနည်းဆုံးဖြစ်စေပြီး ယေဘုယျကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးမည့် ထိရောက်သော ကုသမှုအစီအစဉ်ကို ပေးစွမ်းရန် ရည်ရွယ်သည်။

အစားအသောက်ဖြင့် ကုသခြင်း (Dietary therapy)

အဆီဓာတ်မြင့်မားပြီး ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (ကစီဓာတ်) အလွန်နည်းပါးသော ကီတိုဂျန်းနစ် အစားအသောက် (Ketogenic diet) သည် အတက်ရောဂါ ထိန်းချုပ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ သို့သော်လည်း စားသုံးခွင့်ပြုထားသော အစားအစာ အမျိုးအစား အကန့်အသတ်ရှိသောကြောင့် ဤအစားအသောက်ပုံစံကို လိုက်နာရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။ အဆီဓာတ်မြင့်မားပြီး ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်နည်းပါးသော အစားအသောက်ပုံစံ ကွဲပြားမှုများဖြစ်သည့် အချိုဓာတ်ညွှန်းကိန်းနိမ့်သော အစားအသောက်ပုံစံ (Low glycemic index diet) နှင့် အက်ကင် အစားအသောက်ပုံစံ (Atkins diet) များသည်လည်း အကျိုးရှိနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ ထိရောက်မှုကိုမူ ဆက်လက်လေ့လာနေဆဲ ဖြစ်သည်။

ခွဲစိတ်ကုသခြင်း

အနည်းဆုံး အတက်ကျဆေး နှစ်မျိုးဖြင့် အတက်ရောဂါကို ထိရောက်စွာ မထိန်းချုပ်နိုင်သည့်အခါ ခွဲစိတ်ကုသမှုကို ရွေးချယ်စရာတစ်ခုအဖြစ် ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်သည်။ ခွဲစိတ်ကုသမှု၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ အတက်ရောဂါ မဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ကုသမှုသည် အတက်ရောဂါ စတင်ရာနေရာမှာ ဦးနှောက်၏ သီးခြားဧရိယာတစ်ခုတည်းမှ အမြဲတမ်း စတင်ဖြစ်ပွားသူများအတွက် အအောင်မြင်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်မှုအမျိုးအစား အမျိုးမျိုးရှိပြီး ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် –

• ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်း ဖြတ်ထုတ်ခြင်း (Lobectomy)။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များသည် အတက်ရောဂါ စတင်ရာ သီးခြားဦးနှောက်ဧရိယာကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး ဖယ်ရှားပစ်သည်။
• လေဆာဖြင့် အပူပေးချေဖျက်ခြင်း (Thermal Ablation သို့မဟုတ် Laser Interstitial Thermal Therapy)။ ဤသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းသို့ အနည်းဆုံး ထိုးဖောက်လုပ်ဆောင်ရသော နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး အတက်ရောဂါကို ဖြစ်စေသော ဦးနှောက်ဆဲလ်များကို ပစ်မှတ်ထား၍ ဖျက်ဆီးရန် စုစည်းထားသော စွမ်းအင်ကို အသုံးပြုသည်။
• ဦးနှောက်အခွံလွှာအောက် သီးခြားဖြတ်တောက်ခြင်း (Multiple Subpial Transection)။ ဤခွဲစိတ်မှုသည် အတက်ရောဂါဖြစ်စေသော လမ်းကြောင်းများကို ဖြတ်တောက်ရန် ဦးနှောက်ဧရိယာများကို အနည်းငယ် ဖြတ်တောက်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းများကို ဖယ်ရှားရန် မဖြစ်နိုင်သည့်အခါတွင် လုပ်ဆောင်သည်။
• ဦးနှောက်နှစ်ခြမ်းဆက် အာရုံကြောဖြတ်တောက်ခြင်း (Corpus Callosotomy)။ ဦးနှောက်၏ ဘယ်ညာနှစ်ခြမ်းအကြား ချိတ်ဆက်မှုများကို ဖြတ်တောက်ခြင်းဖြင့် ဤခွဲစိတ်မှုကို ဦးနှောက်တစ်ဖက်မှ အခြားတစ်ဖက်သို့ ပျံ့နှံ့သွားသော အတက်ရောဂါများကို ကုသရန် အသုံးပြုသည်။ သို့သော်လည်း ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ပြီးနောက် မူလစတင်ရာဘက်တွင် အတက်ရောဂါများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသေးသည်။
• ဦးနှောက်တစ်ခြမ်းလုံး ဖြတ်တောက်ခြင်း (Hemispherotomy)။ ဆေးဝါးများဖြင့် အတက်ရောဂါကို မစီမံနိုင်ဘဲ အတက်ရောဂါသည် ဦးနှောက်၏ တစ်ဝက်ကိုသာ သက်ရောက်မှုရှိနေသည့် အခြေအနေများတွင် ဤခွဲစိတ်မှုက ထိုဦးနှောက်တစ်ဖက်ကို ကျန်ရှိသော ဦးနှောက်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်ချက်အချို့ကို ဆုံးရှုံးစေနိုင်သော်လည်း ပြန်လည်သန်စွမ်းရေး လေ့ကျင့်ခန်းများက ကလေးငယ်များအား အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်များကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် မကြာခဏ ကူညီပေးနိုင်သည်။

လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်မှုပေးခြင်း (Electrical stimulation)

အတက်ရောဂါ စတင်ရာ ဦးနှောက်ဧရိယာကို ဖယ်ရှားရန် သို့မဟုတ် ဖြတ်တောက်ရန် မဖြစ်နိုင်သည့်အခါ လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်မှု ကိရိယာများ ပါဝင်သော အခြားနည်းလမ်းများသည် သက်သာရာရစေနိုင်ပါသည်။ လက်ရှိသောက်သုံးနေသော အတက်ကျဆေးများနှင့်အတူ အသုံးပြုရသည့် ဤကိရိယာများသည် အတက်ရောဂါကို ထိရောက်စွာ လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သည်။ အတက်ရောဂါကို သက်သာစေသည့် လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်မှု ကိရိယာအချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် –

• ဗေးဂတ်စ်အာရုံကြော လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း (Vagus Nerve Stimulation)။ ရင်ဘတ်အရေပြားအောက်တွင် ထည့်သွင်းထားသော ကိရိယာငယ်သည် လည်ပင်းရှိ ဗေးဂတ်စ်အာရုံကြောကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး ဦးနှောက်သို့ အချက်ပြလှိုင်းများ ပေးပို့ကာ အတက်ရောဂါကို တားဆီးပေးနိုင်သည်။
• တုံ့ပြန်မှုဆိုင်ရာ အာရုံကြောလှုံ့ဆော်ပေးခြင်း (Responsive Neurostimulation)။ ဤကိရိယာကို ဦးနှောက်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ဦးနှောက်တစ်ရှူးအတွင်း၌ဖြစ်စေ ထည့်သွင်းထားသည်။ ၎င်းသည် အတက်လှုပ်ရှားမှုကို ကနဦးသိရှိနိုင်ပြီး အတက်ရောဂါကို ဖြတ်တောက်ရန် လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်မှုကို ပေးပို့သည်။
• ဦးနှောက်အတွင်းပိုင်းကို နက်ရှိုင်းစွာ လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း (Deep Brain Stimulation)။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များသည် ထိန်းချုပ်ထားသော လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်မှုများ ထုတ်လုပ်ရန် ဦးနှောက်၏ သီးခြားဧရိယာများအတွင်းသို့ ပါးလွှာသော အီလက်ထရုတ်ကြိုးများကို ထည့်သွင်းသည်။ ဤလှုံ့ဆော်မှုများသည် အတက်ရောဂါကို ဖြစ်စေသော ဦးနှောက်လှုပ်ရှားမှုများကို ထိန်းညှိပေးသည်။ ထိုအီလက်ထရုတ်များကို ရင်ဘတ်အရေပြားအောက်တွင် ထည့်သွင်းထားပြီး လှုံ့ဆော်မှုပြင်းအားကို ထိန်းချုပ်ပေးသည့် နှလုံးခုန်နှုန်းထိန်းစက်ကဲ့သို့သော ကိရိယာနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းနှင့် အတက်ရောဂါ

အတက်ရောဂါရှိသော အမျိုးသမီးများသည် များသောအားဖြင့် ကျန်းမာသော ကိုယ်ဝန်ကို ဆောင်နိုင်သော်လည်း ဦးနှောက်တစ်ခုလုံးအတက် (Generalized seizures) အတွက် အသုံးပြုသည့် ဗယ်ပရိုးအစ်အက်ဆစ် (Valproic acid) ကဲ့သို့သော အချို့သော ဆေးဝါးများသည် မွေးရာပါချို့ယွင်းချက်များနှင့် ကလေးငယ်များတွင် သိမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ အမေရိကန် အာရုံကြောဆိုင်ရာ အကယ်ဒမီ (The American Academy of Neurology) က ဤအန္တရာယ်များကြောင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဗယ်ပရိုးအစ်အက်ဆစ်ကို အသုံးမပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ ဤစိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို သင့်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူနှင့် ဆွေးနွေးရန်နှင့် ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု အစီအစဉ်တစ်ရပ် ပြုလုပ်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းသည် ဆေးဝါးပမာဏအဆင့်ကိုလည်း သက်ရောက်မှုရှိစေနိုင်သဖြင့် အတက်ကျဆေး ပမာဏကို ညှိနှိုင်းရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အတက်ရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် အန္တရာယ်အကင်းဆုံးနှင့် အထိရောက်ဆုံးသော ဆေးဝါးကို အနိမ့်ဆုံးဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ဆေးပမာဏဖြင့် အသုံးပြုရန် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ဝန်မဆောင်မီ ဖောလစ်အက်ဆစ် (Folic acid) သောက်သုံးခြင်းသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း အတက်ကျဆေးများနှင့် ဆက်စပ်နေသော အချို့သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကာကွယ်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပြီး ၎င်းဆေးဝါးများကို သောက်သုံးနေရသော ကလေးမွေးဖွားနိုင်သည့် အရွယ်ရှိသူအားလုံးအတွက် သောက်သုံးရန် အကြံပြုထားသည်။

Doctors who treat this condition