ရတ်တ် ရောဂါစု

ရတ်တ် ရောဂါစု အကြောင်း သိကောင်းစရာ

ရတ်တ် ရောဂါစု (Rett syndrome) ဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုကို အဓိကထိခိုက်စေသည့် အာရုံကြောနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ ရှားပါးမျိုးရိုးဗီဇရောဂါတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ လှုပ်ရှားမှုစွမ်းရည် (motor skills) နှင့် စကားပြောဆိုနိုင်စွမ်း (language abilities) များကို တဖြည်းဖြည်းချင်း ဆုံးရှုံးသွားစေတတ်သည်။ ဤရောဂါစုကို အမျိုးသမီးငယ်များတွင် အများဆုံး တွေ့ရှိရလေ့ရှိသည်။

ယေဘုယျအားဖြင့် ရတ်တ် ရောဂါစုရှိသော မွေးကင်းစကလေးငယ်များသည် ဘဝ၏ ပထမဆုံး ၆ လအတွင်းတွင် ပုံမှန်အတိုင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ရှိကြသည်။ သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ရောဂါအခြေအနေ နောက်ပြန်ဆုတ်သွားကာ (regression) ယခင်က ရရှိထားပြီးဖြစ်သော မှောက်ခြင်း၊ ထိုင်ခြင်း၊ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စကားပြောခြင်းနှင့် လက်ကို အသုံးပြုခြင်းစသည့် စွမ်းရည်များ ဆုံးရှုံးသွားကြသည်။

ရတ်တ် ရောဂါစု ရင့်လာသည်နှင့်အမျှ ခံစားနေရသော ကလေးများသည် လှုပ်ရှားမှု၊ ဟန်ချက်ထိန်းမှုနှင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှုတို့တွင် ပိုမိုခက်ခဲလာကြသည်။ အတက်ရောဂါ (seizures) နှင့် ဉာဏ်ရည်မမှီသည့် ပြဿနာများလည်း ဖြစ်ပွားလာနိုင်သည်။ ကလေးငယ်များတွင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လက်လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်မည့်အစား လက်ကို ပွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် လက်ခုပ်တီးခြင်းကဲ့သို့သော ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်သည့် အပြုအမူများဖြင့် အစားထိုးလာတတ်သည်။

လက်ရှိအချိန်တွင် ရတ်တ် ရောဂါစုကို အမြစ်ပြတ်ပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်သည့်နည်းလမ်း မရှိသေးသော်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ကုသမှုများအတွက် သုတေသနများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြသည်။ လက်ရှိ ကုသစောင့်ရှောက်မှုများသည် လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှု ကောင်းမွန်လာစေရန်၊ အတက်ရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် လူနာများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများအတွက် ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှုနှင့် ပံ့ပိုးကူညီမှုများ ပေးနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

ရတ်တ် ရောဂါစုသည် များသောအားဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်နှင့် မွေးဖွားစဉ်အတွင်း တစ်စုံတစ်ရာ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာမရှိခဲ့သော ကလေးငယ်များတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ ဘဝ၏ ပထမဆုံး ၆ လအတွင်းတွင် ကလေးအများစုမှာ ပုံမှန်အတိုင်း ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးသော်လည်း ထိုနောက်ပိုင်းတွင် လက္ခဏာရပ်များ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။

အသိသာဆုံး ပြောင်းလဲမှုများသည် များသောအားဖြင့် အသက် ၁၂ လမှ ၁၈ လအတွင်းတွင် ပေါ်လာတတ်ပြီး ရက်သတ္တပတ် အနည်းငယ် သို့မဟုတ် လပေါင်းများစွာအတွင်း တဖြည်းဖြည်းချင်း ပေါ်လွင်လာတတ်သည်။ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ပြင်းထန်မှုအတိုင်းအတာမှာ ကလေးတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူညီဘဲ ကွဲပြားနိုင်ပါသည်။

အဓိက လက္ခဏာရပ်များမှာ –

• ကြီးထွားမှု နှေးကွေးခြင်း – မွေးဖွားပြီးနောက် ဦးနှောက်ကြီးထွားမှုနှုန်း နှေးကွေးသွားသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကလေး၏ ခေါင်းအရွယ်အစားမှာ ပုံမှန်ထက် သေးငယ်နေခြင်း (microcephaly) သည် ရတ်တ် ရောဂါစု၏ ပထမဆုံးသော ပြသချက် ဖြစ်နိုင်သည်။ ကလေးအသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများတွင်လည်း ကြီးထွားမှု နှေးကွေးခြင်းကို ကြုံတွေ့ရသည်။
• ဟန်ချက်ထိန်းနိုင်စွမ်းနှင့် လှုပ်ရှားနိုင်မှုအတိုင်းအတာ လျော့နည်းလာခြင်း – လက်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း လျော့ကျခြင်းနှင့် မှောက်ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်နိုင်စွမ်း ကျဆင်းလာခြင်းတို့သည် အစောဆုံး လက္ခဏာများ ဖြစ်တတ်သည်။ ဤသို့ စွမ်းရည်များ ဆုံးရှုံးမှုသည် အစပိုင်းတွင် မြန်ဆန်သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် တဖြည်းဖြည်းချင်း ဆိုးလာတတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကြွက်သားများ အားနည်းလာခြင်း သို့မဟုတ် တောင့်တင်းလာခြင်းတို့ကြောင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အနေအထားများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
• ဆက်သွယ်ပြောဆိုနိုင်စွမ်း ကျဆင်းခြင်း – ရတ်တ် ရောဂါစု ခံစားရသူများသည် အကြည့်ချင်းဆုံရန် (eye contact)၊ စကားပြောရန်နှင့် အခြားသော ဆက်သွယ်မှုပုံစံများကို အသုံးပြုနိုင်စွမ်း တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာတတ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကစားစရာများ၊ အခြားသူများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု လျော့နည်းသွားနိုင်သည်။ အချို့ကလေးများတွင် စကားပြောနိုင်စွမ်း ရုတ်တရက် ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းမျိုး ရှိတတ်သည်။ သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အကြည့်ချင်း ပြန်လည်ဆုံနိုင်လာပြီး စကားပြောရန်မလိုသော ဆက်သွယ်မှု နည်းလမ်း (nonverbal communication) များကို ပြန်လည်သင်ယူနိုင်ကြသည်။
• ပုံမှန်မဟုတ်သော လက်လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခြင်း – ရတ်တ် ရောဂါစု လူနာများသည် ရည်ရွယ်ချက်မရှိဘဲ ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်ဆောင်သည့် လက်လှုပ်ရှားမှုများကို အမျိုးမျိုး ခံစားရလေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် လက်ကို ပွတ်သပ်ခြင်း၊ ပုတ်ခြင်း၊ လက်ခုပ်တီးခြင်း၊ လက်ကို လိမ်ခြင်း သို့မဟုတ် ညှစ်ခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။

အခြားသော ပြသချက်များမှာ –

• ထူးခြားသော မျက်လုံးလှုပ်ရှားမှုများ – မျက်တောင်မခတ်ဘဲ စိုက်ကြည့်ခြင်း၊ မျက်တောင်ခဏခဏခတ်ခြင်း၊ မျက်စိစောင်းခြင်း သို့မဟုတ် မျက်စိတစ်ဖက်စီကို တစ်လှည့်စီ ပိတ်ခြင်းစသည့် ထူးဆန်းသော မျက်လုံးလှုပ်ရှားမှုများကို ပြုလုပ်တတ်သည်။
• အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ – ၎င်းတို့တွင် အသက်ရှူ အလွန်မြန်ခြင်း (hyperventilation)၊ အသက်အောင့်ထားခြင်း၊ ပါးစပ်ထဲမှ လေ သို့မဟုတ် တံတွေးများကို မှုတ်ထုတ်ခြင်းနှင့် လေကို မျိုချခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဤပြဿနာများသည် များသောအားဖြင့် နိုးနေစဉ်တွင် ဖြစ်တတ်သည်။ အိပ်ပျော်နေချိန်တွင်မူ အသက်ရှူ ခေတ္တရပ်ခြင်း (apnea) သို့မဟုတ် အသက်ရှူမဝခြင်းကဲ့သို့သော ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အသက်ရှူမှုများ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
• ငိုကြွေးခြင်းနှင့် ဂျီကျခြင်း – အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ စိတ်မငြိမ်မသက်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ဂျီကျခြင်းတို့ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်သည်။ အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ရုတ်တရက် ငိုယိုခြင်း သို့မဟုတ် အော်ဟစ်ခြင်းများ ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး နာရီပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်သည်။ အချို့ကလေးများတွင် သောကရောက်ခြင်းနှင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်းများကို ခံစားရနိုင်သည်။
• ထူးခြားဆန်းပြားသော အပြုအမူများ – ရုတ်တရက် ထူးဆန်းသော မျက်နှာအမူအရာများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ အကြောင်းမဲ့ အကြာကြီး ရယ်မောနေခြင်း၊ မိမိလက်ကို လျှာဖြင့်လျက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် မိမိဆံပင်နှင့် အဝတ်အစားများကို ဆွဲကိုင်ထားခြင်းတို့ ပြုလုပ်တတ်သည်။
• ဉာဏ်ရည်မမှီခြင်း – စွမ်းရည်များ ဆုံးရှုံးသွားခြင်းနှင့်အတူ သိမြင်နားလည်နိုင်စွမ်း၊ အခြေအနေများကို သဘောပေါက်နိုင်စွမ်းနှင့် သင်ယူနိုင်စွမ်းများ လျော့ကျခြင်းတို့ ဆက်စပ်ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
• အတက်ရောဂါဖြစ်ခြင်း – ရတ်တ် ရောဂါစု ခံစားရသူ အများစုသည် ဘဝ၏ တစ်ချိန်ချိန်တွင် အတက်ရောဂါကို ကြုံတွေ့ရတတ်သည်။ တက်သည့် ပုံစံအမျိုးမျိုး ရှိနိုင်ပြီး ၎င်းသည် ဦးနှောက်လျှပ်စစ်လှိုင်း တိုင်းတာချက် (EEG) အပြောင်းအလဲများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
• ကျောရိုးစောင်းခြင်း (Scoliosis) – ရတ်တ် ရောဂါစုတွင် ကျောရိုးဘေးသို့ စောင်းသွားခြင်းမှာ အဖြစ်များသော လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် အသက် ၈ နှစ်မှ ၁၁ နှစ်အတွင်း စတင်လေ့ရှိပြီး အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုဆိုးရွားလာတတ်သည်။ ကျောရိုးစောင်းမှု အလွန်ပြင်းထန်ပါက ခွဲစိတ်မှု လိုအပ်နိုင်သည်။
• အိပ်စက်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ – အိပ်ချိန်မမှန်ခြင်း၊ နေ့ဘက်တွင် အိပ်ပျော်ပြီး ညဘက်တွင် နိုးနေခြင်း၊ သို့မဟုတ် ညသန်းခေါင်ယံတွင် ငိုယိုအော်ဟစ်၍ နိုးလာခြင်းစသည့် အိပ်စက်မှုပုံစံ ပျက်ပြားခြင်းများကို ခံစားရနိုင်သည်။
• နှလုံးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း – ဤသည်မှာ ရတ်တ် ရောဂါစုရှိသော ကလေးများနှင့် လူကြီးအများစုတွင် အသက်အန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်ရသည့် ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရုတ်တရက် သေဆုံးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
• အခြားလက္ခဏာများ – လက်ဖဝါးနှင့် ခြေဖဝါးများ သေးငယ်ပြီး အေးစက်နေခြင်း၊ နာကျင်မှုကို ခံစားနိုင်စွမ်း လျော့နည်းခြင်း၊ အစာစားရန်နှင့် အစာခြေရန် ခက်ခဲခြင်း၊ ဝမ်းသွားခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများနှင့် သွားကြိတ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

ရတ်တ် ရောဂါစု၏ အဆင့်များ (Stages of Rett syndrome)

ရတ်တ် ရောဂါစုကို ယေဘုယျအားဖြင့် အဆင့် ၄ ဆင့်ဖြင့် အမျိုးအစားခွဲခြားထားပါသည် –

• အဆင့် ၁ (စတင်ဖြစ်ပွားသည့်အဆင့် – Early onset): များသောအားဖြင့် အသက် ၆ လမှ ၁၈ လအတွင်း စတင်လေ့ရှိပြီး လက္ခဏာရပ်များသည် အလွန်သိမ်မွေ့သဖြင့် သတိမထားမိဘဲ ကျော်လွန်သွားတတ်သည်။ ဤအဆင့်သည် လအနည်းငယ်မှ ၁ နှစ်အထိ ကြာမြင့်နိုင်သည်။ ဤကာလအတွင်း ကလေးငယ်များသည် အကြည့်ချင်းဆုံမှု လျော့နည်းလာပြီး ကစားစရာများကို စိတ်ဝင်စားမှု ကျဆင်းလာသည်။ ထို့ပြင် ထိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မှောက်ခြင်းကဲ့သို့သော ဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်များကို ရောက်ရှိရန် ပုံမှန်ထက် အချိန်ပိုပေးရတတ်သည်။
• အဆင့် ၂ (လျင်မြန်စွာ ယိုယွင်းလာသည့်အဆင့် – Rapid deterioration): အသက် ၁ နှစ်မှ ၄ နှစ်အတွင်း ကလေးများသည် ရောဂါအခြေအနေ နောက်ပြန်ဆုတ်သွားပြီး ယခင်က ရရှိထားသော စွမ်းရည်များ ဆုံးရှုံးလာသည်။ ဤသို့ကျဆင်းမှုသည် ရက်သတ္တပတ် သို့မဟုတ် လပေါင်းများစွာအတွင်း လျင်မြန်စွာ သို့မဟုတ် တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ လက္ခဏာများအနေဖြင့် ဦးခေါင်းကြီးထွားမှု နှေးကွေးခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော လက်လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူ အလွန်မြန်ခြင်း၊ အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ငိုယိုအော်ဟစ်ခြင်း၊ ဟန်ချက်ထိန်းခြင်းနှင့် လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေး လျော့နည်းသွားခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။
• အဆင့် ၃ (ငြိမ်သက်သွားသည့်အဆင့် – Plateau): ဤတတိယအဆင့်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်နိုင်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် အသက် ၂ နှစ်မှ ၁၀ နှစ်အတွင်း စတင်လေ့ရှိသည်။ လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ ခက်ခဲမှုများ ဆက်လက်ရှိနေသော်လည်း အပြုအမူပိုင်းတွင် အနည်းငယ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာတတ်သည်၊ ဥပမာ – ညည်းညူခြင်းနှင့် စိတ်မငြိမ်မသက်ဖြစ်ခြင်းများ လျော့နည်းသွားခြင်း၊ လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှု စွမ်းရည်များ အနည်းငယ် တိုးတက်လာခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဤအဆင့်တွင် အတက်ရောဂါများ စတင်ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း များသောအားဖြင့် အသက် ၂ နှစ်မတိုင်မီတွင်မူ မဖြစ်တတ်ပါ။
• အဆင့် ၄ (နောက်ဆုံးအဆင့် လှုပ်ရှားမှုယိုယွင်းခြင်း – Late motor deterioration): ဤအဆင့်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ဆယ်စုနှစ်များစွာအထိ ကြာမြင့်နိုင်ပြီး များသောအားဖြင့် အသက် ၁၀ နှစ်နောက်ပိုင်းတွင် စတင်သည်။ ၎င်းတွင် ကျောရိုးစောင်းခြင်း၊ အဆစ်များတောင့်တင်းခြင်း (joint contractures)၊ လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း ကျဆင်းခြင်းနှင့် ကြွက်သားများ အားနည်းလာခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ အတက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း လျော့နည်းသွားနိုင်သော်လည်း နားလည်နိုင်စွမ်း၊ ဆက်သွယ်ပြောဆိုနိုင်စွမ်းနှင့် လက်လှုပ်ရှားမှု စွမ်းရည်များမှာမူ ပုံမှန်အတိုင်း ဆက်ရှိနေခြင်း သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာ တိုးတက်မှုရှိခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။

အစောပိုင်းကာလတွင် ရတ်တ် ရောဂါစု၏ လက္ခဏာများသည် မထင်ရှားဘဲ သာမန်မျှသာ ဖြစ်နိုင်သည်။ အကယ်၍ သင့်ကလေးသည် ပုံမှန်အတိုင်း ဖွံ့ဖြိုးလာပြီးမှ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ သို့မဟုတ် အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများကို စတင်သတိပြုမိပါက ချက်ချင်း ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သည်။ ထိုသို့သော အပြောင်းအလဲများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည် –

• ကလေး၏ ဦးခေါင်း သို့မဟုတ် အခြားခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းများ ကြီးထွားမှု နှေးကွေးခြင်း
• စကားပြော ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ကျခြင်း သို့မဟုတ် ယခင်က ပြောနိုင်သော စကားများကို မပြောနိုင်တော့ခြင်း
• ဟန်ချက်ထိန်းနိုင်စွမ်း သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း ကျဆင်းလာခြင်း
• ထပ်ခါတလဲလဲ လက်လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခြင်း
• အကြည့်ချင်းဆုံမှု လျော့နည်းလာခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်ကစားနည်းများကို စိတ်မဝင်စားတော့ခြင်း
• ယခင်က ရရှိထားပြီးဖြစ်သော ဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်များ သို့မဟုတ် စွမ်းရည်များ သိသိသာသာ ဆုံးရှုံးသွားခြင်း

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများ

ရတ်တ် ရောဂါစုသည် ထူးခြားသော လက္ခဏာရပ်များရှိသည့် ရှားပါးမျိုးရိုးဗီဇရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ရောဂါလက္ခဏာ ပိုမိုပေါ့ပါးခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုပြင်းထန်ခြင်း စသည့် ပုံစံကွဲများ (atypical Rett syndrome) လည်း ရှိတတ်သည်။ ဤသို့ ကွဲပြားခြားနားမှုများသည် တိကျသော မျိုးရိုးဗီဇ ဗီဇပြောင်းလဲမှုများ (genetic mutations) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း ဖြစ်သည်။

ရတ်တ် ရောဂါစုကို ဖြစ်စေသော မျိုးရိုးဗီဇ ပြောင်းလဲမှုများသည် များသောအားဖြင့် မိဘထံမှ မျိုးရိုးလိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ MECP2 ဗီဇ (gene) အတွင်း၌ အလိုအလျောက် ရုတ်တရက် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိခြင်း (spontaneous mutation) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤရောဂါစုသည် မိသားစုအတွင်း မျိုးရိုးလိုက်ရန် ခဲယဉ်းသည်။ ဤဗီဇပြောင်းလဲမှုများသည် ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ပရိုတင်းဓာတ် ထုတ်လုပ်မှုကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးပစ်ပုံရသည်။ သို့သော်လည်း ဖြစ်ပွားရသည့် တိကျသောအကြောင်းရင်းကိုမူ အပြည့်အဝ နားမလည်နိုင်သေးဘဲ ဆက်လက်သုတေသနပြုနေဆဲ ဖြစ်သည်။

အမျိုးသားများတွင် ရတ်တ် ရောဂါစု ဖြစ်ပွားခြင်း (Rett syndrome in males)

အမျိုးသားများသည် အမျိုးသမီးများနှင့် မတူညီသော ခရိုမိုဆုန်းဖွဲ့စည်းပုံ (chromosome combination) ရှိခြင်းကြောင့် ရတ်တ် ရောဂါစုနှင့် ဆက်စပ်နေသော မျိုးရိုးဗီဇဗီဇပြောင်းလဲမှုကို ခံစားရပါက ပြင်းထန်သော အကျိုးဆက်များကို ရင်ဆိုင်ရတတ်သည်။ ဤရောဂါရှိသော အမျိုးသားအများစုသည် မွေးဖွားစဉ် သို့မဟုတ် မွေးကင်းစ ကလေးဘဝအစောပိုင်းထက် ကျော်လွန်၍ အသက်မရှင်နိုင်ကြပါ။ သို့သော်လည်း အလွန်ရှားပါးသော အခြေအနေများတွင် မတူညီသော မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုပုံစံ ရှိသည့် အမျိုးသားအချို့မှာမူ ရောဂါလက္ခဏာ ပိုမိုသက်သာနိုင်ပြီး လူကြီးဘဝအထိ အသက်ရှင်နေထိုင်နိုင်ကြသော်လည်း ဉာဏ်ရည်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများစွာကိုမူ ဆက်လက်ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါသည်။

ဖြစ်နိင်ချေရှိသော အကြောင်းအရင်းများ

ရတ်တ် ရောဂါစုသည် တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် ဖြစ်ပွားတတ်သော မျိုးရိုးဗီဇ ဗီဇပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ဖြစ်ရသည့် ရှားပါးရောဂါတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ကြိုတင်သိရှိနိုင်သော သီးခြားအန္တရာယ်အချက်အလက်များ မရှိပါ။ အလွန်ရှားပါးသော အခြေအနေအချို့တွင်မူ မိသားစုအတွင်း ရတ်တ် ရောဂါစု ခံစားနေရသော ဆွေးမျိုးသားချင်း နီးစပ်သူရှိခြင်းကဲ့သို့သော မျိုးရိုးလိုက်သည့် အချက်အလက်များ ပါဝင်ပတ်သက်နေတတ်သော်လည်း ဤသည်မှာ အလွန်ပင် တွေ့ရခဲပါသည်။