အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှု
ဘိုကင်တင်ရန်
ဆရာ၀◌န်နဲ့တွေ့ဆုံရန်အကျဉ်းချုပ်
အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုသည် အကြားအာရုံစနစ်ကို ထိခိုက်စေသော အချက်အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုကဲ့သို့ အကြားအာရုံချို့ယွင်းလာပါက တစ်ပါးသူများနှင့် စကားပြောဆိုမှုများတွင် ပြောစကားများကို နားလည်ခြင်း၊ ပါဝင်ခြင်းတွင် အခက်အခဲများဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤချို့ယွင်းမှုသည် သင့်အလုပ်စွမ်းဆောင်ရည်၊ အခြားသူများနှင့် ဆက်သွယ်စကားပြောခြင်းနှင့် တစ်ကိုယ်ရည်နေပျော်ခြင်းများကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်းနှင့် အကြားအာရုံချို့ယွင်းလာခြင်း (presbycusis) ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေများလာနိုင်သည်။ အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုသည် အမျိုးအစားအားဖြင့် သုံးမျိုးခွဲနိုင်သည်
- လျှပ်ကူးအကြားအာရုံချို့ယွင်းခြင်းသည် ပြင်ပနား (နားပြွန်) သို့မဟုတ် အလယ်နားမှတစ်ဆင့် အသံဖြတ်သန်းမှုကို တစ်စုံတစ်ခုက တားဆီးသောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှု ဖြစ်သည်။
- အာရုံခံအကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုသည် နားအတွင်းပိုင်းထဲတွင် အချိန်ကြာရှည်စွာ ထိခိုက်ခြင်း ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အချို့လူများတွင် အာရုံခံအကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုသည် ရုတ်တရက် သို့မဟုတ် ရက်တိုအတွင်း အာရုံခံအကြားအာရုံချို့ယွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် နားပင်းခြင်းအဖြစ် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
- အပြင်နား (လျှပ်ကူးအကြားအာရုံချို့ယွင်းခြင်း) နှင့် အတွင်းနား (အာရုံခံအကြားအာရုံချို့ယွင်းခြင်း) နှစ်မျိုးလုံးထိခိုက်နေသော အခြေအနေများတွင် ရောနှောအကြားအာရုံချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်းနှင့် ဆူညံသံများနှင့် ကြာရှည်စွာထိတွေ့ခြင်းကြောင့် အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ နားဖာချေးများခြင်း၊ပိတ်ခြင်း ကဲ့သို့သော အချက်များသည်လည်း နား၏ကြားနိုင်စွမ်းကို ယာယီလျော့ကျစေနိုင်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုသည် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမည်မဟုတ်သော်လည်း သင့်အကြားအာရုံစွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ရန် နည်းလမ်းများရှိပါသည်။
လက္ခဏာများ
အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်နိုင်သည်-
- နောက်ခံဆူညံသံများကြောင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခြင်း။
- လူမှုရေးပတ်ဝန်းကျင်အချို့ကို ရှောင်ရှားခြင်း။
- စကားပြောခြင်းနှင့် အခြားအသံများ တိုးလာခြင်း။
- စကားလုံးများကို နားလည်ရန်ခက်ခဲခြင်း။ အထူးသဖြင့် လူစည်ကားသော သို့မဟုတ် ဆူညံသောပတ်ဝန်းကျင်များတွင် စကားလုံးများကိုနားလည်ရန်ခက်ခဲခြင်း
- သရအက္ခရာမဟုတ်သော ဗျည်းအက္ခရာများကို ကြားရခြင်းတွင် အခက်အခဲဖြစ်ခြင်း။
- အခြားသူများအား ပိုမိုနှေးကွေးစွာ၊ ရှင်းလင်းစွာနှင့် ကျယ်လောင်စွာ ပြောဆိုရန် မကြာခဏတောင်းဆိုရခြင်း။
- တီဗီ သို့မဟုတ် ရေဒီယို၏ အသံ တိုးမြှင့်ရန် လိုအပ်ခြင်း။
- (tinnitus)ဟုခေါ်သော နားထဲတွင် အသံမြည်ခြင်း ကို ခံစားနေရခြင်း။
ရုတ်တရက် အကြားအာရုံချို့ယွင်းသောအခြေအနေများတွင် အထူးသဖြင့် နားတစ်ဖက်ထဲတွင် အကြားအာရုံချို့ယွင်းပါက အမြန်ဆုံး ဆေးကုသမှုခံယူရန် အရေးကြီးပါသည်။ အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုကြောင့် အခက်အခဲများဖြစ်ပေါ်ပါက သင့်ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ရန် အကြံပြုလိုပါသည်။ အသက်အရွယ်ကြောင့် အကြားအာရုံချို့ယွင်းခြင်းသည် တဖြည်းဖြည်းချင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး အစောပိုင်းအဆင့်များတွင် သတိပြုမိရန်ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။
နားကြားမှုချို့ယွင်းခြင်းကို ဖြစ်စေသောအကြောင်းရင်းများ
နားကြားမှုချို့ယွင်းခြင်းကို ဖြစ်စေသောအချက်များတွင် အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်-
- နားအတွင်းပိုင်းပျက်စီးခြင်း- အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်းနှင့် ဆူညံသံများနှင့်ကြာရှည်ထိတွေ့ခြင်းသည် နားအတွင်းရှိ အမွှေးအမျှင်များ၊ အာရုံကြောဆဲလ်များ ပျက်စီးစေပြီး ဦးနှောက်သို့ အသံပေးပို့ခြင်းကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဤပျက်စီးမှုသည် ဦးနှောက်သို့အသံလှိုင်းပေးပို့ခြင်းကို ချို့ယွင်းစေပြီး ထို့ကြောင့် အကြားအာရုံဆုံးရှုံးခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ စူးသောအသံများကို အာရုံခံခြင်းသည် ဝေဝါးလာပြီး နောက်ခံဆူညံသံများကြားတွင် စကားလုံးများကို ခွဲခြားသိမြင်ရန် ခက်ခဲနိုင်သည်။
- နားဖာချေးစုပုံခြင်း- အချိန်ကြာကြာ နားဖာချေးစုပုံခြင်းသည် နားလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့စေပြီး အသံလှိုင်းများဖြတ်သန်းမှုကို တားဆီးနိုင်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် နားဖာချေးများကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် အကြားအာရုံပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။
- နားပိုးဝင်ခြင်း၊ အရိုးနု ပုံမှန်မဟုတ်ပဲ ကြီးထွားလာခြင်း သို့မဟုတ် အကျိတ်များ- ဤအခြေအနေများကို နားအပြင်ဘက် သို့မဟုတ် နားအလယ်ရှိ မည်သည့်နေရာမဆို ဖြစ်ပေါ်လာပါက အကြားအာရုံဆုံးရှုံးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
- နားစည်ကွဲခြင်း : ဆူညံသံများနှင့်ထိတွေ့ခြင်း၊ နားအတွင်း ရုတ်တရက်ဖိအားပြောင်းလဲမှုများ၊ နားထဲသို့ အရာဝတ္ထုများထည့်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းများသည် နားစည်ကွဲခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အကြားအာရုံချို့ယွင်းခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
အကြားအာရုံချို့ယွင်းလွယ်ကူစေသော အချက်များ
နားအတွင်းရှိ အမွှေးအမျှင်များနှင့် အာရုံကြောဆဲလ်များ ဆုံးရှုံးခြင်းကို ထိခိုက်စေသောအချက်များတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
- အိုမင်းခြင်း- အသက်အရွယ်ကြီးမြင့်လာသည်နှင့်အမျှ နားအတွင်း ပျက်စီးခြင်းသည် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
- ကျယ်လောင်သောဆူညံသံများ- ဆူညံသံများကို ကြာရှည်စွာ ထိတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက် ပြင်းထန်သော ဆူညံသံများ(ဥပမာ -သေနတ်သံ) ကြောင့် နားအတွင်းရှိ ဆဲလ်များကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
- မျိုးရိုးလိုက်သောရောဂါများ- မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အချို့သောအချက်များသည် ဆူညံသံကြောင့်သို့မဟုတ် အိုမင်းမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော အကြားအာရုံချို့ယွင်းခြင်းကို ပိုမိုဖြစ်စေနိုင်သည်။
- အလုပ်အကိုင်တွင်းဆူညံသံ- လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး၊ ဆောက်လုပ်ရေး သို့မဟုတ် စက်ရုံအလုပ်ရုံကဲ့သို့သော ဆူညံသံများ အဆက်မပြတ်ကြားနေရသော အလုပ်အကိုင်များသည် နားအတွင်းပိုင်း ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
- ပြင်ပလှုပ်ရှားမှုများမှဆူညံသံများ- သေနတ်များနှင့် ဂျက်အင်ဂျင်များမှ ပေါက်ကွဲစေသော ဆူညံသံများကို ထိတွေ့ခြင်းသည် အပြီးအပိုင် အကြားအာရုံ ဆုံးရှုံးခြင်းကို ရုတ်တရက် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အန္တရာယ်ရှိသော ဆူညံသံအဆင့်ရှိသော အခြားလှုပ်ရှားမှုများမှာ နှင်းလျှောစီးခြင်း၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်စီးခြင်း၊ လက်သမားအလုပ် သို့မဟုတ် သီချင်းများအသံကျယ်ကျယ်နားထောင်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
- အချို့သော ဆေးဝါးများ- ပဋိဇီဝဆေး၊ပိုးသတ်ဆေးနှင့် Viagraကဲ့သို့သော အမျိုးသားစွမ်းဆောင်ရည်အားတိုးဆေးများ၊ အချို့သော ကင်ဆာကုထုံးများသည် အတွင်းနားကို ပျက်စီးစေတတ်ရှိသည်။ အက်စပရင်သွေးကြဲဆေး၊ အခြားအကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ၊ ငှက်ဖျားရောဂါကုဆေးများ သို့မဟုတ် ဆီးဆေးများသည်လည်း နားထဲတွင် အသံမြည်ခြင်း (tinnitus) သို့မဟုတ် ယာယီအကြားအာရုံဆုံးရှုံးခြင်းများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
- အချို့သောရောဂါများ- ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ရောဂါများ၊ အဖျားအလွန်ကြီးသောရောဂါများသည်လည်း နားအတွင်းပိုင်းကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်။
ရောဂါရှာဖွေခြင်း
နားအကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုကို ရှာဖွေအတည်ပြုရန်အတွက် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည် –
- ကိုယ်ခန္ဓာအား စစ်ဆေးခြင်း (Physical examination): ဆရာဝန်သည် သင်၏နားအတွင်းပိုင်းကို စစ်ဆေးပြီး နားဖာချေးပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိုးဝင်ခြင်းကဲ့သို့သော အကြားအာရုံကို ထိခိုက်စေသည့် အကြောင်းရင်းများကို ရှာဖွေပါမည်။ ထို့အပြင် နား၏တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်များ ရှိ၊ မရှိကိုလည်း စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပါသည်။
- အခြေခံစစ်ဆေးခြင်း (Screening examinations): တိုးတိုးလေးပြောသော အသံကို နားထောင်ရသည့် (Whisper test) ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုတွင် နားတစ်ဖက်စီကို ပိတ်ထားပြီး အသံအတိုးအကျယ်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြောသောစကားလုံးများအပေါ် သင်၏ တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းကို စမ်းသပ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
- အက်ပ်ကိုအသုံးပြု၍ စစ်ဆေးခြင်း (App–based hearing assessments): သင်၏ Tablet သို့မဟုတ် ဖုန်းတွင်ရှိသော Mobile application ကို အသုံးပြု၍လည်း မိမိဘာသာ အကြားအာရုံကို စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
- ခွဆုံသံချောင်းဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း (Tuning fork tests): အသံတုန်ခါမှု ထုတ်လုပ်ပေးသော သတ္တုကိရိယာ (Tuning fork) ကို အသုံးပြု၍ အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှု ရှိ၊ မရှိနှင့် နား၏ မည်သည့်နေရာတွင် ထိခိုက်မှုဖြစ်ပွားနေသည်ကို ရိုးရှင်းစွာ စမ်းသပ်နိုင်ပါသည်။
- အသံတိုင်းတာစစ်ဆေးခြင်း (Audiometer tests): အကြားအာရုံဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ (Audiologist) က စနစ်တကျ စစ်ဆေးပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ နားကြပ်မှတစ်ဆင့် အသံများနှင့် စကားလုံးများကို နားတစ်ဖက်စီသို့ ပေးပို့စစ်ဆေးပါသည်။ သင်ကြားနိုင်သည့် အနိမ့်ဆုံးအသံပမာဏကို သိရှိနိုင်ရန် အသံလှိုင်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြု၍ တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ကုသခြင်း
နားအကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုအတွက် ကုသမှုများကို အောက်ပါအတိုင်း အနှစ်ချုပ် တင်ပြအပ်ပါသည်။ ကုသမှုပုံစံမှာ ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းနှင့် ပြင်းထန်မှုအဆင့်ပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်ပါသည်။
- နားဖာချေး ဖယ်ရှားခြင်း (Earwax removal): နားဖာချေးပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော အကြားအာရုံချို့ယွင်းမှုကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူက စုပ်ယူသည့်ကိရိယာ သို့မဟုတ် အကွင်းပါသော ကိရိယာငယ်ကို အသုံးပြု၍ နားဖာချေးများကို ဖယ်ရှားပေးပါမည်။
- ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery): အချို့သော နားအကြားအာရုံ ပြဿနာများကို ခွဲစိတ်မှုဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် နားအတွင်း ခဏခဏပိုးဝင်ပြီး အရည်များစုနေပါက နားအတွင်းမှ အရည်များ ထွက်သွားစေရန် ပြွန်ချောင်းငယ်လေးများ ထည့်သွင်းပေးသည့် နည်းလမ်းကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
- နားကြားကိရိယာများ (Hearing aids): နားအတွင်းပိုင်း ထိခိုက်မှုကြောင့် အကြားအာရုံချို့ယွင်းပါက နားကြားကိရိယာသည် ထိရောက်သော ကုသမှကုသမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ အကြားအာရုံဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ (Audiologist) က သင့်လျော်သော နားကြားကိရိယာ အမျိုးအစားများနှင့် ၎င်းတို့၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို အကြံပြုပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
- နားအတွင်းပိုင်းပစ္စည်း အစားထိုးခြင်း (Cochlear implants): နားကြားကိရိယာများဖြင့် အဆင်မပြေသော အခြေအနေမျိုးတွင် ဤနည်းလမ်းကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ နားကြားကိရိယာသည် အသံကို ပိုကျယ်လာအောင် လုပ်ပေးခြင်းဖြစ်သော်လည်း Cochlear implant မှာမူ အလုပ်မလုပ်တော့သော နားအတွင်းပိုင်း အစိတ်အပိုင်းများကို ကျော်ဖြတ်၍ အကြားအာရုံဆိုင်ရာ အာရုံကြောကို တိုက်ရိုက် လှုံ့ဆော်ပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ နား၊ နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်း (ENT) ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် Audiologist များက ဤကုသမှု၏ ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးများကို စစ်ဆေးအကြံပြုပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
