ရာသီမလာခင်ခံစားရသည့်ဝေဒနာ

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ရာသီမလာခင်ခံစားရသည့်ဝေဒနာ (PMS) ကို ရောဂါရှာဖွေအတည်ပြုရာတွင် ဆင်တူသောအခြားအခြေအနေများနှင့် ခွဲခြားခြင်းနှင့် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော လက္ခဏာပုံစံများကို ဖော်ထုတ်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ PMS အတွက် သီးသန့်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် တိကျသော ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှုများ မရှိသည့်အတွက် အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ မှတ်တမ်းတင်ထားသော လက္ခဏာပုံစံများပေါ်မူတည်၍ ရောဂါအမည်တပ်လေ့ရှိပါသည်။

PMS ကို ရောဂါရှာဖွေအတည်ပြုရန် အဆင့်များ-

လက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်ခြင်း-

• အနည်းဆုံး ရာသီစက်ဝန်း နှစ်ကြိမ်စာအတွက် လက္ခဏာများကို ရက်စွဲမှတ်ပြက္ခဒိန် သို့မဟုတ် ဒိုင်ယာရီတွင် မှတ်တမ်းတင်ပါ။
• PMS လက္ခဏာများ စတင်ချိန်နှင့် ပြီးဆုံးချိန်၊ ယင်းအပြင် ရာသီလာသည့် ရက်စွဲများကို မှတ်သားပါ။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်ခြင်း-

• သင်ခံစားရသော လက္ခဏာများ၊ ဖြစ်ပေါ်သည့် အချိန်နှင့် သင်၏ဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှုများကို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူနှင့် ဆွေးနွေးပါ။
• ရာသီမလာမီ ငါးရက်အတွင်း စတင်ပြီး ရာသီလာပြီး လေးရက်အတွင်း သက်သာသွားသည့် PMS နှင့် ဆက်စပ်သော လက္ခဏာ အနည်းဆုံး တစ်ခုရှိပြီး ယင်းသည် အနည်းဆုံး ရာသီစက်ဝန်း သုံးကြိမ် ဖြစ်ပေါ်ပါက သင့်အား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူက PMS ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပေးမည် ဖြစ်သည်။

အခြားအခြေအနေများကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း-

• နာတာရှည် မောပန်းနွမ်းနယ်သည့် ရောဂါစု၊ သိုင်းရွိုက် ပုံမမှန်မှုများနှင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ပုံမမှန်မှုများ (ဥပမာ- စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း) ကဲ့သို့သော အချို့သော အခြေအနေများသည် PMS လက္ခဏာများနှင့် ဆင်တူနိုင်ပါသည်။
• အခြားရောဂါများကို ဖယ်ထုတ်ရန်အတွက် သင့်အား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် သိုင်းရွိုက်လုပ်ဆောင်ချက် စစ်ဆေးမှုများ သို့မဟုတ် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများကဲ့သို့သော စမ်းသပ်မှုများကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။

သင့်အား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူက မေးမြန်းနိုင်သည့် မေးခွန်းများ-

• သင်၏ ရာသီစက်ဝန်းနှင့် သွေးဆင်းသည့် ကြိမ်နှုန်းနှင့် ကြာချိန်။
• ရာသီသွေးဆင်းသည့် ပြင်းထန်မှု (နည်း၊ အသင့်အတင့်၊ များ)။
• လက္ခဏာများ စတင်ခြင်း၊ ကြာချိန်နှင့် ပြင်းထန်မှုတို့နှင့် ပတ်သက်သည့် အသေးစိတ်အချက်အလက်များ။
• သင်၏ လက္ခဏာများကို မည်မျှ ခန့်မှန်းနိုင်သနည်းနှင့် ယင်းတို့သည် သင်၏ နေ့စဉ်ဘဝအပေါ် မည်သို့ သက်ရောက်မှု ရှိသနည်း။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် မိသားစု ရောဂါရာဇဝင်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း-

• လက်ရှိ သောက်သုံးနေသော ဆေးဝါးများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါရာဇဝင် အချက်အလက်များ။
• စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ပုံမမှန်မှုများသည် လက္ခဏာများကို သက်ရောက်မှုရှိစေနိုင်သဖြင့် မိသားစု ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရောဂါရာဇဝင်၊ အထူးသဖြင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ပုံမမှန်မှုများ ရှိမရှိ။

အခြားဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အကြောင်းအရင်းများကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း-

• စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ သွေးမဆုံးမီ ကာလ၊ နာတာရှည် မောပန်းနွမ်းနယ်သည့် ရောဂါစုနှင့် သိုင်းရွိုက် ပုံမမှန်မှုများ ကဲ့သို့သော အခြေအနေများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည် ဖြစ်သည်။

လက္ခဏာများကို သေချာစွာ စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်ခြင်းနှင့် စေ့စပ်သေချာသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှုများကို ခံယူခြင်းဖြင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူများသည် PMS ကို ပိုမိုတိကျစွာ ရောဂါအမည်တပ်နိုင်ပြီး ဆင်တူသော လက္ခဏာများရှိသည့် အခြားအခြေအနေများနှင့် ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။

ကုသခြင်း

နေထိုင်စားသောက်မှု ပုံစံပြောင်းလဲခြင်းများသည် အမျိုးသမီးများစွာအတွက် PMS လက္ခဏာများကို သက်သာစေရန် အကျိုးရှိနိုင်သော်လည်း ဤလက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှုသည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူများ၏ ဆေးဝါးညွှန်းဆိုမှုအပေါ် လွှမ်းမိုးနိုင်ပါသည်။ လက္ခဏာများ သက်သာပျောက်ကင်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဆေးဝါးများ၏ တုံ့ပြန်မှုသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူညီကြပါ။ ရာသီမလာခင်ခံစားရသည့်ဝေဒနာ အတွက် ပုံမှန် ညွှန်းဆိုလေ့ရှိသော ဆေးဝါးများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-

စတာရွိုက်မဟုတ်သော အရောင်ကျဆေးများ (NSAIDs)- ibuprofen သို့မဟုတ် naproxen sodium ကဲ့သို့သော စတာရွိုက်မဟုတ်သော အရောင်ကျဆေးများ (NSAIDs) ကို ရာသီမလာမီ သို့မဟုတ် ရာသီစလာချိန်တွင် သောက်သုံးပါက ရင်သား မအီမသာဖြစ်ခြင်းနှင့် ဗိုက်ရိုက်ခြင်းတို့ကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။

ယင်းတို့ကို ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မလိုဘဲ ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည် သို့မဟုတ် သင့်လက္ခဏာများ ပြင်းထန်ပါက သင့်အား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူက ပိုမိုမြင့်မားသော ပမာဏကို ညွှန်းဆိုပေးနိုင်ပါသည်။

ဟော်မုန်းပါသော ကိုယ်ဝန်တားဆေးများ- မမျိုးဥကြွေခြင်းကို တားဆီးပေးသော ဆေးဝါးများသည် နာကျင်မှုနှင့် ရင်သားနာကျင်ခြင်းကဲ့သို့သော အခြားမသက်မသာဖြစ်သည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခံစားချက်များကို သက်သာစေနိုင်ပါသည်။ သင့်အတွက် အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်မည့် ကိုယ်ဝန်တားနည်းလမ်းကို ရှာဖွေရန် စတင်ချိန်တွင် အနည်းငယ် စမ်းသပ်ကြည့်ရှုရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ကပ်ပလာ၊ ကွင်းနှင့် ကိုယ်ဝန်တားဆေးပြားများကို ရွေးချယ် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

ဆီးဝမ်းလွယ်ဆေးများ (Diuretics)- လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနှင့် ဆားလျှော့စားခြင်းတို့သည် PMS နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ဗိုက်ဖောင်းခြင်းတို့ကို လျှော့ချရန် မလုံလောက်သည့်အခါ ဆီးဝမ်းလွယ်ဆေးများကို သောက်သုံးခြင်းသည် သင့်ကျောက်ကပ်မှတဆင့် ပိုလျှံနေသော အရည်များကို စွန့်ထုတ်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ PMS လက္ခဏာအချို့ကို ကူညီပေးနိုင်သည့် ဆီးဝမ်းလွယ်ဆေးတစ်မျိုးမှာ aldactone ဟုလည်း လူသိများသော spironolactone ဖြစ်ပါသည်။

စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါပျောက်ဆေးများ- sertraline၊ paroxetine နှင့် fluoxetine တို့ပါဝင်သည့် စီရိုတိုနင် ပြန်လည်စုပ်ယူမှုကို တားဆီးပေးသောဆေးများ (SSRIs) သည် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၏ လက္ခဏာများကို အောင်မြင်စွာ လျှော့ချပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။

ပြင်းထန်သော ရာသီမလာခင် ခံစားရသည့်ဝေဒနာ (PMDD) နှင့် ပြင်းထန်သော PMS တို့ကို စီရိုတိုနင် ပြန်လည်စုပ်ယူမှုကို တားဆီးပေးသောဆေးများ (SSRIs) ဖြင့် ပထမဆင့် ကုသမှုအဖြစ် ကုသပေးပါသည်။ လူအများစုသည် ဤဆေးများကို တစ်နေ့လျှင် တစ်ကြိမ် သောက်သုံးကြသည်။ သို့သော် PMS ရှိသော အချို့သော အမျိုးသမီးများတွင် စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါပျောက်ဆေး အသုံးပြုမှုကို ရာသီမလာမီ နှစ်ပတ်အလိုအထိ ကန့်သတ်ထားနိုင်ပါသည်။

နေထိုင်စားသောက်မှု ပုံစံပြောင်းလဲခြင်း-မှန်မှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း- ပြေးခြင်း၊ ခပ်သွက်သွက် လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း သို့မဟုတ် ရေကူးခြင်းကဲ့သို့သော အသင့်အတင့်ရှိသည့် အေရိုးဗစ် လေ့ကျင့်ခန်းများကို တစ်နေ့လျှင် မိနစ် ၃၀ ခန့် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချနိုင်ပြီး စိတ်ခံစားချက်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါသည်။ အကျိုးကျေးဇူးများသည် မိနစ်သုံးဆယ်ပြီးနောက်တွင်လည်း ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည်။

ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစားအသောက်- အချို့သော အစားအသောက်များကို လျှော့စားပြီး အချို့ကို ပိုမိုစားသုံးခြင်းဖြင့် PMS လက္ခဏာများကို လျှော့ချနိုင်ပါသည်။ သင်၏ ရာသီမလာမီ နှစ်ပတ်အလိုတွင် ငန်သော၊ အဆီများသော၊ သကြားများသော အစားအစာများနှင့် ကော်ဖီ၊ အရက် သောက်သုံးမှုကို လျှော့ချပါ။ ရာသီလာနေစဉ်အတွင်း အစားအစာ အများအပြားကို သုံးနပ် စားမည့်အစား နည်းနည်းနှင့် ခြောက်နပ် စားပါ။ သို့မဟုတ် နည်းနည်းနှင့် သုံးနပ်၊ မုန့်ပဲသရေစာ နည်းနည်းနှင့် သုံးကြိမ် စားသုံးပါ။ ကောင်းစွာ စားသောက်ခြင်းသည် သင့်ဝမ်းဗိုက်နှင့် စိတ်ခံစားမှု နှစ်ခုစလုံးအတွက် အကျိုးရှိစေပါသည်။ အစားအစာ စားသုံးသည့် အချိန်ခြားပေးခြင်းသည် ဝမ်းလျှောခြင်းကဲ့သို့သော အစာချေဖျက်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

လုံလောက်စွာ အိပ်စက်ခြင်း- တစ်ညလျှင် အနည်းဆုံး ရှစ်နာရီခန့် အိပ်စက်ခြင်းသည် စိတ်တိုလွယ်ခြင်းကို လျှော့ချရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ နေ့စဉ် အချိန်မှန် အိပ်ရာဝင်ခြင်းနှင့် အိပ်ရာထခြင်းတို့သည် သဘာဝခန္ဓာကိုယ်နာရီကို ညှိယူပေးပြီး နေ့ဘက်တွင် စိတ်အတက်အကျဖြစ်ခြင်းကို လျှော့ချပေးသည့် အပိုဆောင်း အကျိုးကျေးဇူးကို ရရှိစေပါသည်။

စိတ်ဖြေလျှော့သည့် လေ့ကျင့်ခန်းများ- အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခန်းများ၊ ယောဂနှင့် တရားထိုင်ခြင်းတို့သည် စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးပြီး PMS ကြောင့် မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် ဒေါသထွက်ခြင်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းတို့ကို တိုက်ထုတ်ပေးပါသည်။

Doctors who treat this condition