ကြွက်သားများရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါ

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

သင့်တွင် Polymyositis (ကြွက်သားများစွာ ရောင်ရမ်းသည့်ရောဂါ) ရှိပါက ဆရာဝန်သည် အောက်ပါ စစ်ဆေးမှုများအနက် တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပို၍ ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုနိုင်သည် –

• သွေးစစ်ဆေးခြင်း (Blood tests): သွေးစစ်ဆေးခြင်းမှတစ်ဆင့် သိရှိနိုင်သော သွေးတွင်း ကြွက်သား အင်ဇိုင်း ပမာဏများကို တိုင်းတာခြင်းဖြင့် သင့်တွင် ကြွက်သား ထိခိုက်ပျက်စီးမှု ရှိမရှိ ဆရာဝန်က ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။ သွေးစစ်ဆေးမှုမှတစ်ဆင့် တွေ့ရှိနိုင်သည့် Polymyositis ရောဂါလက္ခဏာအချို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော သီးသန့် အော်တိုအန်တီဘော်ဒီ (Autoantibodies) များပေါ် မူတည်၍ အသင့်တော်ဆုံး ဆေးဝါးနှင့် ကုသမှု သင်တန်းကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။
• ကြွက်သားလျှပ်စစ်ဓာတ် စစ်ဆေးခြင်း (Electromyography): ဤစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်စဉ် အရေပြားမှတစ်ဆင့် ကြွက်သားအတွင်းသို့ သေးငယ်သော အပ်ချောင်း အီလက်ထရုတ်ကို ထည့်သွင်းသည်။ သင့်ကြွက်သားကို လျှော့ထားသည့်အခါ သို့မဟုတ် ညှစ်လိုက်သည့်အခါ လျှပ်စစ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို မှတ်တမ်းတင်ပြီး လျှပ်စစ်လုပ်ဆောင်ချက် ပုံစံ၏ ပြောင်းလဲမှုများသည် ကြွက်သားရောဂါ အခြေအနေကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ပေးနိုင်သည်။ ကြွက်သားများစွာကို စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ရောဂါ မည်သည့်နေရာတွင် အများဆုံး ဖြစ်ပွားနေသည်ကို ဆရာဝန်မှ အတည်ပြုနိုင်သည်။
• တစ်ရှူးစခွဲစစ်ဆေးခြင်း (Biopsy): တစ်ရှူးစ စစ်ဆေးစဉ်အတွင်း ကြွက်သားတစ်ရှူး နမူနာအနည်းငယ်ကို ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားပြီး စစ်ဆေးရန် ဓာတ်ခွဲခန်းသို့ ပို့ဆောင်သည်။ ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှု ရလဒ်များသည် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်း၊ သီးသန့် ပရိုတင်း သို့မဟုတ် အင်ဇိုင်းများ ချို့တဲ့ခြင်း ကဲ့သို့သော ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အခြေအနေများကို ဖော်ပြပေးနိုင်သည်။
• သံလိုက်ဓာတ်မှန် ရိုက်ခြင်း (Magnetic Resonance Imaging – MRI): MRI စကန်နာသည် သင့်ကြွက်သားများ၏ အသေးစိတ် ကန့်လန့်ဖြတ် ပုံရိပ်များကို ထုတ်လုပ်ရန် အားကောင်းသော သံလိုက်စက်ကွင်းနှင့် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို အသုံးပြုသည်။ ကြွက်သား တစ်ရှူးစ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် မတူဘဲ MRI သည် ကြွက်သားတစ်ရှူး၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဧရိယာအပေါ် ရောင်ရမ်းမှုကို ပိုမို စိစစ်ဖော်ထုတ်နိုင်နိုင်သည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

Polymyositis ကို ပျောက်ကင်းအောင် မကုသနိုင်သော်လည်း ကုသမှုသည် သင့်ကြွက်သား စွမ်းအားနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်။ Polymyositis ကို စောစီးစွာ ကုသနိုင်လေ ကုသမှု ပိုမို ထိရောက်နိုင်ခြေ ပိုများလေဖြစ်ပြီး နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုနည်းပါးလေဖြစ်သည်။

ရောဂါတိုင်းအတွက် အကောင်းဆုံး လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် နည်းလမ်းတစ်ခုတည်းရယ်လို့ မရှိသည့်အတွက် ဆရာဝန်သည် သင့်ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ကုထုံးပေါ် တုံ့ပြန်ပုံအပေါ် မူတည်၍ သင့်ကုသမှုကို စိတ်ကြိုက် ပြင်ဆင်ဖန်တီးပေးမည်ဖြစ်သည်။

ဆေးဝါးများ (Medications)

အောက်ပါ ဆေးဝါးများကို Polymyositis ကုသရာတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် အသုံးပြုကြသည် –

• ကော်တီကိုစတီရွိုက်များ (Corticosteroids): Prednisone ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများ၏ အကူအညီဖြင့် Polymyositis ရောဂါလက္ခဏာများကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ သို့သော် ဤဆေးဝါးများကို ဆက်တိုက် အသုံးပြုခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ စနစ်အမျိုးမျိုးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ပြင်းထန်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤအကြောင်းအရင်းကြောင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး လျှော့ချနိုင်ရန် ဆရာဝန်သည် ဆေးပမာဏကို နည်းနိုင်သမျှ နည်းအောင် တဖြည်းဖြည်း လျှော့ချပေးနိုင်သည်။
• စတီရွိုက် လျှော့ချရေး ဆေးဝါးများ (Corticosteroid-sparing agents): ဤဆေးဝါးများကို ကော်တီကိုစတီရွိုက်နှင့် တွဲဖက် အသုံးပြုသည့်အခါ စတီရွိုက် ဆေးပမာဏနှင့် ဖြစ်လာနိုင်သော ဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ Polymyositis ကို ပုံမှန်အားဖြင့် Azathioprine နှင့် Methotrexate ဟုခေါ်သော ဆေးဝါးနှစ်မျိုးဖြင့် ကုသလေ့ရှိသည်။ ဤရောဂါအခြေအနေအတွက် ညွှန်ကြားနိုင်သည့် အခြားဆေးဝါးများမှာ Tacrolimus၊ Cyclosporine နှင့် Mycophenolate mofetil တို့ဖြစ်ကြသည်။
• Rituximab: အကယ်၍ သင်၏ Polymyositis ရောဂါလက္ခဏာများကို ပထမအဆင့် ကုထုံးဖြင့် လုံလောက်စွာ မထိန်းချုပ်နိုင်ပါက Rituximab သည် ရွေးချယ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို လေးဘက်နာ အဆစ်ရောင်ရောဂါကို ကုသရာတွင် ပိုမို ပုံမှန် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

ကုထုံးများ (Therapy)

သင့်ရောဂါလက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှုပေါ် မူတည်၍ ဆရာဝန်သည် အောက်ပါ နည်းလမ်းများကို အကြံပြုနိုင်သည် –

• ကာယကုထုံး (Physical therapy): ကာယကုထုံး ပညာရှင်သည် သင့်တော်သော လှုပ်ရှားမှု အဆင့်ကို အကြံပြုနိုင်ပြီး သင့်စွမ်းအားနှင့် ကွေးညွတ်ဆန့်ထုတ်နိုင်စွမ်းကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မြှင့်တင်ရန် လေ့ကျင့်ခန်းများကို ပြသပေးနိုင်သည်။
• စကားပြော ကုထုံး (Speech therapy): အကယ်၍ Polymyositis သည် သင့်အစာမျိုနိုင်စွမ်းကို ထိန်းချုပ်သည့် ကြွက်သားများကို အားနည်းစေပါက စကားပြော ကုထုံးသည် ဤပြောင်းလဲမှုများနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် မည်သို့ ပြုပြင်ရမည်ကို သင်ကြားပေးနိုင်သည်။
• အာဟာရဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်ခြင်း (Dietetic assessment): Polymyositis တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ အစာမျိုရခြင်းနှင့် ဝါးရခြင်းမှာ ပိုမို ခက်ခဲလာနိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေများတွင် ကျွမ်းကျင် အာဟာရဆရာဝန်သည် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်ပြီး ပြင်ဆင်ရလွယ်ကူသော အစားအစာများ ပြင်ဆင်ရာတွင် ကူညီပေးနိုင်သည်။

အခြား ကုသမှု လုပ်ဆောင်ချက်များ (Other procedures)

သွေးကြောအတွင်း ပေးပို့သော အင်မြူနိုဂလိုဗလင် (Intravenous Immunoglobulin – IVIg) သည် သွေးလှူဒါန်းသူ များစွာထံမှ ကျန်းမာသော အန်တီဘော်ဒီများ ပါဝင်သည့် သန့်စင်ပြီး သွေးထုတ်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအန်တီဘော်ဒီများသည် Polymyositis တွင် ကြွက်သားများကို တိုက်ခိုက်သည့် အန္တရာယ်ရှိသော အန်တီဘော်ဒီများကို တားဆီးပေးနိုင်သည်။ IVIg ကို သွေးကြောအတွင်း ပေးပို့သောကြောင့် ယင်း၏ သက်ရောက်မှုများသည် ယာယီသာ ဖြစ်နိုင်ပြီး ထိရောက်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ထပ်မံ ကုသမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။

Doctors who treat this condition