နှလုံးအမြှေးပါးအတွင်း အရည်စုခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

နှလုံးအမြှေးပါးအတွင်း အရည်စုခြင်းကို ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ခံစားနေရသော လက္ခဏာများနှင့် ကျန်းမာရေးရာဇဝင်ကို မေးမြန်းခြင်း၊ နားကြပ်ကိုအသုံးပြု၍ နှလုံးခုန်သံကို နားထောင်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။

အကယ်၍ ရောဂါလက္ခဏာများ မပြသပါက အခြားအကြောင်းရင်းများအတွက် ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်စဉ်တွင် တိုက်ဆိုင်စွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိလေ့ရှိပါသည် (ဥပမာ – ကားတိုက်မှုဖြစ်ပြီးနောက် ရင်ဘတ်ကို ဓာတ်မှန်ရိုက်ကြည့်ရာမှ တွေ့ရှိခြင်းမျိုး)။ မည်သည့်အခြေအနေတွင်မဆို နှလုံးအမြှေးပါးအတွင်း အရည်စုသည်ဟု သံသယရှိပါက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည် ရောဂါကို အတည်ပြုရန်အတွက် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။

• နှလုံးပုံရိပ်ဖော် အာထရာဆောင်း (Echocardiogram)။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် နှလုံးအပေါ် ဖိအားများခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော နှလုံးလုပ်ဆောင်ချက် လျော့နည်းမှု (Tamponade) ကို သိရှိနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် နှလုံးအမြှေးပါးအလွှာများကြားတွင် အရည်မည်မျှ စုပုံနေသည်ကိုလည်း ဖော်ပြနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် အသံလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ နှလုံး၏ လှုပ်ရှားနေသော ပုံရိပ်များကို ဖော်ထုတ်ပေးပြီး နှလုံးအခန်းများနှင့် နှလုံး၏ သွေးညှစ်ထုတ်နိုင်စွမ်းကို သိမြင်စေပါသည်။
• ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန် (Chest X-ray)။ အရည်စုပုံခြင်းမှာ သိသာထင်ရှားပါက ဓာတ်မှန်တွင် နှလုံးအရွယ်အစား ကြီးနေသည်ကို မြင်တွေ့နိုင်ပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် ဓာတ်မှန်မှတစ်ဆင့် နှလုံး၏ အရွယ်အစားနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်ကို စစ်ဆေးပေးနိုင်ပါသည်။
• MRI နှင့် CT scan ရိုက်ခြင်း။ အချို့သော အခြေအနေများတွင် ဤစစ်ဆေးမှုများကို အခြားအကြောင်းရင်းများအတွက် ပြုလုပ်ရာမှ နှလုံးအမြှေးပါးအတွင်း အရည်စုနေသည်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိတတ်ပါသည်။
• နှလုံးစက်လှိုင်းတိုင်းတာခြင်း (ECG သို့မဟုတ် EKG)။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း အီလက်ထရုတ် (Electrodes) ဟုခေါ်သော ကပ်ခွာလေးများကို ရင်ဘတ်၊ လက်နှင့် ခြေထောက်တို့တွင် ကပ်၍ စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထိုကပ်ခွာများကို ကွန်ပျူတာနှင့် ချိတ်ဆက်ထားပြီး နှလုံး၏ လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှု လှုပ်ရှားမှုကို တိုင်းတာပြသပေးပါသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ရရှိလာသော လှိုင်းပုံစံများကို ကြည့်ရှုကာ နှလုံးအပေါ် အရည်ဖိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော လက္ခဏာရပ်များကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ပါသည်။

ကုသခြင်း

နှလုံးအမြှေးပါးအတွင်း အရည်စုခြင်းကို ကုသရာတွင် အရည်စုသည့် ပမာဏ၊ ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ဖြစ်ပွားရသည့် အရင်းအမြစ်တို့အပေါ် မူတည်ပါသည်။ အကယ်၍ အရည်စုသည့် ပမာဏမှာ အနည်းငယ်မှ အသင့်အတင့်သာရှိပြီး လက္ခဏာမပြပါက ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ရုံဖြင့် လုံလောက်ပါသည်။ သို့သော် အရည်စုသည့် ပမာဏမှာ လျင်မြန်စွာ များပြားလာခြင်း၊ ရောဂါလက္ခဏာများ ခံစားရခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် ကင်ဆာရောဂါတို့နှင့် ဆက်စပ်နေပါက ချက်ချင်းကုသရန် လိုအပ်ပါသည်။ အရည်အလွန်အမင်း စုပုံခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးကို အရည်ဖိခြင်း (Cardiac tamponade) အခြေအနေများတွင် အရေးပေါ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကုသမှု ခံယူရန်မှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

ကုသမှု နည်းလမ်းများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

• ဆေးဝါးများ။ တီဘီကဲ့သို့သော ပိုးဝင်ခြင်းများကို တိုက်ဖျက်ရန် ပိုးသတ်ဆေးများ အသုံးပြုရသကဲ့သို့ ရောင်ရမ်းမှုနှင့် ဖောရောင်မှုကို လျှော့ချရန်အတွက် ရောင်ရမ်းမှု ကျဆင်းစေသော ဆေးဝါးများကိုလည်း ညွှန်ကြားလေ့ရှိပါသည်။ ဥပမာ – အက်စပရင် (Aspirin)၊ အိုင်ဗျူပရိုဖန် (Ibuprofen) ကဲ့သို့သော အရောင်ကျဆေးများ၊ ကိုလ်ချီစင်း (Colchicine) သို့မဟုတ် ပရက်ဒနီဆုန်း (Prednisone) ကဲ့သို့သော စတီရွိုက်ဆေးများ ပါဝင်ပါသည်။
• ခွဲစိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော လုပ်ဆောင်ချက်များ။ ဆေးဝါးများဖြင့် ကုသ၍ မရသောအခါ သို့မဟုတ် အရည်ပမာဏ များပြားလာခြင်းကြောင့် လက္ခဏာများ ခံစားရပြီး နှလုံးကို ဖိမိနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသောအခါ ဆရာဝန်သည် အရည်ဖောက်ထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ခြင်းတို့ကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များသည် အရည်များကို ဖယ်ရှားရန်နှင့် နောင်တွင် အရည်များ ထပ်မံမစုမိစေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။
  • အပ်ဖြင့် အရည်ဖောက်ထုတ်ခြင်း (Pericardiocentesis)။ နှလုံးအမြှေးပါးအတွင်းမှ ပိုလျှံနေသော အရည်များကို ဖောက်ထုတ်ရန် ရင်ဘတ်ရှိ နေရာတစ်ခုကို ထုံဆေးပေးပြီးနောက် နှလုံးအာထရာဆောင်း သို့မဟုတ် X-ray မှန်ပြောင်း (Fluoroscopy) အကူအညီဖြင့် လမ်းညွှန်မှုကို ရယူပါသည်။ ဆရာဝန်သည် အပ်ကို အသုံးပြု၍ နှလုံးတစ်ဝိုက်ရှိ နေရာအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ ကတ်သီတာ (Catheter) ဟုခေါ်သော ပြွန်ငယ်လေးကို ထည့်သွင်းပြီး အရည်များကို ဖောက်ထုတ်ပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် အရည်များ အားလုံး ကုန်စင်သွားသည်အထိ ရက်အနည်းငယ်ကြာ ပြွန်ကို ထားရှိနိုင်ပါသည်။
  • ရင်ဘတ်ဖွင့်၍ ခွဲစိတ်ခြင်း (Open-heart surgery)။ အချို့သောအခြေအနေများတွင် နှလုံးအပေါ် ဖိအားကို လျှော့ချရန်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒဏ်ရာများကို ကုသရန် နှလုံးအမြှေးပါးကို ခွဲစိတ်ဖောက်ထုတ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် နှလုံးခွဲစိတ်မှုအပြီး နှလုံးအမြှေးပါးအတွင်း သွေးယိုစိမ့်မှုရှိပါက သို့မဟုတ် အခြားနောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများရှိပါက အရည်များကို ဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့ စီးဆင်းသွားစေမည့် လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖန်တီးပေးရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
  • နှလုံးအမြှေးပါး ဖယ်ရှားခြင်း (Pericardiectomy)။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် နှလုံးကို ကာကွယ်ထားသော နှလုံးအမြှေးပါး အားလုံးကိုသော်လည်းကောင်း၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကိုသော်လည်းကောင်း ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကို အရည်ဖောက်ထုတ်သည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ကုသသော်လည်း အရည်များ ခဏခဏ ပြန်စုနေသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် အသုံးပြုရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

Doctors who treat this condition