နံရိုးကျိုးခြင်း

ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis)

နံရိုးကျိုးခြင်းကို ရောဂါရှာဖွေရာတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာပိုင်းဆိုင်ရာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုဖြင့် စတင်သည်။ ၎င်းတွင် နံရိုးများကို အသာအယာ စမ်းသပ်ခြင်း၊ အဆုတ်လှုပ်ရှားမှုကို နားထောင်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူနေစဉ် နံရိုးအိမ် မည်သို့လှုပ်ရှားသည်ကို စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အရိုးကျိုးခြင်းကို အတည်ပြုရန်နှင့် ပိုမိုသေချာစွာ စစ်ဆေးနိုင်ရန် အောက်ပါ ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်မှုများ လိုအပ်နိုင်သည် –

• ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (X-ray): ဓာတ်မှန်သည် နံရိုးကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော အရိုးကျိုးခြင်းများကို အတည်ပြုပေးနိုင်ပြီး အရိုးများ မည်မျှအထိ ထိခိုက်ပျက်စီးသွားသည်ကို ပြသပေးနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အဆုတ်ညှပ်ခြင်း/အဆုတ်ပြားသွားခြင်း (collapsed lung) ကိုလည်း ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သည်။ ဓာတ်မှန်သည် အရိုးများကို မြင်တွေ့နိုင်ရန် ဓာတ်ရောင်ခြည် ပမာဏအနည်းငယ်ကို အသုံးပြုသည်။ သို့သော် အထူးသဖြင့် အရိုးမှာ သာမန်မျှသာ အက်နေခြင်းဖြစ်ပါက ဓာတ်မှန်သည် လတ်တလောကျိုးထားသော ဒဏ်ရာအသစ်ကို ကောင်းစွာ မပြသနိုင်ဘဲ ရှိတတ်သည်။
• ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT scan): CT scan သည် ပျော့ပျောင်းသော တစ်ရှူးများနှင့် သွေးကြောများ ပျက်စီးမှုကို ပိုမိုလွယ်ကူစွာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိစေသည်။ ခွဲစိတ်မှု မပြုလုပ်မီ အရိုးဒဏ်ရာရရှိမှု အတိုင်းအတာကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အကျိုးရှိသည်။ CT scan သည် သာမန်ဓာတ်မှန်ထက် အရိုးများနှင့် ၎င်းတို့ပတ်လည်ရှိ တစ်ရှူးများ၏ ပုံရိပ်ကို ပိုမိုအသေးစိတ်ကျစွာ ပြသပေးနိုင်သည်။
• သံလိုက်ဓာတ်မှန် (MRI): MRI သည် ပျော့ပျောင်းသော တစ်ရှူးများ ပျက်စီးမှုအပါအဝင် အရိုးများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပတ်ပတ်လည် နေရာများတွင် ဒဏ်ရာရရှိမှုကို အပြည့်အစုံ မြင်တွေ့နိုင်ရန် ပြုလုပ်ပေးနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အလွန်သေးငယ်သော အရိုးအက်ကြောင်းများကို ရှာဖွေရာတွင်လည်း ကူညီပေးနိုင်သည်။
• အရိုးစကန်ဖတ်ခြင်း (Bone scan): ဤစစ်ဆေးမှုတွင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ ဒြပ်ပစ္စည်း ပမာဏအနည်းငယ်ကို သွေးလှည့်ပတ်မှုစနစ်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းသည်။ ၎င်းပစ္စည်းသည် အရိုးများအတွင်း၌ (အထူးသဖြင့် အရိုးပြန်လည်ကောင်းမွန်လာနေချိန်တွင်) သွားရောက်စုပုံပြီး ၎င်းကို စကန်နာဖတ်စက်ဖြင့် ရှာဖွေထောက်လှမ်းသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ဖိစီးမှုကြောင့် အရိုးအက်ခြင်း (stress fractures) များကို စစ်ဆေးရန် အသုံးဝင်သည်။ ကာလကြာရှည်စွာ ပြင်းထန်စွာ ချောင်းဆိုးခြင်းကဲ့သို့သော ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပွားသည့် ထိခိုက်မှုများကြောင့် အရိုးတွင် အက်ကြောင်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။

ကုသခြင်း (Treatment)

နံရိုးကျိုးခြင်းကို မည်သို့ကုသမည်ဆိုသည်မှာ ကနဦး အရိုးကျိုးခြင်း၏ ပြင်းထန်မှုအဆင့်ပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ကျိုးသွားသော အရိုးများသည် ၎င်းတို့ဘာသာ ပြန်လည်ဆက်သွားရမည် ဖြစ်သည်။ ကျိုးသွားသော နံရိုးအများစုသည် ၆ ပတ်အကြာတွင် ၎င်းတို့ဘာသာ သဘာဝအတိုင်း ပြန်လည်သက်သာသွားလေ့ ရှိသည်။ လှုပ်ရှားမှုများကို လျှော့ချခြင်းနှင့် ဒဏ်ရာရထားသော နေရာကို မှန်မှန် ရေခဲကပ်ပေးခြင်းတို့က ပြန်လည်ကောင်းမွန်ခြင်းနှင့် နာကျင်မှုဝေဒနာ စီမံခန့်ခွဲမှုကို ကူညီပေးနိုင်သည်။ အကယ်၍ ပြင်ပထိခိုက်မှုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခု ပျက်စီးသွားပါက ဆေးရုံတက်ရောက် ကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်နိုင်သည်။

• ဆေးဝါးများ: နံရိုးကျိုးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော နာကျင်မှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်းသည် ပြန်လည်ကျန်းမာလာစေရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးသည်။ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မလိုဘဲ ဝယ်ယူနိုင်သော Aspirin သို့မဟုတ် Ibuprofen ကဲ့သို့သော စတီးရွိုက်မပါသည့် အရောင်ကျ/အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ (NSAIDs) ကို အသုံးပြု၍ နာကျင်မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။
• ကုထုံးနှင့် လေ့ကျင့်ခန်း (Therapy): ပြန်လည်နာလန်ထူလာစဉ်အတွင်း၊ ဆရာဝန်က နာရီအနည်းငယ်လျှင်တစ်ကြိမ် အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်ရန် သို့မဟုတ် တမင်ရည်ရွယ်၍ ချောင်းဆိုးပေးရန် လမ်းညွှန်နိုင်သည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုများသည် အသက်ကို ပိုမိုပြင်းပြင်းနှင့် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ရှူသွင်းနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ ၎င်းသည် အဆုတ်နှင့် ရင်ဘတ်ကို ပုံမှန်အတိုင်း လုပ်ဆောင်စေခြင်းဖြင့် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (pneumonia) ဖြစ်ပွားခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်။ အသက်ရှူလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဒဏ်ရာရထားသော နံရိုးများကို ခေါင်းအုံးဖြင့် အသာအယာ ဖိကပ်ပံ့ပိုးပေးထားခြင်းက နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။
• ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (Surgery): အခြေအနေအများစုတွင် နံရိုးကျိုးခြင်းအတွက် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူရန် မလိုအပ်ပါ၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်း၌ သိသာထင်ရှားစွာ ပျက်စီးသွားခြင်း ရှိလျှင်သော်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကြောင့် အရိုးများ စနစ်တကျ ပြန်လည်မဆက်နိုင်လျှင်သော်လည်းကောင်း ထိုသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင်သာ ခွဲစိတ်လေ့ရှိသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ကျိုးသွားသော နံရိုးများကို ခွဲစိတ်မှုမပြုလုပ်ဘဲ ကုသနိုင်ပါသည်။

ပြင်းထန်သော နံရိုးကျိုးခြင်းများအတွက် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အရိုးကပ်ကိရိယာတပ်ဆင်ခြင်း (Internal fixation) ဟုခေါ်သော ခွဲစိတ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု လိုအပ်နိုင်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ဆရာဝန်သည် ကျိုးသွားသော အရိုးများ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစဉ်အတွင်း လှုပ်ရှားမှုမရှိစေရန်အတွက် သတ္တုပြား/သတ္တုစအချို့ကို အရိုးအတွင်း ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ပေးသည်။ အချို့သောအခြေအနေများတွင် ဆရာဝန်သည် ကျိုးသွားသော အရိုးများကို သတ္တုစများဖြင့် မပြောင်းမရွှေ့နိုင်အောင် မစိုက်ထူမီ၊ ၎င်းတို့ကို မှန်ကန်သော မူလအနေအထား ရောက်ရှိစေရန် အရင်ဆုံး ပြန်လည်တည့်မတ်ပေးဖို့ လိုအပ်နိုင်ပြီး၊ ထို့နောက်မှ ၎င်းတို့ဘာသာ ပြန်လည်ရှင်သန် ကောင်းမွန်ကာ တစ်သားတည်း ဖြစ်သွားစေသည်။

ကျိုးသွားသော နံရိုးသည် နေရာအလွန်အမင်း လွဲချော်သွားသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် သို့မဟုတ် အရိုးသည် ဖြစ်သင့်သည့်အတိုင်း ပြန်လည်မဆက်ဘဲ ရှိနေပါက အရိုးအစားထိုး ကုသခြင်း (Bone grafting) ကို ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုနိုင်သည်။ ပျက်စီးသွားသော အရိုးကို ပြုပြင်ရန်အတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခုမှ ရယူထားသည့် အရိုးတစ်ရှူးအပိုကို ထည့်သွင်းပေးသည်။ ၎င်းနောက်တွင် အရိုးများ ပြန်လည်ကြီးထွားလာစဉ် ၎င်းအစိတ်အပိုင်းများကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ထိန်းထားနိုင်ရန်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အရိုးကပ်ကိရိယာတပ်ဆင်ခြင်း (internal fixation) ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။

Doctors who treat this condition