ခါးဆစ်ရိုးကွင်း ကျွံခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

ဆရာဝန်များသည် သင့်ခါးနာခြင်းဝေဒနာကို စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပြီး နာကျင်မှု၏ မူလဇစ်မြစ်ကို ရှာဖွေရန်အတွက် ကိုယ်ခန္ဓာပိုင်းဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုအမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။ ထို့အပြင် သင့်ကြွက်သားများ၏ တုံ့ပြန်မှု (Reflexes)၊ ကြွက်သားကြံ့ခိုင်မှု၊ လမ်းလျှောက်နိုင်စွမ်းနှင့် အာရုံခံစားမှုတို့ကို စစ်ဆေးရန် အာရုံကြောဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

ပုံမှန်အားဖြင့် ခါးဆစ်ရိုးကွင်း ကျွံခြင်းဖြစ်ပွားသော အခြေအနေများတွင် အဆိုပါစမ်းသပ်မှုများဖြင့်ပင် လုံလောက်သော်လည်း၊ ဆရာဝန်က အခြားသော ရောဂါအခြေအနေတစ်ခုခုကို သံသယရှိပါက အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို မှာကြားနိုင်ပါသည်။

ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးခြင်း (Imaging tests)

• ဓာတ်မှန် (X-rays): ဤဓာတ်မှန်များသည် ခါးနာခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် ပိုးဝင်ခြင်း၊ အကျိတ်ဖြစ်ခြင်း၊ ကျောရိုးတန်းညှိမှု ပြဿနာများ သို့မဟုတ် အရိုးကျိုးခြင်း ကဲ့သို့သော အခြားပြဿနာများ ရှိ၊ မရှိကို ဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်ပါသည်။
• ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT scan): ယင်းသည် ကျောရိုးတိုင်နှင့် ၎င်း၏ပတ်ပတ်လည်ရှိ အခြားသော တည်ဆောက်ပုံများကို ပိုမိုရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ မြင်တွေ့နိုင်ရန် အရပ်မျက်နှာအမျိုးမျိုးမှ ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်မှန်များစွာကို စုစည်းပေါင်းစပ်ထားခြင်းနှင့် တူပါသည်။
• သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI): ဤစစ်ဆေးမှုကို ခါးဆစ်ရိုးကွင်း ကျွံနေသောနေရာကို ရှာဖွေရန်နှင့် ထိခိုက်မိသော အာရုံကြောများကို မြင်တွေ့နိုင်ရန် အသုံးပြုပါမည်။
• မိုင်ယယ်လိုဂရမ် (Myelogram): ယင်းသည် ဓာတ်မှန်မရိုက်မီ ဆေးရည် (Dye) တစ်မျိုးကို ထိုးသွင်း၍ ရိုက်ကူးသော ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT scan) ဖြစ်ပြီး၊ ခါးဆစ်ရိုးကွင်း အများအပြား ကျွံခြင်းကြောင့် ကျောရိုးမကြီး သို့မဟုတ် အာရုံကြောများ ဖိညှပ်ခံနေရခြင်း ရှိ၊ မရှိကို ကြည့်ရှုရန် အသုံးပြုသည်။

အာရုံကြော စစ်ဆေးခြင်း (Nerve tests)

ကြွက်သားလျှပ်စစ်လှိုင်းတိုင်းတာခြင်း (EMG) နှင့် အာရုံကြောလျှပ်စီးမှု စစ်ဆေးခြင်းတို့ကို အာရုံကြောတစ်ရှူးများတစ်လျှောက် လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်မှုများ မည်မျှကောင်းမွန်စွာ စီးဆင်းနေသည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်နှင့် အာရုံကြောထိခိုက်ပျက်စီးမှုကို ရှာဖွေရန် အသုံးပြုသည်။

အာရုံကြောလျှပ်စီးမှု လေ့လာခြင်း (Nerve conduction study): ဤစစ်ဆေးမှုကို အရေပြားပေါ်တွင် အီလက်ထရုတ် (Electrodes) ကပ်ပြားလေးများ ကပ်၍ ပြုလုပ်ပြီး ကြွက်သားနှင့် အာရုံကြောများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို သိရှိရန် ကူညီပေးသည်။ ယင်းသည် အာရုံကြောများအတွင်းသို့ လျှပ်စီးကြောင်းအနည်းငယ် ဖြတ်သန်းသွားစဉ် အာရုံကြောအချက်ပြလှိုင်းများ၏ တုံ့ပြန်မှုကို ပြသပေးမည် ဖြစ်သည်။

ကြွက်သားလျှပ်စစ်လှိုင်း တိုင်းတာခြင်း (Electromyography – EMG): ဤစစ်ဆေးမှုကို ကြွက်သားများ ကျုံ့သည့်အချိန်နှင့် အနားယူနေသည့်အချိန်များတွင် ရှိသော ကြွက်သား၏ လျှပ်စစ်လှုပ်ရှားမှုကို ကြည့်ရှုရန် အသုံးပြုသည်။ ယင်းကို သိရှိနိုင်ရန် ဆရာဝန်သည် အရေပြားမှတစ်ဆင့် ကြွက်သားအမျိုးမျိုးအတွင်းသို့ အပ်ပုံစံ အီလက်ထရုတ်လေးများကို ထည့်သွင်းပါလိမ့်မည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

ခါးဆစ်ရိုးကွင်း ကျွံခြင်းဟု ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိရသော လူနာများသည် အထူးကုဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသည့်အခါ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းတစ်ခုတည်းသာ တစ်ခုတည်းသော ရွေးချယ်စရာဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်တတ်ကြသည်။ သို့သော် အမှန်စင်စစ်တွင် ခါးဆစ်ရိုးကွင်း ကျွံခြင်းအတွက် ရောဂါအခြေအနေနှင့် ပြင်းထန်မှုအဆင့်ပေါ်မူတည်၍ ကုသမှုရွေးချယ်စရာ အမျိုးမျိုး ရှိပါသည်။

• ဆေးဝါးဖြင့်ကုသခြင်း (Medication): နာကျင်မှုနှင့် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် သောက်ဆေး၊ ထိုးဆေးများ အပါအဝင် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ သို့မဟုတ် ကြွက်သားပြေလျော့ဆေးများနှင့်အတူ ကော်တီကိုစတီးရွိုက် (Corticosteroid) ထိုးဆေးများ ပါဝင်သည်။
• ကာယကုထုံး (Physiotherapy): ကြွက်သားများကို ပြေလျော့စေပြီး နာကျင်မှုကို လျှော့ချပေးသည်။ ထို့ပြင် ကြွက်သားများ သန်မာလာစေရန်လည်း ကူညီပေးသည်။ သို့သော် ကုသမှု၏ အမြင့်မားဆုံးသော ရလဒ်များ ရရှိနိုင်စေရန်အတွက် လူနာသည် ဆရာဝန်နှင့် ကာယကုထုံးပညာရှင်တို့၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေရမည်ဖြစ်ပြီး ကုထုံးအစီအစဉ်ကို စဉ်ဆက်မပြတ် လိုက်နာရပါမည်။
• ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery): အထက်ဖော်ပြပါ ကုသမှုရွေးချယ်စရာများ (ဆေးဝါးနှင့်/သို့မဟုတ် ကာယကုထုံး) ဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာလာခြင်းမရှိပါက ဆရာဝန်က ခွဲစိတ်ကုသမှုကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ လက်ရှိတွင် အမြင့်မားဆုံးသော တိကျမှုကို ပေးစွမ်းနိုင်သည့် ခေတ်မီနည်းပညာများ၏ အကူအညီကြောင့် ခွဲစိတ်ကုသခြင်းသည် လူအများ ထင်မှတ်ထားကြသလောက် စိုးရိမ်စရာမရှိတော့ပါ။

အာရုံကြောများနှင့် ကျောရိုးမကြီးပေါ်ရှိ ဖိအားများကို လျှော့ချပေးရန်အတွက် ခွဲစိတ်မှုနည်းပညာ အမျိုးမျိုး ရှိပါသည်။

• ခါးဆစ်ရိုးကွင်း ဖြတ်တောက်ခြင်း (Diskectomy): ကျွံနေသော ခါးဆစ်ရိုးကွင်းကို ဖယ်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။
• ကျောရိုးကွင်းနောက်လွှာ ဖယ်ရှားခြင်း (Laminectomy / decompression therapy): ကျောရိုးပြွန်ကို ကျယ်စေရန်နှင့် ကျောရိုးမကြီးပေါ်ရှိ ဖိအားများကို လျှော့ချရန်အတွက် ကျောရိုးကွင်းနောက်လွှာ (Lamina) ကို ဖယ်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။
• ကျောရိုးဆစ်ချင်း ဂဟေဆက်ခြင်း (Spinal fusion): ကျောရိုးဆစ် နှစ်ခု သို့မဟုတ် ထိုထက်ပို၍ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် သင့်ကျောရိုးကို ပိုမိုတည်ငြိမ်စေခြင်း ဖြစ်သည်။
• မှန်ပြောင်းကြည့်ခွဲစိတ်ခြင်း (Endoscopic surgery): အနုကြည့်မှန်ပြောင်း (Microscope) ကို အသုံးပြု၍ ဒဏ်ရာအနည်းဆုံးဖြစ်စေသော ခွဲစိတ်မှုနည်းလမ်း (Minimally invasive surgery) ဖြစ်ပြီး၊ ဒဏ်ရာသေးငယ်ကာ ပတ်ပတ်လည်ရှိ ကြွက်သားများကို ထိခိုက်မှုနည်းစေသည်။ ထို့ပြင် သွေးထွက်နည်းခြင်း၊ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာနည်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်သက်သာလာမည့် အချိန်ကာလကို တိုတောင်းစေခြင်း စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိစေသည်။

အထက်ဖော်ပြပါ နည်းပညာများအပြင် ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်စဉ်အတွင်း အာရုံကြောများကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်း (Intraoperative neuromonitoring) ဟုခေါ်သော အခြားနည်းပညာတစ်ခုလည်း ရှိပြီး၊ ယင်းသည် အာရုံကြောများကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ ပြသပေးသောကြောင့် အရေးကြီးသော ခွဲစိတ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း အာရုံကြောထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်ခြေ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။

ထို့ကြောင့် သင့်တွင် ရောဂါလက္ခဏာများ စတင်ပြသသည့် အစောပိုင်းအဆင့်မှစ၍ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များ ရယူမည်ဆိုပါက ခါးဆစ်ရိုးကွင်း ကျွံခြင်းကို ခွဲစိတ်စရာမလိုဘဲ ကုသနိုင်သည်မှာ ထင်ရှားပါသည်။ သို့သော်ငြားလည်း သင့်တွင် ပြင်းထန်သော အခြေအနေရှိနေပြီး ခွဲစိတ်ကုသရန် လိုအပ်လာပါက၊ ကျွမ်းကျင်သော ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီးများအဖွဲ့နှင့်အတူ ခေတ်မီဆန်းသစ်သော နည်းပညာများ၏ အကူအညီဖြင့် ဒဏ်ရာရရှိနိုင်ခြေ၊ ဆေးရုံတက်ရောက်ရမည့် အခြေအနေများကို လျှော့ချပေးနိုင်သည့် အကျိုးထိရောက်သော ခွဲစိတ်မှုကို ရရှိစေနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် လူနာအား ပိုမိုကောင်းမွန်သော လူနေမှုဘဝ အရည်အသွေးကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်စေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

Doctors who treat this condition