အဝေးမှုန်ခြင်း

အဝေးမှုန်ခြင်း ရောဂါ

အကြောင်း သိကောင်းစရာ

ပါးစပ်စကားဖြင့် အဝေးမှုန်ခြင်းဟု လူသိများသော မိုင်အိုပီးယား (Myasthenia/Myopia) ရောဂါသည် အနီးရှိ အရာဝတ္ထုများကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နိုင်သော်လည်း အဝေးရှိ အရာဝတ္ထုများကို ဝေဝါးစွာ မြင်တွေ့ရသည့် အဖြစ်များသော အမြင်အာရုံ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် မျက်လုံး၏ ပုံသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် သီးသန့် မျက်လုံး အစိတ်အပိုင်းများကြောင့် အလင်းတန်းများ မှန်ကန်စွာ အလင်းယိုင်မှု မရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်းတွင် မျက်လုံး၏ နောက်ဘက်ရှိ မြင်လွှာ (retina) ပေါ်သို့ ကျရောက်ရမည့် အလင်းတန်းများသည် ယင်း၏ အရှေ့ဘက်တွင်သာ စုဆုံသွားကြသည်။

အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်း စတင်ဖြစ်ပွားမှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ကလေးဘဝနှင့် လူပျိုဖော်/အပျိုဖော်ဝင်ချိန်များတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး အသက် မှ ကြားတွင် တည်ငြိမ်သောအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလေ့ရှိသည်။ အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်းတွင် မျိုးရိုးလိုက်သည့် ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိသည်။

ပုံမှန် မျက်စိ စစ်ဆေးခြင်းများဖြင့် အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်းကို ရောဂါအမည်တပ် အတည်ပြုနိုင်ပြီး ဝေဝါးသော အမြင်အာရုံကို ဖြေရှင်းရန် မျက်မှန်၊ ကွန်တက်လင်း (contact lenses) သို့မဟုတ် အလင်းယိုင်မှု ပြုပြင်သည့် ခွဲစိတ်မှု ကဲ့သို့သော ပြုပြင်သည့် နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်း၏ လက္ခဏာများ သို့မဟုတ် ပြသချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်-

• အဝေးရှိ အရာဝတ္ထုများကို ကြည့်ရှုရန် ကြိုးစားသည့်အခါ အမြင်အာရုံ ဝေဝါးခြင်း
• ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နိုင်ရန် မျက်လုံးကို စမှိတ်ကြည့်ရခြင်း သို့မဟုတ် မျက်ခွံကို ပိတ်ကြည့်ရခြင်း၏ လိုအပ်ချက်
• မျက်စိ ညောင်းညာခြင်း
• ခေါင်းကိုက်ခြင်း

အဝေးကြည့်မှုန့်သော လူကြီးများအတွက် လမ်းဆိုင်းဘုတ်များ သို့မဟုတ် စတိုးဆိုင် ဆိုင်းဘုတ်များကို ဖတ်ရှုရာတွင် စိန်ခေါ်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။ အချို့သော လူများသည် နေ့ဘက်တွင် အမြင်အာရုံ ရှင်းလင်းနေသော်လည်း ညဘက် ကားမောင်းချိန် ကဲ့သို့သော အလင်းရောင် နည်းပါးသည့် အခြေအနေများတွင် အမြင်အာရုံ ဝေဝါးခြင်းကို ခံစားရနိုင်သည်။ အဆိုပါ သီးသန့် အခြေအနေကို ညဘက် အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်း (night myopia) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။

ကလေးများတွင် စာသင်ခန်းအတွင်းရှိ ကျောက်သင်ပုန်း သို့မဟုတ် စခရင်ပေါ်တွင် ပြသထားသည့် အကြောင်းအရာများကို ကြည့်ရှုရာတွင် အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ငယ်ရွယ်သော ကလေးများသည် အမြင်အာရုံ ပြဿနာများကို နှုတ်ဖြင့် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုနိုင်ခြင်း မရှိသော်လည်း အမြင်အာရုံ ပြဿနာများရှိကြောင်း ညွှန်ပြနေသည့် အောက်ပါ ပြုမူဆောင်ရွက်ချက်များကို ပြသနိုင်ပါသည် –

• အဝေးရှိ အရာဝတ္ထုများကို သတိမမူမိခြင်း
• ဆက်တိုက် မျက်လုံးစမှိတ်ကြည့်ခြင်း
• ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် နီးကပ်စွာ ထိုင်ရသည်ကို ပိုမိုနှစ်သက်ခြင်း
• လွန်ကဲစွာ မျက်တောင်ခတ်ခြင်း
• မကြာခဏ မျက်လုံးပွတ်ခြင်း

သင့်ကလေးသည် အမြင်အာရုံ ပြဿနာဆိုင်ရာ အရိပ်အယောင်များကို ပြသပါက သို့မဟုတ် ဆရာမက ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ပြဿနာများကို ညွှန်ပြပါက မျက်စိ အထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြသရန် ရက်ချိန်းယူပါ။ သင့်အတွက်မူ သင့်အမြင်အာရုံ အပြောင်းအလဲများကို သတိပြုမိပါက၊ ကားမောင်းခြင်းကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ရပါက သို့မဟုတ် သင့်အမြင်အာရုံ အရည်အသွေးသည် သင့်လှုပ်ရှားမှုများ၏ ပျော်ရွှင်မှုကို ဟန့်တားနေပါက ရက်ချိန်းယူပါ။

အောက်ပါ အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်ပါက အရေးပေါ် ဆေးဝါးကုသမှုကို ရှာဖွေပါ –

• မျက်လုံးတစ်ဖက် သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အလင်းရောင်လက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း
• အမြင်အာရုံအကွက်အတွင်း မျောပါနေသော အစက်အပြောက် သို့မဟုတ် အမျှင်တန်း အမြောက်အမြား ရုတ်တရက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း
• သင့်ဘေးဘက် အမြင်အာရုံ (outer or side vision) တွင် အရိပ်တစ်ခု ပေါ်လာခြင်း
• သင့်အမြင်အာရုံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုလုံးကို ကွယ်ပျောက်စေသည့် ကုလားကာတစ်ခု လွှမ်းခြုံထားသကဲ့သို့ မီးခိုးရောင် အရိပ်တစ်ခု ဖုံးလွှမ်းသွားခြင်း။

အဆိုပါ အရိပ်အယောင်များသည် ချက်ချင်း ကုသမှု လိုအပ်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည့် မြင်လွှာ ကွာကျခြင်း (detached retina) ကို ညွှန်ပြနေနိုင်သည်။ ထို့အပြင် သိသာထင်ရှားသော အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်းသည် မြင်လွှာ ကွာကျမှု ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

ပုံမှန် မျက်စိ စစ်ဆေးခြင်းများ

အမြင်အာရုံ ပြဿနာများ သို့မဟုတ် ဖြည်းဖြည်းချင်း အပြောင်းအလဲများကို ကလေးများနှင့် လူကြီးများ နှစ်ဦးစလုံးက သတိမမူမိဘဲ ရှိနေနိုင်သည်။ အမေရိကန် မျက်စိရောဂါဗေဒ အကယ်ဒမီ (American Academy of Ophthalmology) က အချိန်ကိုက် သိရှိနိုင်ရန်နှင့် ကုသနိုင်ရန် ပုံမှန် အမြင်အာရုံ စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုထားသည်။

ကလေးများနှင့် လူပျိုဖော်/အပျိုဖော်များ – သင့်ကလေး၏ ကလေးအထူးကု ဆရာဝန် သို့မဟုတ် အခြား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် အဓိက အဆင့်များတွင် သင့်ကလေး၏ မျက်စိကျန်းမာရေးကို အကဲဖြတ်ရန် အခြေခံ မျက်စိစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ပေးမည်ဖြစ်သည် – မွေးဖွားပြီး ခဏအကြာ၊ ၆ လမှ ၁၂ လ အကြားနှင့် အသက် ၁၂ မှ ၃၆ အကြားတွင် တစ်ကြိမ် ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ စိုးရိမ်စရာများ ပေါ်ပေါက်လာပါက မျက်စိကျန်းမာရေးကို အထူးပြုသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ မျက်စိဆရာဝန်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခြင်းကို အကြံပြုနိုင်သည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အမြင်အာရုံ ပြဿနာများကို သိရှိနိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည့် အမြင်အာရုံ စစ်ဆေးမှုများကို ကလေးအထူးကု ဆရာဝန်များ၊ မျက်စိဆရာဝန်များနှင့် မျက်မှန်ဆရာဝန်များ အပါအဝင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူ အမျိုးမျိုးက ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆေးမှုများကို ကျောင်းများ သို့မဟုတ် လူထုစခန်းများတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ဝန်ဆောင်မှု ပေးကြသည်။ အကြံပြုထားသော စစ်ဆေးမှု အကြိမ်ရေများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် –

• အသက် ၃ နှင့် ၅ အကြားတွင် အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ်
• မူကြိုမဝင်မီ၊ ပုံမှန်အားဖြင့် အသက် ၅ သို့မဟုတ် ၆ ဝန်းကျင်တွင်
• အထက်တန်းကျောင်း တက်ရောက်စဉ် ကာလတစ်လျှောက် နှစ်စဉ်

စစ်ဆေးမှုအတွင်း အမြင်အာရုံ ပြဿနာကို တွေ့ရှိပါက မျက်မှန်ဆရာဝန် သို့မဟုတ် မျက်စိဆရာဝန်နှင့် ဘက်စုံ မျက်စိစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

လူကြီးများ – အမေရိကန် မျက်စိရောဂါဗေဒ အကယ်ဒမီက သိရှိထားသော အမြင်အာရုံ သို့မဟုတ် မျက်စိရောဂါ ပြဿနာများ မရှိသည့် ကျန်းမာသော လူကြီးများသည် အောက်ပါ အချိန်ဇယားအတိုင်း ပြီးပြည့်စုံသော မျက်စိစစ်ဆေးမှုကို ခံယူသင့်ကြောင်း အကြံပြုထားသည် –

• အသက် ၃၀ မှ ၃၉ အကြားတွင် အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ်
• အသက် ၄၀ မှ ၅၄ အထိ ၂ နှစ်မှ ၄ နှစ်တိုင်းတွင် တစ်ကြိမ်
• အသက် ၅၅ မှ ၆၄ အထိ ၁ နှစ်မှ ၃ နှစ်တိုင်းတွင် တစ်ကြိမ်
• အသက် ၆၅ နောက်ပိုင်းတွင် ၁ နှစ်မှ ၂ နှစ်တိုင်းတွင် တစ်ကြိမ်

ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ၊ မျက်စိရောဂါ မျိုးရိုးရာဇဝင်ရှိသူများ၊ သွေးတိုးရောဂါရှိသူများ သို့မဟုတ် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများနှင့် ဆက်စပ်သော အခြား အန္တရာယ်ရှိသူများအတွက် ပိုမို မကြာခဏ မျက်စိစစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်နိုင်သည်။ ထို့အတူ ပါဝါမျက်မှန်၊ ကွန်တက်လင်း တပ်ဆင်ထားသူများ သို့မဟုတ် အမြင်အာရုံ ပြုပြင်သည့် ခွဲစိတ်မှု ရာဇဝင်ရှိသူများသည် ပိုမို ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်နိုင်သည်။ အကြံပြုထားသော အကြိမ်ရေကို သင့်မျက်စိဆရာဝန်က အကြံပြုပေးမည် ဖြစ်သည်။

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများ

မျက်လုံးတွင် ပုံရိပ်များကို စုဆုံပေးရန် တာဝန်ရှိသော အစိတ်အပိုင်း နှစ်ခု ပါဝင်သည် –

• စက်ဝိုင်းခြမ်း ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ပွင့်လင်းမြင်သာသည့် မျက်လုံး၏ အရှေ့ဘက် မျက်နှာပြင်ဖြစ်သော ကော်နီယာ (cornea)။
• M&M သကြားလုံး၏ အရွယ်အစားနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသည့် ကြည်လင်သော တည်ဆောက်ပုံဖြစ်သော လင်းဘုတ် (lens)။

အမြင်အာရုံကို သိရှိခံစားနိုင်ရန် အလင်းသည် မျက်လုံး၏ ကော်နီယာနှင့် လင်းဘုတ် နှစ်ခုလုံးကို ဖြတ်သန်းသွားရန် လိုအပ်သည်။ အဆိုပါ တည်ဆောက်ပုံများသည် အလင်းကို အလင်းယိုင်စေခြင်း သို့မဟုတ် ကွေးညွှတ်စေခြင်း ပြုလုပ်ပေးပြီး၊ ယင်းအလင်းသည် မျက်လုံး၏ နောက်ဘက်ရှိ အာရုံကြော တစ်ရှူးများ (မြင်လွှာ) ပေါ်သို့ တိကျစွာ စုဆုံမိစေရန် ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ ထို့နောက် အဆိုပါ တစ်ရှူးများသည် အလင်းကို ဦးနှောက်သို့ ပို့ဆောင်သည့် အချက်ပြမှုများအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးကာ ပုံရိပ်များကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။

အလင်းယိုင်မှု အမှားများ (Refractive errors)

အလင်းယိုင်မှု အမှား အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည့် အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်းသည် ကော်နီယာ၏ ပုံသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် အခြေအနေ သို့မဟုတ် မျက်လုံး၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကြောင့် ဝင်ရောက်လာသော အလင်းကို မတိကျစွာ စုဆုံမိစေသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်းသည် လွန်ကဲစွာ ရှည်လျားသော သို့မဟုတ် ပုန်းညှင်းသီး ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော မျက်လုံး သို့မဟုတ် မတ်စောက်လွန်းသော ကွေးညွှတ်မှုရှိသည့် ကော်နီယာတို့မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်သည်။ အဆိုပါ ပြောင်းလဲမှုများသည် အလင်းတန်းများကို မြင်လွှာ၏ အရှေ့ဘက်တွင် စုဆုံစေပြီး ဖြတ်သန်းသွားစေသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် မြင်လွှာမှ ဦးနှောက်သို့ ပို့ဆောင်သော အချက်ပြမှုများကို ဝေဝါးနေသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုလိုက်သည်။

ထပ်ဆောင်း အလင်းယိုင်မှု အမှားများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် –

• အနီးကြည့်မှုန့်ခြင်း (Hyperopia) – ယင်းသည် သင့်မျက်လုံးသည် ပုံမှန်ထက် တိုတောင်းနေသည့်အခါ သို့မဟုတ် သင့်ကော်နီယာသည် ကွေးညွှတ်မှု နည်းပါးလွန်းသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အချို့သော လူများသည် အဝေးရှိ အရာဝတ္ထုများကို အတန်ငယ် ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နိုင်သော်လည်း အနီးရှိ အရာဝတ္ထုများသည် ဝေဝါးစွာ ပေါ်နေနိုင်သည်။ အနီးကြည့်မှုန့်ခြင်းရှိသော အခြားလူများသည် အကွာအဝေး အားလုံးတွင် အမြင်အာရုံ ဝေဝါးခြင်းကို ခံစားရသည်။
• အက်စတစ်ဂမတီဇင် ခေါ် အမြင်ယိုင်ခြင်း (Astigmatism) – ယင်းသည် သင့်ကော်နီယာ သို့မဟုတ် လင်းဘုတ်သည် မညီမညာ ကွေးညွှတ်မှုကို ပြသပြီး အခြားဘက်ထက် အနားတစ်ဘက်တွင် ပိုမို မတ်စောက်နေသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမြင်အာရုံသည် အကွာအဝေး အားလုံးတွင် ပုံသဏ္ဌာန် ပျက်ယွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဝေဝါးခြင်း ဖြစ်လာသည်။

ဖြစ်နိင်ချေရှိသော အကြောင်းအရင်းများ

အချို့သော အချက်အလက်များသည် အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို ပိုမို မြင့်မားစေနိုင်သည်၊ အဆိုပါ အချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် –

• မျိုးရိုးဗီဇ – အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်းသည် မကြာခဏ မိသားစုလိုက် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး မိဘတစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဦးစလုံး အဝေးကြည့်မှုန့်ပါက ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမို မြင့်မားသည်။
• ကြာရှည်စွာ အနီးကပ် လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခြင်း – စာဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြား အနီးကပ် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကာလရှည်ကြာ ပြုလုပ်ခြင်းသည် အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
• စခရင် ကြည့်ရှုချိန် – သုတေသနပြုချက်များအရ ကွန်ပျူတာ သို့မဟုတ် စမတ်ကိရိယာများတွင် အချိန်ကြာရှည်စွာ သုံးစွဲသော ကလေးများသည် အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမို မြင့်မားသည့် စိန်ခေါ်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်။
• ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေများ – အချို့သော လေ့လာမှုများက အပြင်ဘက်တွင် အချိန်လုံလောက်စွာ မကုန်လွန်ခြင်းသည် အဝေးကြည့်မှုန့်ခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားမှုကို အထောက်အကူပြုနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။