ပုံမှန်မဟုတ်သောမှဲ့များ(ဒစ်ပလတ်စတစ် နီးဗတ်စ်)

ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်

ပုံမှန်မဟုတ်သောမှဲ့များ (ဒစ်ပလတ်စတစ် နီးဗတ်စ်) ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်မှဲ့များထက် ထူးခြားကွဲပြားသော ဝိသေသလက္ခဏာများရှိသည့် မှဲ့တစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတွင် မညီညာသော အနားသတ်များ၊ အရောင်အမျိုးမျိုး ရောယှက်နေခြင်းနှင့် အခြားမှဲ့များထက် ပိုမိုကြီးမားသော ပုံသဏ္ဌာန်များ ရှိနေတတ်ပါသည်။

ဤကဲ့သို့ ပုံမှန်မဟုတ်သောမှဲ့များသည် ကင်ဆာမဟုတ်သလို အန္တရာယ်မရှိသော်လည်း၊ ထိုမှဲ့အရေအတွက် အလွန်အမင်း များပြားနေပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော အရေပြားကင်ဆာတစ်မျိုးဖြစ်သည့် Melanoma (မယ်လနိုးမား) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်။ ထို့အပြင် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဤမှဲ့များသည် ပြောင်းလဲလာပြီး ကင်ဆာအကျိတ်များအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားနိုင်သည့် အလားအလာလည်း ရှိပါသည်။

ဤအခြေအနေကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင်ရန် အသုံးအနှုန်း တစ်ခုချင်းစီ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ခွဲခြမ်းကြည့်ပါမည် –

• Dysplastic (သို့မဟုတ်) Dysplasia: ဤစကားလုံးသည် တစ်ရှူးအတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်သော ဆဲလ်များ တည်ရှိနေခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ Dysplastic တစ်ရှူးသည် ၎င်းကိုယ်တိုင် ကင်ဆာမဟုတ်သော်လည်း နောင်တွင် ကင်ဆာအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သော အလားအလာ ရှိပါသည်။
• Nevus: ဆေးပညာအခေါ်အဝေါ်အရ အရေပြားပေါ်တွင် အဖြစ်များသော “မှဲ့” ကို ဆိုလိုပါသည်။ အကယ်၍ သင့်တွင် ပုံမှန်မဟုတ်သောမှဲ့များ အများအပြားရှိနေပါက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်သူများက “Dysplastic nevi” ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။

ပညာရှင်များ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၁၀ ဦးတွင် ၁ ဦးခန့်မှာ ဤကဲ့သို့သော မှဲ့အမျိုးအစား အနည်းဆုံး တစ်ခုရှိတတ်သဖြင့် ၎င်းသည် အတော်အတန် အဖြစ်များသော အခြေအနေဖြစ်ပါသည်။

ပုံမှန်မဟုတ်သောမှဲ့များ ရှိနေခြင်းသည် Melanoma ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပြီး၊ မှဲ့အရေအတွက် များလေလေ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုမြင့်လေလေ ဖြစ်ပါသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သောမှဲ့ ၁၀ ခု သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ရှိသူများသည် Melanoma ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ၁၂ ဆ ပိုများပါသည်။ သို့သော် ဤမှဲ့ရှိသူ အများစုမှာ Melanoma ကင်ဆာအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားခြင်း မရှိသည်ကိုလည်း သတိပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။ ပညာရှင်များ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ Melanoma ကင်ဆာ ၄ ကြိမ် ဖြစ်ပွားတိုင်း ၁ ကြိမ်မှာ Dysplastic nevus သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သောမှဲ့များမှတစ်ဆင့် စတင်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဆရာဝန်များသည် ဤမှဲ့ကို “Atypical mole”, “Congenital nevus”, “Spitz nevus” သို့မဟုတ် “Clark’s nevi” ဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

Dysplastic nevus တွင် အောက်ပါ ဝိသေသလက္ခဏာ အချို့ (သို့မဟုတ်) အားလုံး ပါဝင်နေနိုင်သည် –

• မျက်နှာပြင်မှာ ပြားချပ်နေခြင်း၊ အဖုအထစ်ကလေးများ ပါဝင်နေခြင်း သို့မဟုတ် အနည်းငယ် ကြွတက်နေခြင်း။
• ပုံသဏ္ဌာန်မှာ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ များသောအားဖြင့် စက်ဝိုင်းပုံမဟုတ်ခြင်း၊ အနားသတ်များမှာ ဝေဝါးနေခြင်း သို့မဟုတ် မညီမညာ ဖြစ်နေခြင်း။
• ခဲဖျက်တစ်ခု၏ အရွယ်အစားထက် ပိုမိုကြီးမားခြင်း။
• ပန်းရောင်၊ အနီရောင်၊ အသားရောင်၊ အညိုရောင်နှင့် အမည်းရောင် စသည့် အရောင်အမျိုးမျိုး ရောယှက်နေခြင်း။

ဤကဲ့သို့သော မှဲ့များသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ပေါ်လာနိုင်ပြီး ကိုယ်ထည်ပိုင်းတွင် အဖြစ်များလေ့ရှိပါသည်။ သို့သော် ဦးခေါင်း၊ ဦးရေပြား၊ လည်ပင်း၊ လက်မောင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်များတွင်လည်း တွေ့ရှိရတတ်ပါသည်။

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများ

အချို့သူများတွင် အဘယ်ကြောင့် Dysplastic nevi ဖြစ်ပွားရသည်ကို တိတိကျကျ မသိရသေးပါ။ သို့သော် မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း (မိသားစုရာဇဝင်) နှင့် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် (UV light) ထိတွေ့မှုကဲ့သို့သော ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အချက်များ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြပါသည်။

ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသူများ

ပုံမှန်မဟုတ်သောမှဲ့များသည် မည်သည့်အသက်အရွယ်၊ ကျား/မ နှင့် အရေပြားအရောင်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ အရေပြားအရောင် ရင့်သူများသည် ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုနည်းသော်လည်း ၎င်းသည် ဤမှဲ့များ သို့မဟုတ် အရေပြားကင်ဆာမှ အပြည့်အဝ ကာကွယ်ပေးထားခြင်း မဟုတ်ပါ။

အောက်ပါ အချက်များရှိသူများတွင် ပိုမိုဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ရှိပါသည် –

• အတိတ်တွင် နေရောင်ခြည်နှင့် အလွန်အမင်း ထိတွေ့ဖူးသူများ၊ နေလောင်ဒဏ် ခံရဖူးသူများ သို့မဟုတ် နေပူထဲထွက်သော်လည်း အသားအရောင် ညိုမသွားသူများ။
• ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် (UV light) နှင့် ထိတွေ့ပါက တုံ့ပြန်မှု မြန်ဆန်လွယ်သူများ (Photosensitivity)။
• မိသားစုအတွင်း ပုံမှန်မဟုတ်သောမှဲ့များ ရှိခြင်း၊ အရေပြားကင်ဆာ သို့မဟုတ် Melanoma ဖြစ်ဖူးသည့် ရာဇဝင်ရှိခြင်း။
• အသားဖြူသူများ၊ မှဲ့ခြောက်ရှိသူများ၊ မျက်လုံးအရောင် ဖျော့သူများနှင့် ဆံပင်အရောင် ဖျော့သူများ။