ကလေး သွေးဖြူဥ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း

အကျဉ်းချုပ်အကြောင်းအရာ

သွေးဖြူဥ ဆိုသည်မှာ ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် မှိုပိုးကူးစက်မှုများမှ ကာကွယ်ရန် ခန္ဓာကိုယ်မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော ဆဲလ်များဖြစ်ပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် သင့်ကလေး၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် သွေးဖြူဥအရေအတွက် အလွန်များနေခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်နည်းနေခြင်းသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေကို ဖော်ပြနေခြင်းဖြစ်ပါသည်။

• သွေးဖြူဥနည်းခြင်း (Leukopenia)။ သွေးအတွင်း သွေးဖြူဥအရေအတွက် အလွန်နည်းပါးနေခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ သွေးဖြူဥအရေအတွက် အစဉ်တစိုက် နည်းပါးနေခြင်းသည် ပိုးဝင်နိုင်ခြေကို မြင့်မားစေပြီး အမျိုးမျိုးသော ရောဂါများနှင့် အခြေအနေများကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
• သွေးဖြူဥများခြင်း (Leukocytosis)။ သွေးအတွင်း သွေးဖြူဥအရေအတွက် ပိုလျှံနေခြင်းကို ဆိုလိုပြီး များသောအားဖြင့် ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။ အချို့သော ရောဂါများနှင့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေများသည် သွေးဖြူဥအရေအတွက်ကို ရေရှည်မြင့်တက်နေစေနိုင်ပါသည်။

သွေးဖြူဥ အမျိုးအစား အမျိုးမျိုးရှိပြီး တစ်မျိုးစီသည် ရောဂါများကို မတူညီသော နည်းလမ်းများဖြင့် တိုက်ဖျက်ကြပါသည်။ အဓိက အမျိုးအစားများမှာ-

• နျူထရိုဖေးလ် (Neutrophils)
• လင်ဖိုဆိုက် (Lymphocytes)
• မိုနိုဆိုက် (Monocytes)
• အီအိုဆင်နိုဖေးလ် (Eosinophils)
• ဘေဆိုဖေးလ် (Basophils)

သီးခြားသွေးဖြူဥ အမျိုးအစားတစ်ခုစီအပေါ် သက်ရောက်စေသော သွေးဖြူဥဆိုင်ရာ ရောဂါများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။

• နျူထရိုပီးနီးယား (Neutropenia)။ ။ဘက်တီးရီးယားနှင့် မှိုပိုးကူးစက်မှုများကို ကာကွယ်ပေးသော နျူထရိုဖေးလ် အရေအတွက် လျော့နည်းခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ ကင်ဆာရောဂါ၊ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ ထိခိုက်စေသော အခြေအနေများ၊ အချို့သော ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
• လင်ဖိုဆိုက်တိုပီးနီးယား (Lymphocytopenia)။ ။ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများကို ကာကွယ်ပေးသော လင်ဖိုဆိုက် အရေအတွက် လျော့နည်းခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤအခြေအနေသည် မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း၊ သီးခြားရောဂါများနှင့် ဆက်စပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးဝါးနှင့် ကုသမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
• မိုနိုဆိုက်ဆိုင်ရာ ရောဂါများ (Monocyte disorders)။ ။မိုနိုဆိုက်များသည် ပျက်စီးသွားသော တစ်ရှူးများကို ဖယ်ရှားပေးပြီး ခုခံအားစနစ်ကို ထိန်းညှိပေးပါသည်။ ပိုးဝင်ခြင်း၊ ကင်ဆာ၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်က မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သောရောဂါ (Autoimmune diseases) တို့ကြောင့် မိုနိုဆိုက်များ မြင့်တက်နိုင်ပြီး၊ အဆိပ်အတောက်များနှင့် ကီမိုဆေးသွင်းခြင်းတို့ကြောင့် လျော့နည်းနိုင်ပါသည်။
• အီအိုဆင်နိုဖီးလီးယား (Eosinophilia)။ ။ရောဂါများကို တိုက်ဖျက်ပေးသော အီအိုဆင်နိုဖေးလ် ဆဲလ်များ ပုံမှန်ထက် များပြားနေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်း သို့မဟုတ် သန်ကောင်၊ သံကောင်ကဲ့သို့သော ကပ်ပါးကောင်များကြောင့် ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။
• ဘေဆိုဖေးလ်ဆိုင်ရာ ရောဂါများ (Basophilic disorders)။ ။ဘေဆိုဖေးလ်များသည် ဒဏ်ရာအနာတရ ပျောက်ကင်းစေရန်၊ ပိုးဝင်ခြင်းနှင့် ဓာတ်မတည့်မှု တုံ့ပြန်ခြင်းများတွင် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုမှ ပါဝင်ပါသည်။ ဘေဆိုဖေးလ် အရေအတွက် နည်းခြင်းသည် ဓာတ်မတည့်မှု သို့မဟုတ် ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ များခြင်းသည် အချို့သော သွေးကင်ဆာများ သို့မဟုတ် အခြားရောဂါများကို ဖော်ပြနေနိုင်ပါသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

ကလေးတစ်ဦးတွင် ခံစားရသော လက္ခဏာများသည် ၎င်းတို့တွင်ဖြစ်ပွားနေသည့် သွေးဖြူဥရောဂါ အမျိုးအစားပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ ဆရာဝန်ထံမှ တိကျသော ရောဂါရှာဖွေမှု ရယူရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ သွေးဖြူဥဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၏ အဖြစ်များသော လက္ခဏာများမှာ-

• ပါးစပ်အတွင်း အနာများပေါက်ခြင်း
• အရေပြားတွင် ပြည်တည်နာများဖြစ်ခြင်း
• ပြင်းထန်သော မှိုပိုးဝင်ခြင်း
• ပြင်းထန်သော သွားဖုံးရောဂါ
• နှာခေါင်း၊ နား သို့မဟုတ် အဆုတ်တို့တွင် ခဏခဏ ပိုးဝင်ခြင်း

အချို့သော အခြေအနေများတွင် ထူးခြားသော လက္ခဏာများ ရှိတတ်ပါသည်။ ဥပမာ – ဒဏ်ရာများ ကျက်ရန် ကြာမြင့်ခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည် ဝမ်းလျှောခြင်း (တစ်ခါတစ်ရံ ဝမ်းတွင် အဆီများပါခြင်း) စသည်တို့ ဖြစ်ပါသည်။

ဖြစ်ပွားရသောအကြောင်းရင်းများ

သွေးဖြူဥဆိုင်ရာ ရောဂါများသည် သွေးဖြူဥအရေအတွက် မူမမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးဖြူဥများ၏ လုပ်ဆောင်ချက် ချို့ယွင်းခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။

သွေးဖြူဥနည်းခြင်း

နျူထရိုပီးနီးယားသည် သွေးအတွင်း နျူထရိုဖေးလ် အရေအတွက် နည်းပါးခြင်းဖြစ်ပြီး မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းတွင် ဆေးဝါးများ၊ အဆိပ်အတောက်များ၊ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ် မူမမှန်မှုတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ အချို့သော ရှားပါးမျိုးရိုးဗီဇရောဂါများတွင် မုန့်ချိုအိတ် လုပ်ဆောင်ချက် ချို့ယွင်းခြင်းနှင့်အတူ သွေးဖြူဥ ထုတ်လုပ်မှု အလွန်နည်းပါးခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ အချို့သော ပြင်းထန်သည့် မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါများတွင် နျူထရိုဖေးလ်များ ရင့်ကျက်မှုမရှိခြင်းကြောင့် ကလေးငယ်များသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက ပါးစပ်နာများနှင့် ပိုးဝင်ခြင်းများကို မကြာခဏ ခံစားရတတ်ပါသည်။

သွေးဖြူဥများခြင်း

အီအိုဆင်နိုဖီးလီးယားသည် သွေးအတွင်း အီအိုဆင်နိုဖေးလ် အရေအတွက် မြင့်မားနေခြင်းဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် အခြားဆဲလ်များ၏ အချက်ပေးမှုကြောင့် အီအိုဆင်နိုဖေးလ် ထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် နျူထရိုဖီးလီးယား (Neutrophilia) သည် နျူထရိုဖေးလ် အရေအတွက် ပုံမှန်ထက် များပြားနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အများအားဖြင့် ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးဝါးများကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။