အမျိုးသမီးများတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော နာတာရှည် ဆီးစပ်ကိုက်ခဲခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

နာတာရှည် ဆီးစပ်ကိုက်ခဲခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သော အကြောင်းရင်းများစွာ ရှိသောကြောင့် ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ရောဂါများကို တစ်ခုချင်းစီ ပယ်ထုတ်သည့် နည်းလမ်း (Elimination procedure) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။

ဆရာဝန်သည် သင့်ကျန်းမာရေးရာဇဝင်နှင့် မိသားစုဝင်များ၏ ကျန်းမာရေးရာဇဝင်ကို စစ်ဆေးမေးမြန်းမည့်အပြင်၊ ခံစားရသည့် နာကျင်မှုပုံစံနှင့် အခြားလက္ခဏာများကို နေ့စဉ်မှတ်တမ်း (Journal) ရေးမှတ်ခိုင်းနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်ရန် လမ်းညွှန်နိုင်ပါသည် –

• ဆီးစပ်ဧရိယာကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း (Pelvic exam): ဤစစ်ဆေးမှုမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ပိုးဝင်ခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော အကျိတ်များရှိခြင်း သို့မဟုတ် တင်ပါးဆုံကွင်း ကြွက်သားများ တင်းကျပ်နေခြင်း စသည့် လက္ခဏာများကို သိရှိနိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်သည် နာကျင်မှုရှိသော နေရာများကို ရှာဖွေစမ်းသပ်မည်ဖြစ်ရာ စမ်းသပ်နေစဉ်အတွင်း ခံစားရသည့် နာကျင်မှုသည် မိမိအမြဲခံစားနေရကျ လက္ခဏာများနှင့် တူညီပါက ဆရာဝန်အား သေချာစွာ ပြောပြရန် လိုအပ်ပါသည်။
• ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှုများ (Lab tests): ကူစက်ပိုးများ ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရန် မိန်းမကိုယ်မှ အရည်ယူ၍ ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးခြင်း၊ ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ သိရှိရန် ဆီးစစ်ခြင်းနှင့် သွေးဆဲလ်အရေအတွက်ကို ကြည့်ရှုရန် သွေးစစ်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
• အာထရာဆောင်းရိုက်ခြင်း (Ultrasound): လှိုင်းနှုန်းမြင့် အသံလှိုင်းများကို အသုံးပြု၍ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်း အင်္ဂါရပ်များ၏ ပုံရိပ်ကို ဖော်ထုတ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် သားအိမ်၊ သားဥအိမ်နှင့် သားပြွန်များတွင် အကျိတ် သို့မဟုတ် အရည်အိတ်များ ရှိ၊ မရှိ ရှာဖွေရာတွင် အလွန်အသုံးဝင်ပါသည်။
• အခြားပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးမှုများ (Other imaging tests): ဝမ်းဗိုက်ပိုင်း ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (X-rays)၊ ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (CT scan) သို့မဟုတ် သံလိုက်ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (MRI) တို့ကို ပြုလုပ်ရန် ဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

နာတာရှည် ဆီးစပ်ကိုက်ခဲခြင်းသည် နောက်ခံအကြောင်းရင်း အများအပြား ရှိနိုင်သည့်အတွက် အချို့သောအခြေအနေများတွင် တိကျသော ရောဂါရှာဖွေချက် မထွက်လာနိုင်ပါ။ သို့သော်လည်း နာကျင်မှုအနည်းဆုံးဖြင့် နေ့စဉ်လူမှုဘဝကို ကောင်းမွန်စွာ ဖြတ်သန်းနိုင်မည့် ကုသမှုအစီအစဉ်ကို စနစ်တကျ ရေးဆွဲနိုင်ပါသည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

ကုသမှု၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ခံစားရသည့် လက္ခဏာများကို လျှော့ချပေးရန်နှင့် လူမှုဘဝအရည်အသွေး မြှင့်တင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ တိကျသော အကြောင်းရင်းကို ရှာမတွေ့ပါက နာကျင်မှုနှင့် အခြားလက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် အဓိကထား ကုသမည်ဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသမီးအများစုအတွက် ကုသမှုနည်းလမ်း အပြောင်းအလဲများကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်းက အကောင်းဆုံး ရလဒ်ကို ရရှိစေပါသည်။

၁။ ဆေးဝါးဖြင့် ကုသခြင်း (Medications)

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းပေါ် မူတည်၍ အောက်ပါဆေးဝါးများကို ညွှန်းဆိုနိုင်ပါသည် –

• အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ: အက်စပရင် (Aspirin)၊ အိုင်ဗျူပရိုဖင် (Ibuprofen) သို့မဟုတ် ပါရာစီတမော (Acetaminophen) ကဲ့သို့သော အလွယ်တကူ ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည့် ဆေးဝါးများသည် နာကျင်မှုကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ သက်သာစေနိုင်ပါသည်။ အချို့အခြေအနေများတွင် ပိုမိုပြင်းထန်သော အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကို ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် သောက်သုံးရန် လိုအပ်နိုင်သော်လည်း၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး တစ်မျိုးတည်းဖြင့် နာတာရှည်နာကျင်မှုကို လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသရန် ခက်ခဲတတ်ပါသည်။
• ဟော်မုန်းကုထုံးများ: ဆီးစပ်ကိုက်ခဲမှုသည် ရာသီစက်ဝန်း၊ သားဥကြွေခြင်းနှင့် ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်ချိန်နှင့် ဆက်စပ်နေပါက ကိုယ်ဝန်တားဆေးကဲ့သို့သော ဟော်မုန်းဆေးဝါးများက နာကျင်မှုကို သက်သာစေနိုင်ပါသည်။
• ပိုးသတ်ဆေးများ (Antibiotics): နာကျင်မှုသည် ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါက ပိုးသတ်ဆေးများ ပေး၍ ကုသရပါမည်။
• စိတ်ကျရောဂါပျောက်ဆေးများ (Antidepressants): အချို့သော စိတ်ကျဆေးအမျိုးအစားများသည် နာတာရှည် နာကျင်ကိုက်ခဲမှုများအတွက် အသုံးဝင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် Tricyclic antidepressants အမျိုးအစားဝင်ဆေးဝါးများသည် နာကျင်မှုကို သက်သာစေသည့်အပြင် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းကိုပါ ကာကွယ်ပေးနိုင်သဖြင့်၊ စိတ်ကျရောဂါ မရှိသည့် အမျိုးသမီးများတွင်လည်း နာတာရှည် ဆီးစပ်ကိုက်ခဲမှုကို လျှော့ချရန် အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။

၂။ အခြားကုထုံးများ (Other therapies)

• ကာယကုထုံး (Physical therapy): အကြောလျှော့လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း၊ အနှိပ်ကုထုံးနှင့် စိတ်အပန်းဖြေနည်းလမ်းများသည် နာတာရှည် ဆီးစပ်ကိုက်ခဲမှုကို လျော့နည်းစေပါသည်။ ကာယကုထုံးပညာရှင် (Physical therapist) များသည် ခန္ဓာကိုယ်အပြင်ဘက်မှ လျှပ်စစ်လှိုင်းဖြင့် အာရုံကြောကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့် ကိရိယာ (TENS) ကို အသုံးပြု၍ နာကျင်သည့်နေရာများကို ကုသပေးနိုင်သလို၊ မိမိ၏ တင်းကျပ်နေသော ကြွက်သားများကို ရှာဖွေပြီး မည်သို့ဖြေလျှော့ရမည်ကို သင်ကြားပေးသည့် Biofeedback နည်းလမ်းကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
• အာရုံကြောကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့်ကုထုံး (Neurostimulation): နာကျင်မှုအချက်ပြလမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့ပေးမည့် စက်ပစ္စည်းငယ်တစ်ခုကို ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ထည့်သွင်းကာ နာကျင်မှုလက္ခဏာများ ဦးနှောက်သို့ မရောက်ရှိအောင် တားဆီးပေးသည့် နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး ဖြစ်ပွားသည့် အကြောင်းရင်းပေါ်မူတည်၍ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ပါသည်။
• နာကျင်မှုဗဟိုချက်သို့ ဆေးထိုးခြင်း (Trigger point injections): နာကျင်မှုကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေသည့် တိကျသောနေရာ (Trigger point) ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပါက ၎င်းနေရာထဲသို့ ထုံဆေး (Local anesthetic) တိုက်ရိုက်ထိုးသွင်းခြင်းဖြင့် နာကျင်မှုလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ကာ ဝေဒနာကို ရေရှည်သက်သာစေနိုင်ပါသည်။
• စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုထုံး (Psychotherapy): နာကျင်မှုသည် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ အလွဲသုံးစားပြုခံရခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေး သို့မဟုတ် မိသားစုအကျပ်အတည်းများနှင့် ဆက်စပ်နေပါက စိတ်ပညာရှင် သို့မဟုတ် စိတ်ကျန်းမာရေးဆရာဝန်များနှင့် ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်းက အလွန်အကျိုးရှိပါသည်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကုထုံးများသည် မည်သည့်အကြောင်းရင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်စေ နာကျင်မှုဝေဒနာကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်မည့် နည်းဗျူဟာများကို လေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ပေးနိုင်ပါသည်။

၃။ ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery)

နာတာရှည် ဆီးစပ်ကိုက်ခဲမှုကို ဖြစ်စေသည့် နောက်ခံရောဂါအရင်းအမြစ်ကို ကုသရန် ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်နိုင်ပါသည် –

• မှန်ပြောင်းကြည့် ခွဲစိတ်ခြင်း (Laparoscopic surgery): သားအိမ်ကပ်တွယ်ရောဂါ (Endometriosis) ရှိသူများတွင် ချက်ပတ်ဝန်းကျင်၌ သေးငယ်သော ခွဲကြောင်းများပေးကာ မှန်ပြောင်းနှင့် ကိရိယာများ ထည့်သွင်း၍ ကပ်တွယ်နေသော အမာရွတ်တစ်ရှူးများနှင့် သားအိမ်အတွင်းမြှေးကြွ တစ်ရှူးများကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပါသည်။
• သားအိမ်နှင့် သားဥအိမ်များ ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားခြင်း (Hysterectomy): အလွန်ပြင်းထန်ပြီး အခြားနည်းလမ်းဖြင့် ကုသ၍မရသော ထူးခြားသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် သားအိမ် ဖယ်ရှားခြင်း (Hysterectomy)၊ သားပြွန်ဖယ်ရှားခြင်း (Salpingectomy) သို့မဟုတ် သားဥအိမ် ဖယ်ရှားခြင်း (Oophorectomy) တို့ကို ပြုလုပ်ရန် ဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ ဤခွဲစိတ်မှုသည် အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ကျန်းမာရေးအပေါ် ကြီးမားသော သက်ရောက်မှုများ ရှိနိုင်သောကြောင့် ဆရာဝန်သည် ၎င်း၏ ကောင်းကျိုးနှင့် ဆိုးကျိုးများကို သေချာစွာ ရှင်းလင်းဆွေးနွေးပြီးမှသာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမည် ဖြစ်ပါသည်။

Doctors who treat this condition