ခြေ/လက်များ သွေးလုံလောက်စွာ မရရှိသဖြင့် နာကျင်မှု ခံစားရခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

အသည်းခြောက်ခြင်း၏ အစောပိုင်းအဆင့်များတွင် သိသာထင်ရှားသော လက္ခဏာရပ်များ ခံစားရလေ့မရှိပါ။ ပုံမှန်အားဖြင့် ရောဂါကို ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ချိန် သို့မဟုတ် သာမန်သွေးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ချိန်မှတစ်ဆင့် စတင်သတိပြုမိတတ်ပါသည်။ ရောဂါအခြေအနေကို အတည်ပြုနိုင်ရန်အတွက် ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးမှုများနှင့် ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများကို ပေါင်းစပ်လုပ်ဆောင်လေ့ရှိပါသည်။

ဆရာဝန်သည် အသည်း၏ အခြေအနေကို ဆန်းစစ်ရန် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ရန် လမ်းညွှန်နိုင်ပါသည် –

• ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှုများ (Laboratory tests): အသည်းလုပ်ငန်းဆောင်တာ ချို့ယွင်းနေသည့် လက္ခဏာများ ရှိ၊ မရှိ သိရှိနိုင်ရန် ဘီလီရူဘင် (Bilirubin) အဆင့် သို့မဟုတ် အသည်းအင်ဇိုင်းအချို့ကို သွေးစစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ရှာဖွေနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် ခရီရက်တနင်း (Creatinine) အဆင့်ကို ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့် ကျောက်ကပ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ဆန်းစစ်ခြင်း၊ သွေးဆဲလ်အရေအတွက်ကို တိုင်းတာခြင်း၊ အသည်းရောင်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများ ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် သွေးခဲမှုစွမ်းရည်ကို တိုင်းတာရန် INR (International Normalized Ratio) အဆင့်ကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
• ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးမှုများ (Imaging tests): အသည်း၏ တင်းကျပ်မှု သို့မဟုတ် မာကျောမှုအခြေအနေကို တိုင်းတာရန်အတွက် Transient elastography (အသည်းအသားမာ တိုင်းတာခြင်း) သို့မဟုတ် Magnetic Resonance Elastography (MRE) ကဲ့သို့သော နာကျင်မှုမရှိသည့် စစ်ဆေးမှုများကို လမ်းညွှန်နိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI)၊ ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT scan) နှင့် အာထရာဆောင်း (Ultrasound) နည်းပညာများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
• အသည်းအသားစယူစစ်ဆေးခြင်း (Biopsy): ရောဂါရှာဖွေရန်အတွက် အမြဲတမ်း ပြုလုပ်ရန် မလိုအပ်သော်လည်း၊ အသည်းထိခိုက်ပျက်စီးမှု အတိုင်းအတာနှင့် ၎င်းကို ဖြစ်စေသည့် နောက်ခံအကြောင်းရင်းကို တိကျစွာသိရှိနိုင်ရန် အသည်းအသားစအနည်းငယ်ကို ယူ၍ စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။

အသည်းခြောက်ရောဂါ ခံစားနေရသူများအတွက် ရောဂါတိုးတက်မှု အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ရန်နှင့် ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ (အထူးသဖြင့် အစာပြွန်သွေးပြန်ကြောဖောင်းခြင်းနှင့် အသည်းကင်ဆာ) ကို ကြိုတင်သိရှိနိုင်ရန် ပုံမှန်စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

အသည်းခြောက်ခြင်းကို ကုသရာတွင် ဖြစ်ပွားရသည့် အခြေခံအကြောင်းရင်းနှင့် အသည်းပျက်စီးမှု အတိုင်းအတာပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ ကုသမှု၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အသည်းအမာရွတ်ဖြစ်နှုန်းကို နှေးကွေးစေရန်၊ အသည်းခြောက်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော လက္ခဏာများနှင့် နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို စီမံခန့်ခွဲရန် ဖြစ်ပြီး၊ အသည်းအလွန်အမင်း ချို့ယွင်းလာပါက ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသမှု ခံယူရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

၁။ အခြေခံအကြောင်းရင်းကို ကုသခြင်း (Treating the underlying cause)

• အရက်အပေါ် စွဲလမ်းခြင်း: အရက်အလွန်အကျွံ သောက်သုံးခြင်းကြောင့် အသည်းခြောက်ရခြင်းဖြစ်ပါက အရက်ကို မဖြစ်မနေ ဖြတ်ရပါမည်။ လိုအပ်ပါက အရက်ဖြတ်သည့် ကုသမှုအစီအစဉ်များတွင် ပါဝင်သင့်ပြီး၊ အရက်အနည်းငယ်မျှ သောက်သုံးခြင်းသည်ပင် အသည်းကို ဆက်လက်ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။
• ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းညှိခြင်း: အရက်ကြောင့်မဟုတ်သော အဆီဖုံးအသည်းရောဂါကြောင့် အသည်းခြောက်ခြင်း ဖြစ်ပါက ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချခြင်းနှင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် ရောဂါဝေဒနာကို သက်သာစေနိုင်ပါသည်။
• အသည်းရောင်ပိုးကို ထိန်းချုပ်ခြင်း: အသည်းရောင်ဗိုင်းရပ်စ် B ပိုး သို့မဟုတ် C ပိုးတို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ဆေးဝါးများဖြင့် ကုသခြင်းဖြင့် အသည်းဆဲလ်များ ထပ်မံပျက်စီးခြင်းကို ကန့်သတ်နိုင်ပါသည်။
• အခြားအကြောင်းရင်းများနှင့် လက္ခဏာများကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း: Primary biliary cholangitis ကဲ့သို့သော ရောဂါများကို စောစီးစွာကုသခြင်းက အသည်းခြောက်ခြင်းဆီသို့ ဦးတည်သွားမည့် အခြေအနေကို နှောင့်နှေးစေနိုင်သလို၊ ရောဂါတိုးတက်မှုကိုလည်း နှေးကွေးစေပါသည်။ ထို့ပြင် အရေပြားယားယံခြင်းနှင့် မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းကဲ့သို့သော လက္ခဏာများကို သက်သာစေမည့် ဆေးဝါးများ ပေးနိုင်သလို၊ အာဟာရချို့တဲ့မှုနှင့် အရိုးပွရောဂါကို ကာကွယ်ရန် အာဟာရဖြည့်စွက်စာများကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။

၂။ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း (Management of complications)

• ဝမ်းဗိုက်အတွင်း အရည်များစုပုံခြင်း (ဗိုက်ရေဖျဉ်းစွဲခြင်း): ဖောရောင်ခြင်းနှင့် ဗိုက်ရေဖျဉ်းစွဲခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရန် ဆားလျှော့စားသည့် အစားအသောက်ပုံစံနှင့် ဆီးဆေးများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ အခြေအနေ ပြင်းထန်ပါက ဗိုက်ထဲမှအရည်ကို ပြွန်ဖြင့် ဖောက်ထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖိအားလျှော့ချပေးသည့် ခွဲစိတ်မှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
• အသည်းပေါ်တယ်သွေးပြန်ကြော ဖိအားမြင့်တက်ခြင်း (Portal Hypertension): အသည်းသို့ သွေးထောက်ပံ့ပေးသော သွေးပြန်ကြောများတွင် ဖိအားမြင့်တက်မှုကို ထိန်းညှိရန် သွေးဖိအားကျဆေးများ အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် အစာအိမ် သို့မဟုတ် အစာပြွန်တွင် သွေးထွက်နိုင်ခြေရှိသော သွေးပြန်ကြောဖောင်းများ (Varices) ရှိ၊ မရှိ သိနိုင်ရန် အပေါ်ပိုင်းမှန်ပြောင်းကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်း (Upper endoscopy) ကို ပုံမှန်ပြုလုပ်ရပါမည်။ အကယ်၍ သွေးထွက်နေပါက သို့မဟုတ် သွေးထွက်ရန် အန္တရာယ်များပါက သွေးတိတ်စေရန် သို့မဟုတ် ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန် သွေးကြောကို သားရေကွင်းဖြင့် စည်းသည့်ကုထုံး (Band ligation) ကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် အသည်းအတွင်း သွေးဖိအားလျှော့ချရန် TIPS (Transjugular Intrahepatic Portosystemic Shunt) ပြွန်ငယ်ထည့်သွင်းခြင်းကို ပြုလုပ်ရတတ်ပါသည်။
• ကူးစက်ပိုးဝင်ခြင်း: ကူးစက်ပိုးဝင်ခြင်းများကို စီမံခန့်ခွဲရန် ပိုးသတ်ဆေးများနှင့် အခြားကုထုံးများကို အသုံးပြုပါသည်။ ပိုးဝင်ခြင်းကို ကာကွယ်ရန် တုပ်ကွေးမိခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်းနှင့် အသည်းရောင်အသားဝါ ကာကွယ်ဆေးများကို ထိုးနှံထားရန် အကြံပြုထားပါသည်။
• အသည်းကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်း: အသည်းကင်ဆာ ဖြစ်ပွားလာနိုင်ချေ ရှိ၊ မရှိ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးနိုင်ရန် ပုံမှန်သွေးစစ်ခြင်းနှင့် အာထရာဆောင်းရိုက်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ရန် လမ်းညွှန်ပါလိမ့်မည်။
• အသည်းကြောင့် ဦးနှောက်ထိခိုက်ခြင်း (Hepatic Encephalopathy): အသည်းလုပ်ငန်းဆောင်တာ ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း အဆိပ်အတောက်များ စုပုံလာပြီး ဦးနှောက်ကို ထိခိုက်စေသည့် ဝေဒနာကို လျှော့ချရန်အတွက် ဆေးဝါးများ ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။

၃။ အသည်းအစားထိုး ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Liver transplant surgery)

အသည်းခြောက်ခြင်း နောက်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိပြီး အသည်းမှ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ကောင်းမွန်စွာ မလုပ်ဆောင်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေမျိုးတွင် အသည်းအစားထိုးကုသခြင်းသည် တစ်ခုတည်းသော ဖြေရှင်းချက် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် ပျက်စီးနေသော အသည်းနေရာတွင် ကွယ်လွန်သူ သို့မဟုတ် အသက်ရှင်လျက်ရှိသော အလှူရှင်ထံမှ ကျန်းမာသောအသည်းဖြင့် အစားထိုးခြင်း ဖြစ်သည်။

အရက်ကြောင့် အသည်းပျက်စီးပြီး အသည်းခြောက်ခြင်းသည် ဤကဲ့သို့ အစားထိုးကုသမှု ခံယူရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ အစားထိုးကုသမှုအတွက် သင့်တော်မှု ရှိ၊ မရှိကို စနစ်တကျ တင်းကြပ်စွာ ဆန်းစစ်လေ့ရှိပြီး၊ အရက်ကြောင့် အသည်းခြောက်သူများအနေဖြင့် အသည်းအစားထိုးကုသမှု ခံယူပြီးနောက် အသက်ရှင်သန်နိုင်ခြေနှုန်းသည် အခြားအသည်းရောဂါကြောင့် အစားထိုးကုသမှုခံယူသူများနှင့် တူညီသော ရလဒ်ကောင်းများ ရရှိနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် တစ်သက်တာလုံး အရက်ကို လုံးဝဖြတ်ရန် ကတိပြုရမည်ဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ထားသော အစီအစဉ်၏ စည်းကမ်းချက်များကို လိုက်နာရန် လိုအပ်ပါသည်။

Diagnosis

ကြားဖြတ်ဖြစ်ပွားတတ်သော Claudication ဝေဒနာကို လူအများစုက အသက်ကြီးလာလျှင် သဘာဝအတိုင်း ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိပြီး စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စရာကောင်းသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ယူဆကြသောကြောင့် ဂရုမပြုဘဲ ထားရှိတတ်ကြပါသည်။ အချို့သောသူများသည် နာကျင်မှုကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုများကို ကန့်သတ်ပစ်လိုက်ကြသည်။ ၎င်းသည် သီးခြားကျန်းမာရေးပြဿနာတစ်ခုထက် ရောဂါလက္ခဏာတစ်ခုသာ ဖြစ်သော်လည်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများအနေဖြင့် ကြားဖြတ်ဖြစ်ပွားတတ်သော Claudication ကို ရောဂါရှာဖွေရန်နှင့် နောက်ထပ် မသက်မသာဖြစ်မှုများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုပါလိမ့်မည်။

Claudication နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် သွေးလွှတ်ကြောဆိုင်ရာရောဂါကို ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ရောဂါလက္ခဏာများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးခြင်း၊ ခြေလက်အင်္ဂါများရှိ အရေပြားကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် သွေးစီးဆင်းမှု စစ်ဆေးခြင်း အပါအဝင် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြု၍ လုပ်ဆောင်ပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများသည် မသက်မသာဖြစ်ရသည့် အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ထုတ်ရန်၊ အခြားသော အခြေအနေများ သို့မဟုတ် ပြဿနာများကို ဖယ်ထုတ်ရန်နှင့် ကုသမှုကို လမ်းညွှန်ပေးရန်အတွက် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

စစ်ဆေးမှုများ – Claudication ကို အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများမှတစ်ဆင့် ရောဂါရှာဖွေနိုင်ပါသည် –

• သွေးခုန်နှုန်း တိုင်းတာခြင်း – သွေးစီးဆင်းမှုကို အကဲဖြတ်ရန်အတွက် နားထောင်စက် (Stethoscope) ကို အသုံးပြု၍ လက်ဖဝါး၊ ခြေထောက် သို့မဟုတ် ခြေဖဝါးများရှိ သွေးခုန်နှုန်းကို တိုင်းတာခြင်း။ လက်ဖြင့်ထိတွေ့၍ဖြစ်စေ၊ အသံဖြင့်ဖြစ်စေ ခြေထောက် သို့မဟုတ် ခြေဖဝါးများတွင် ပုံမှန်ထက် အားနည်းသော သို့မဟုတ် သွေးခုန်နှုန်း မရှိခြင်းကို စုံစမ်းသိရှိရခြင်းသည် အထူးဂရုပြုရန်လိုအပ်သော စိုးရိမ်ရသည့် လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။
• Ankle-brachial index (ABI) – ခြေကျင်းဝတ်နှင့် လက်မောင်း၏ သွေးဖိအားကို နှိုင်းယှဉ်၍ အကဲဖြတ်ခြင်း။ အကယ်၍ ခြေကျင်းဝတ်ဖိအားသည် လက်မောင်းဖိအားထက် သိသိသာသာ လျော့နည်းနေပါက လူနာတွင် ခြေထောက်တစ်ဖက် သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံး၌ Claudication ရှိနေနိုင်ပါသည်။
• Segmental blood pressure measurement – သွေးလွှတ်ကြော ထိခိုက်မှု အတိုင်းအတာနှင့် တည်နေရာကို သိရှိရန် အသုံးပြုခြင်း။ လက်မောင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်ရှိ နေရာအချို့တွင် သွေးဖိအား တိုင်းတာမှုများကို အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
• Exercise test – နာကျင်မှုမရှိဘဲ လူတစ်ဦး ခံနိုင်ရည်ရှိသည့် အမြင့်ဆုံး အားစိုက်ထုတ်မှု ပမာဏကို သတ်မှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် လူတစ်ဦး လမ်းလျှောက်နိုင်သည့် အဝေးဆုံး အကွာအဝေးကို သတ်မှတ်ခြင်း။
• Doppler ultrasound – သတ်မှတ်ထားသော နေရာတစ်ခုရှိ သွေးစီးဆင်းမှုကို ပြသခြင်း။
• MRI သို့မဟုတ် CT angiography – သွေးကြောကျဉ်းခြင်း ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် ကြားဖြတ်ဖြစ်ပွားတတ်သော Claudication ၏ အရင်းခံ အကြောင်းအရင်းကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း။

Treatment

Claudication အတွက် ကုသမှုသည် ရောဂါလက္ခဏာများကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းအပေါ် အဓိကအာရုံစိုက်ပါသည်။ Claudication သည် ပြင်းထန်သော နှလုံးနှင့် သွေးလှည့်ပတ်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေသောကြောင့် ကုသမှုတွင် အဆိုပါ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို ရှောင်ရှားရန် ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းများ အများအားဖြင့် ပါဝင်ပါသည်။

ကြားဖြတ်ဖြစ်ပွားတတ်သော Claudication သည် ၎င်းကိုယ်တိုင်က အန္တရာယ်ဖြစ်ခဲသော်လည်း ပိုမိုပြင်းထန်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများ၏ လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းသည် ကုသမှု၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နာကျင်မှုကို သက်သာစေပြီး၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ချိန်ကို ပိုမိုရှည်ကြာစေကာ၊ ထိခိုက်မိသော ခြေလက်အင်္ဂါများရှိ သွေးကြောကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေပြီး ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းညှိခြင်းကိုလည်း အထောက်အကူပြုပါသည်။ အိမ်တွင် ရေရှည်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းသည် Claudication ကို စဉ်ဆက်မပြတ် စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပြီး ခြုံငုံမိသော လူနေမှုဘဝ အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးပါသည်။

နာကျင်မှုကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူများသည် ခံနိုင်ရည်ရှိသော နာကျင်မှု သို့မဟုတ် Claudication ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အရှိန်နှင့် အကွာအဝေးအတိုင်း လမ်းလျှောက်ခြင်း ပါဝင်သော လမ်းလျှောက်ခြင်း အစီအစဉ်များကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ လူနာများသည် လမ်းပြန်မလျှောက်မီ နာကျင်မှု သက်သာသွားသည့်အထိ ခေတ္တရပ်နားပြီး အနားယူနိုင်ပါသည်။ လမ်းလျှောက်ခြင်းနှင့် နားနေခြင်း အစီအစဉ်များကို တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး သုံးကြိမ် လမ်းလျှောက်ရန် ရည်မှန်းချက်ဖြင့် မိနစ် သုံးဆယ်မှ လေးဆယ့်ငါးမိနစ်အထိ တဖြည်းဖြည်း တိုးမြှင့်သွားနိုင်ပါသည်။

ဆေးဝါးများ –

ကြားဖြတ်ဖြစ်ပွားတတ်သော Claudication ကို ကုသရန်အတွက် ဆေးဝါးများကို မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ဤဆေးဝါးများသည် သွေးလှည့်ပတ်မှုကို ကောင်းမွန်စေရန် သို့မဟုတ် Claudication ကြောင့် ဖြစ်ပွားသော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ရှောင်ရှားရန် ကူညီပေးပြီး နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ အချက်အလက်များကိုလည်း အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ ဖြစ်လာနိုင်ချေရှိသော ဆိုးကျိုးများ သို့မဟုတ် ဆေးဝါးဓာတ်ပြုမှုများကို ရှောင်ရှားရန်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ကုသမှုနှင့်အတူ မည်သည့်ဆေးဝါး သို့မဟုတ် အားဆေးများကိုမဆို မသောက်သုံးမီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် အရေးကြီးပါသည်။ အောက်ပါ အခြေအနေများကို ကုသရန် ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည် –

• နာကျင်မှု – သွေးလှည့်ပတ်မှုကို ကောင်းမွန်စေပြီး လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်စဉ်အတွင်း နာကျင်မှုကို သက်သာစေကာ လမ်းလျှောက်နိုင်သည့် အကွာအဝေးကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေသော ဆေးဝါးဖြစ်သည့် Cilostazol ကို ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။
• ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်း – Statins ဆေးဝါးများကို သောက်သုံးခြင်းသည် လမ်းလျှောက်နိုင်သည့် အကွာအဝေးကို တိုးမြင့်စေနိုင်ပါသည်။ ဤဆေးများသည် သွေးတွင်း ကိုလက်စထရော ပမာဏကို လျှော့ချပေးသည်။ ကိုလက်စထရော ပမာဏ ပိုမိုမြင့်မားခြင်းသည် သွေးလွှတ်ကြောများတွင် ဂျီး (Plaque) များ စုပုံခြင်းကို မြန်ဆန်စေနိုင်ပါသည်။ အဆိုပါ ပမာဏများကို လျှော့ချပေးခြင်းက ၎င်းစုပုံမှုကို ကာကွယ်ပေးပြီး နှလုံးရပ်ဆိုင်းခြင်းကဲ့သို့သော ဆက်စပ်ပြဿနာများကိုပါ ကာကွယ်ပေးပါသည်။
• သွေးတိုးရောဂါ – ဆေးဝါးအချို့သည် သွေးကြောများကို ပြေလျော့စေပြီး ကျယ်လာစေကာ သွေးစီးဆင်းမှုကို မြှင့်တင်ပေးလေ့ရှိသည်။ သွေးစီးဆင်းမှု ကောင်းမွန်လာခြင်းသည် Claudication နှင့် ဆက်စပ်သော နာကျင်မှုကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျောက်ကွယ်သွားစေနိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။ ဤဆေးများသည် နှလုံးရပ်ဆိုင်းခြင်းနှင့် လေဖြတ်ခြင်းကဲ့သို့သော အခြေအနေများကို ကာကွယ်ရာတွင်လည်း အထောက်အကူပြုပါသည်။
• အခြားသော နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များ – Aspirin နှင့် Clopidogrel ကဲ့သို့သော ညွှန်ကြားထားသည့် ဆေးဝါးများကို သွေးခဲခြင်းကို ကာကွယ်ရန်၊ နှလုံးရပ်ဆိုင်းခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြေလက်အင်္ဂါများထံ သွေးစီးဆင်းမှုကို ကန့်သတ်သည့် သွေးခဲပိတ်ဆို့ခြင်း အန္တရာယ်များကို လျှော့ချရန်အတွက် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဤဆေးများကို စုပေါင်း၍ Anti-platelet (သွေးဥမွှား တားဆီးဆေး) များဟု လူသိများပါသည်။

ခွဲစိတ်ကုသမှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ

Claudication နှင့် ပြင်းထန်သော ပတ်ဝန်းကျင် သွေးလွှတ်ကြောဆိုင်ရာရောဂါအတွက် ကုသမှုတွင် ခွဲစိတ်ကုသခြင်း ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ဆေးဝါးများဖြင့် အခြေအနေကို စီမံခန့်ခွဲရန် ပျက်ကွက်ပါက ဤအရာကို မကြာခဏ အကြံပြုလေ့ရှိသည်။ သွေးစီးဆင်းမှုကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် Revascularization နည်းပညာများသည် ကြားဖြတ်ဖြစ်ပွားတတ်သော Claudication နှင့် ဆက်စပ်နေသော နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် သို့မဟုတ် လျှော့ချရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ အဖြစ်များသော ခွဲစိတ်မှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည် –

• Angioplasty – ဤကုသမှုသည် ပိတ်ဆို့နေသော သွေးလွှတ်ကြောကို ချဲ့ထွင်ခြင်းဖြင့် သွေးစီးဆင်းမှုကို တိုးမြင့်စေပါသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကျွမ်းကျင်သူက သွေးလွှတ်ကြောကို ဆန့်ထွက်စေမည့် လေမှုတ်သွင်းနိုင်သော ပူဖောင်းငယ်တစ်ခု ပေးပို့ရန်အတွက် ပိုက်ပျော့ (Catheter) ကို သွေးကြောများအတွင်းသို့ လမ်းညွှန်ထည့်သွင်းပါသည်။ ၎င်းတို့သည် သွေးများ လွတ်လပ်စွာ စီးဆင်းနိုင်စေရန် သွေးလွှတ်ကြောကို ဖွင့်လှစ်ပေးထားသည့် ငြမ်းကဲ့သို့သော ပုံစံရှိသည့် Stent (သွေးကြောအထိန်းကွင်း) ကိုလည်း ထည့်သွင်းနိုင်ပါသည်။
• Vascular surgery – ဤခွဲစိတ်မှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသည် သွေးများကို ကန့်သတ်ထားသော သွေးလွှတ်ကြော သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့နေသော သွေးလွှတ်ကြော၏ ပတ်ပတ်လည်မှ လှည့်ပတ်စီးဆင်းနိုင်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။ ဤနည်းပညာသည် သွေးများ ဖြတ်သန်းသွားလာရန်အတွက် လမ်းလွှဲကဲ့သို့သော လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖန်တီးရန် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုမှ သွေးကြောကို အသုံးပြုပါသည်။ အဆိုပါ လမ်းလွှဲ (Bypass) သည် နေရာတကျ ရှိသွားပါက ကြားဖြတ်ဖြစ်ပွားတတ်သော Claudication ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် လုံလောက်သော သွေးစီးဆင်းမှုကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။

Doctors who treat this condition