ပိုးသတ်ဆေးကြောင့်ဖြစ်သောအူမကြီးရောင်ခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ပိုးသတ်ဆေးကြောင့်ဖြစ်သောအူမကြီးရောင်ခြင်း (Pseudomembranous colitis )ကို ရောဂါရှာဖွေအတည်ပြုရန် စစ်ဆေးမှုနှင့် လုပ်ဆောင်ချက် အမျိုးမျိုး လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည် –

• သွေးစစ်ခြင်း: ဤစစ်ဆေးမှုမှတစ်ဆင့် သွေးဖြူဥအရေအတွက် ပုံမှန်ထက် များပြားနေခြင်း (Leukocytosis) ကို တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောခြင်းနှင့်အတူ ဤသို့တွေ့ရှိရပါက C. difficile ကဲ့သို့သော ပိုးဝင်ခြင်း၏ လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
• ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးခြင်း: ဗိုက်ကို ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (X-ray) သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT scan) ရိုက်ခြင်းဖြင့် ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် အူမကြီး အဆိပ်တက်၍ ပွလာခြင်း (Toxic megacolon) သို့မဟုတ် အူမကြီးပေါက်ခြင်း စသည့် ပြဿနာများကို စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
• ဝမ်းစစ်ဆေးခြင်း: ဝမ်းနမူနာကို ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် စစ်ဆေး၍ C. diff မှ ထွက်ရှိသော အဆိပ်အတောက်များကို ရှာဖွေခြင်း ဖြစ်သည်။ နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြု၍ ဘက်တီးရီးယားပိုး ရှိ၊ မရှိကို စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
• အူမကြီး မှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း (Colonoscopy သို့မဟုတ် Sigmoidoscopy): ပါးလွှာပြီး ပျော့ပြောင်းသော မှန်ပြောင်းပြွန်ကို အသုံးပြု၍ ဆရာဝန်က အူမကြီးအတွင်းပိုင်းကို ကြည့်ရှုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် Pseudomembranous colitis ကို ညွှန်ပြနိုင်သည့် အဝါရောင် အဖတ်များ (Lesions) နှင့် ရောင်ရမ်းမှုများ ရှိ၊ မရှိကို စစ်ဆေးပေးမည် ဖြစ်သည်။

ကုသမှု

ပိုးသတ်ဆေးကြောင့်ဖြစ်သောအူမကြီးရောင်ခြင်း (Pseudomembranous colitis) ကို ပျောက်ကင်းစေရန် ကုသမှု နည်းလမ်းများစွာ ရှိပါသည်။ ကုသမှု စတင်ပြီး ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာလာနိုင်ပါသည်။ ကုသမှုများတွင် အောက်ပါတို့အနက် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ပါဝင်နိုင်သည် –

• ပိုးသတ်ဆေး သို့မဟုတ် အခြားဆေးဝါးများ ရပ်တန့်ခြင်း: ဆရာဝန်က ပထမဦးဆုံး အကြံပြုမည့်အချက်မှာ ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည့် ဆေးဝါးကို ရပ်တန့်ရန် ဖြစ်သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ရောဂါပျောက်ကင်းသွားနိုင်သည် သို့မဟုတ် အနည်းဆုံးအားဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာသွားစေနိုင်ပါသည်။
• C. difficile ကို နှိမ်နင်းနိုင်သော ပိုးသတ်ဆေးများ: C. difficile လက္ခဏာများ ဆက်ရှိနေပါက အူမကြီးအတွင်းရှိ အကျိုးပြု ဘက်တီးရီးယားများ၏ မျှခြေကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် ဆရာဝန်က အခြားပိုးသတ်ဆေးတစ်မျိုးကို ညွှန်ကြားပါလိမ့်မည်။ ဆေးဝါးများကို သောက်ဆေး၊ အကြောသွင်းဆေး သို့မဟုတ် နှာခေါင်းမှတစ်ဆင့် အစာအိမ်ထဲသို့ ထည့်သောပိုက် (Nasogastric tube) မှတစ်ဆင့် ပေးနိုင်ပါသည်။ ရွေးချယ်လိုက်သော သီးသန့်ပိုးသတ်ဆေး အမျိုးအစားသည် ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှုအခြေအနေနှင့် လူနာ၏ ဆေးဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုတို့အပေါ် မူတည်နိုင်ပါသည်။ Vancomycin နှင့် Fidaxomicin တို့ကို အသုံးများပြီး၊ အဆိုပါဆေးများ မရရှိနိုင်ပါက သို့မဟုတ် မတည့်ပါက Metronidazole ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် သောက်ဆေးနှင့် အကြောသွင်းဆေးများကို တွဲဖက်၍ဖြစ်စေ၊ ဝမ်းချူသည့်နည်းဖြင့်ဖြစ်စေ ကုသနိုင်ပါသည်။
• ဝမ်းအစားထိုး ကုသခြင်း (FMT): ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း ပြင်းထန်လျှင် သို့မဟုတ် အကြိမ်ကြိမ် ပြန်ဖြစ်နေလျှင် ကျန်းမာသော အလှူရှင်ထံမှ ဝမ်းကိုယူ၍ လူနာ၏ အူမကြီးအတွင်း ထည့်သွင်းကုသသည့်နည်းကို ဆရာဝန်များက အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် အူမကြီးအတွင်းရှိ ဘက်တီးရီးယား မျှခြေကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။ အလှူရှင်ထံမှ ရရှိသော ဝမ်းကို နှာခေါင်းမှတစ်ဆင့် အစာအိမ်ထဲသို့ ထည့်သောပိုက် (Nasogastric tube) ဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အူမကြီးအတွင်းသို့ တိုက်ရိုက်ထည့်သွင်း၍ ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် ဆေးတောင့်ပုံစံဖြင့် သောက်သုံး၍ ဖြစ်စေ ပေးနိုင်ပါသည်။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် ဆရာဝန်များသည် ရောဂါပိုးကို ကုသရန်အတွက် ပိုးသတ်ဆေးများနှင့် FMT (ဝမ်းအစားထိုးကုသခြင်း) ကို တွဲဖက်၍ အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

ပြန်လည်ဖြစ်ပွားတတ်သော Pseudomembranous colitis ကို ကုသခြင်း

ဤရောဂါသည် ကုသမှုခံယူပြီးသူများ၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။ ပြန်ဖြစ်သည့် အကြိမ်အရေအတွက် များလေလေ၊ နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများလေလေ ဖြစ်သည်။ ပိုမိုပြင်းထန်သော C. diff ပိုးမျိုးစိတ်သစ်များ ပေါ်ထွက်လာခြင်းကြောင့် ကုသရန် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိလာပါသည်။ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားတတ်သော ဤရောဂါအတွက် ကုသမှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည် –

• ပိုးသတ်ဆေး ထပ်မံပေးခြင်း: ရောဂါပြန်ဖြစ်ပါက ဆရာဝန်က ပိုးသတ်ဆေးကို နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံညွှန်ကြားပါမည်။ ကုသမှုသက်တမ်းမှာ လူနာ၏ ဆေးတုံ့ပြန်မှုအပေါ် မူတည်၍ ပိုမိုကြာမြင့်နိုင်ပါသည်။
• Bezlotoxumab: ၎င်းသည် C. difficile ပိုး ပြန်လည်ဝင်ရောက်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန်အတွက် FDA မှ ခွင့်ပြုချက်ပေးထားသော လူသားမိုနိုကလိုနယ် အင်တီဘော်ဒီ (Human monoclonal antibody) တစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ပိုးသတ်ဆေးများနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုပါက ရောဂါပြန်ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရာတွင် အလွန်ထိရောက်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ သို့သော်လည်း ဆေးဖိုးဝါးခ ကြီးမြင့်မှုကြောင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုရန် အခက်အခဲ ရှိနိုင်ပါသည်။
• ဝမ်းအစားထိုး ကုသခြင်း (FMT): ဤကုသမှုတွင် ပိုးသတ်သန့်စင်ထားသော ကျန်းမာသည့် ဝမ်းနမူနာ ပါဝင်သည့် ဆေးတောင့်ကို သောက်သုံးခြင်း၊ သို့မဟုတ် နှာခေါင်းမှတစ်ဆင့် အစာအိမ်ထဲသို့ ထည့်သောပိုက်ဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အူမကြီးအတွင်းသို့ တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ ထည့်သွင်းကုသခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။
• ခွဲစိတ်ကုသခြင်း: ကိုယ်ခန္ဓာ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ အလုပ်မလုပ်တော့ခြင်း၊ အူမကြီးပေါက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်နံရံ ရောင်ရမ်းခြင်း (Peritonitis) တို့ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ခွဲစိတ်ကုသမှုကို ရွေးချယ်စရာ နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အူမကြီးတစ်ခုလုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ဖယ်ထုတ်သည့် ခွဲစိတ်မှု (Total or subtotal colectomy) ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိပါသည်။ သို့သော်လည်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာနည်းပါးပြီး ရလဒ်ကောင်းမွန်သည့် “Loop ileostomy and colonic lavage” ဟုခေါ်သော ခွဲစိတ်မှုအသစ်ကိုလည်း တီထွင်ထားပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် ဝမ်းဗိုက်ကို အပေါက်ငယ်လေးများဖောက်၍ ကြည့်ရှုသည့်နည်း (Laparoscopic techniques) ကို အသုံးပြုကာ အူလမ်းကြောင်းကို သန့်စင်ပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

Doctors who treat this condition