ပင်မစာမျက်နှာနှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်

နှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်

ဘိုကင်တင်ရန်
ဆရာ၀◌န်နဲ့တွေ့ဆုံရန်
Symptoms & causes Diagnosis & treatment Doctors & departments Care at Vejthani

ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်

နှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက် (Bicuspid aortic valve) ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် အဆို့ရှင်အဝိုင်းချပ် သုံးခု ရှိရမည့်အစား နှစ်ခုသာပါရှိသည့် မွေးရာပါ နှလုံးချို့ယွင်းချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နှလုံး၏ ဘယ်ဘက်အောက်ခန်းနှင့် မဟာသွေးလွှတ်တော်ကြီး (Aorta) ကြားတွင် တည်ရှိသော ဤအဆို့ရှင်သည် နှလုံးခုန်တိုင်းတွင် ပွင့်ခြင်း၊ ပိတ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ကာ သွေးစီးဆင်းမှုကို ထိန်းညှိပေးသည်။ လူအများစုတွင် အဝိုင်းချပ် သုံးခုပါသော အဆို့ရှင် (Tricuspid valve) ရှိကြသော်လည်း အချို့မှာမူ တစ်ခုတည်းသာပါခြင်း (Unicuspid) သို့မဟုတ် လေးခုပါခြင်း (Quadricuspid) တို့နှင့် မွေးဖွားလာတတ်ကြသော်လည်း ယင်းမှာ အလွန်ရှားပါးပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့သို့ သွေးများ မှန်ကန်သော လမ်းကြောင်းအတိုင်း စီးဆင်းစေရန်အတွက် ဤအဆို့ရှင် ကောင်းမွန်စွာ အလုပ်လုပ်ရန်မှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

ဤအဆို့ရှင်၏ ပြောင်းလဲမှုများသည် အောက်ပါ ကျန်းမာရေး ပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည် –

  • အဆို့ရှင်ကျဉ်းခြင်း (Aortic Valve Stenosis): အဆို့ရှင် ကျဉ်းမြောင်းသွားခြင်းကြောင့် အပြည့်အဝ မပွင့်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် နှလုံးမှ ခန္ဓာကိုယ်သို့ သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။
  • အဆို့ရှင်မလုံခြင်း (Aortic Valve Regurgitation): အဆို့ရှင်သည် တင်းကျပ်စွာ မပိတ်နိုင်တော့ဘဲ သွေးများ နောက်ပြန်စီးဝင်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။
  • သွေးလွှတ်တော်ကြီး အားနည်းခြင်း (Aortopathy): မဟာသွေးလွှတ်တော်ကြီး ဖောင်းလာခြင်းကို ဆိုလိုပြီး၊ သွေးလွှတ်တော်နံရံ ကွဲထွက်ခြင်း (Aortic dissection) ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်။

ဤနှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်အတွက် ကုသမှုမှာ ပြင်းထန်မှု အတိုင်းအတာပေါ် မူတည်ပြီး ဆေးဝါးများ၊ ကုထုံးများနှင့် ခွဲစိတ်မှုများ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများ

ဤရောဂါကြောင့် အဆို့ရှင်ပြင်းထန်စွာ ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် မလုံခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာပါက အမျိုးမျိုးသော လက္ခဏာများကို ခံစားရနိုင်ပါသည်။ လူအများစုမှာ အရွယ်ရောက်ပြီးမှသာ လက္ခဏာများ ပြလေ့ရှိသော်လည်း အချို့သော မွေးကင်းစကလေးငယ်များတွင် ပြင်းထန်သော လက္ခဏာများ တွေ့ရတတ်သည်။ လက္ခဏာများမှာ –

  • ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း။
  • အသက်ရှူမဝခြင်း။
  • လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် ခက်ခဲခြင်း။
  • သတိလစ်ခြင်း သို့မဟုတ် မူးဝေခြင်း။

ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများ

အဖြစ်အများဆုံး မွေးရာပါ နှလုံးချို့ယွင်းချက်ဖြစ်သည့် ဤနှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်သည် အဘယ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားရသည်ကို သုတေသီများ ယနေ့တိုင် တိတိကျကျ မသိရသေးပါ။ ဤအခြေအနေသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စောစောပိုင်းကာလတွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး မျိုးရိုးလိုက်ခြင်းလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် မိသားစုဝင်များတွင် ဤရောဂါရှိပါက ကျန်ရှိသူများလည်း နှလုံးစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။ ဤရောဂါကို ကြိုတင်ကာကွယ်၍ မရနိုင်သော်လည်း၊ ဤရောဂါရှိသူများ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရန် အစီအစဉ်ရှိပါက ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ပြဿနာများကို စောစီးစွာ သိရှိနိုင်ရန် ဆရာဝန်နှင့် ကြိုတင်တိုင်ပင်သင့်ပါသည်။

ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများစေသည့် အချက်များ

ဤနှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်သည် မျိုးရိုးလိုက်နိုင်သောကြောင့် မိသားစုဝင်များတွင် ဤချို့ယွင်းချက်ရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထိုသို့ပြသသည့်အခါ ဆရာဝန်က နှလုံး၏ တည်ဆောက်ပုံနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို သိရှိနိုင်ရန် အမျိုးမျိုးသော စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။ အကယ်၍ သင့်တွင် ဤရောဂါရှိနေပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရန် စဉ်းစားနေပါက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူထံမှ အကြံဉာဏ်ရယူရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် မဖြစ်နိုင်သော်လည်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဂရုတစိုက် စောင့်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ပြဿနာများကို စောစီးစွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ရောဂါရှာဖွေခြင်း

နှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်ကို အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာများအတွက် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း တိုက်ဆိုင်စွာ တွေ့ရှိတတ်ပါသည်။ ပုံမှန်စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ချိန်တွင် နှလုံးခုန်သံ ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်း (Heart murmur) ကို ကြားရနိုင်ပါသည်။ ရောဂါကို အတည်ပြုရန်အတွက် နှလုံးပုံရိပ်ဖော်စက် (Echocardiogram) ကို အသုံးပြု၍ နှလုံးခုန်နေပုံ ဗီဒီယိုများကို ရိုက်ကူးပြီး နှလုံးခန်းများ၊ အဆို့ရှင်များနှင့် သွေးလွှတ်တော်ကြီးအတွင်း သွေးစီးဆင်းမှုကို စစ်ဆေးရပါသည်။ ထို့အပြင် နှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက် ရှိသူများတွင် မဟာသွေးလွှတ်တော်ကြီး (Aorta) ၏ အရွယ်အစား ပြောင်းလဲမှုကို စစ်ဆေးရန် ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT scan) ကိုလည်း များသောအားဖြင့် ရိုက်ကူးလေ့ရှိပါသည်။

ကုသမှု

နှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်ရှိသူများသည် များသောအားဖြင့် မွေးရာပါ နှလုံးရောဂါများကို အထူးပြုကုသသည့် မွေးရာပါနှလုံးအထူးကုဆရာဝန် (Congenital cardiologist) နှင့် ပြသရလေ့ရှိသည်။ အဆို့ရှင် ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် မလုံခြင်း ရှိ၊ မရှိ နှင့် သွေးလွှတ်တော်ကြီး၏ အရွယ်အစား ပြောင်းလဲမှုများကို သိရှိနိုင်ရန် ပုံမှန်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်းနှင့် နှလုံးပုံရိပ်ဖော်ခြင်း (Echocardiogram) တို့ကို ပြုလုပ်ရန်မှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ဆေးဝါးများ၊ ကုထုံးများနှင့် ခွဲစိတ်မှုများ အပါအဝင် ကုသမှုနည်းလမ်းများသည် နှလုံးအဆို့ရှင်ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှုအပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။

ဆေးဝါးများ

နှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်ကို ဆေးဝါးဖြင့် ပြုပြင်၍မရသော်လည်း ၎င်းကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော လက္ခဏာများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဆက်စပ်ပြဿနာများကို ကုသရန်အတွက် သွေးတိုးကျဆေးများကို ဆရာဝန်က ညွှန်ကြားနိုင်ပါသည်။

ခွဲစိတ်မှုနှင့် အခြားကုထုံးများ

နှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်ကြောင့် အောက်ပါအခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ခွဲစိတ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

  • နှလုံးအဆို့ရှင်ကျဉ်းခြင်း။
  • နှလုံးအဆို့ရှင်မလုံခြင်း။
  • နှလုံးသွေးလွှတ်တော်ကြီး ဖောင်းလာခြင်း။

ခွဲစိတ်သည့်အခါ နှလုံးအဆို့ရှင်ကို ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် အသစ်လဲလှယ်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပါသည်။ မည်သည့်ခွဲစိတ်မှုမျိုး ပြုလုပ်မည်ဆိုသည်မှာ လူနာ၏ နှလုံးအဆို့ရှင် ပြဿနာနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများအပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။

  • နှလုံးအဆို့ရှင် အသစ်လဲလှယ်ခြင်း (Aortic valve replacement): ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်စဉ် ပျက်စီးနေသော အဆို့ရှင်ကို ဖယ်ရှားပြီး စက်ပစ္စည်းဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော အဆို့ရှင် (Mechanical valve) သို့မဟုတ် နွား၊ ဝက် သို့မဟုတ် လူ့နှလုံးတစ်ရှူးမှ ရရှိသော အဆို့ရှင် (Biological tissue valve) တို့ဖြင့် အစားထိုးပါသည်။ ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော အခြေအနေများတွင် လူနာ၏ ကိုယ်ပိုင် အဆုတ်သွေးလွှတ်တော်အဆို့ရှင်ဖြင့် အစားထိုးပြီး ၎င်းနေရာတွင် ကွယ်လွန်သူအလှူရှင်ထံမှ ရရှိသော အဆုတ်တစ်ရှူးအဆို့ရှင်ဖြင့် ပြန်လည်အစားထိုးသည့် Ross procedure ကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ တစ်ရှူးအဆို့ရှင်များသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ယိုယွင်းပျက်စီးနိုင်သဖြင့် အသစ်ပြန်လဲရန် လိုအပ်နိုင်သော်လည်း စက်အဆို့ရှင်အသုံးပြုသူများသည် သွေးခဲခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် သွေးကျဲဆေးကို တစ်သက်လုံး သောက်သုံးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ မည်သည့်အဆို့ရှင် အမျိုးအစားကို အသုံးပြုမည်ဆိုသည်မှာ လူနာနှင့် ဆရာဝန်တို့အကြား ကောင်းကျိုး၊ ဆိုးကျိုးများကို သေချာစွာ ဆွေးနွေးဆုံးဖြတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
  • သွေးလွှတ်တော်ကြီးနှင့် အတက်သွေးလွှတ်တော် ခွဲစိတ်ခြင်း (Aortic root and ascending aorta surgery): ဤခွဲစိတ်မှုတွင် ဆရာဝန်များသည် နှလုံးအနီးရှိ ဖောင်းနေသော သွေးလွှတ်တော်အပိုင်းကို ဖယ်ရှားပြီး ဓာတ်ခွဲခန်းထုတ် ပြွန်ချောင်း (Graft) ဖြင့် အစားထိုးကာ စနစ်တကျ ပြန်လည်ချုပ်ပေးပါသည်။ အချို့အခြေအနေများတွင် ဖောင်းနေသောအပိုင်းကိုသာ ဖယ်ရှားပြီး နှလုံးအဆို့ရှင်ကို မူလအတိုင်း ထားရှိသော်လည်း၊ အချို့တွင်မူ အဆို့ရှင်ကိုပါ တစ်ပါတည်း လဲလှယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြုပြင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ရတတ်ပါသည်။
  • လေအိတ်ဖြင့် အဆို့ရှင်ချဲ့ခြင်း (Balloon valvuloplasty): ဤနည်းလမ်းသည် ထိပ်တွင် လေအိတ်ပါသော သေးငယ်သည့် ပိုက်ပျော့ (Catheter) ကို အသုံးပြု၍ အဆို့ရှင်ကျဉ်းခြင်းကို ကုသခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မွေးကင်းစကလေးများနှင့် ကလေးငယ်များအတွက် ထိရောက်မှုရှိသော်လည်း လူကြီးများတွင်မူ ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ပြီးနောက် အဆို့ရှင် ပြန်ကျဉ်းသွားတတ်သဖြင့် ခွဲစိတ်ရန် မသင့်တော်သူများ သို့မဟုတ် အဆို့ရှင်လဲရန် စောင့်ဆိုင်းနေသူများအတွက်သာ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ဆရာဝန်သည် ပိုက်ကို လက်မောင်း သို့မဟုတ် ပေါင်ခြံရှိ သွေးလွှတ်တော်မှတစ်ဆင့် နှလုံးအဆို့ရှင်အထိ ထည့်သွင်းပြီး အဆို့ရှင်နေရာသို့ ရောက်သောအခါ လေအိတ်ကို ဖောင်းပွစေပြီး အဆို့ရှင်အပေါက်ကို ချဲ့ပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့နောက် လေအိတ်ကို ပြန်လျှော့ကာ ပိုက်နှင့် လေအိတ်ကို ပြန်လည်ထုတ်ယူပါသည်။

Doctors who treat this condition

ရောဂါနှင့် အခြေအနေများ နှလုံးအဆို့ရှင်ချို့ယွင်းချက်