ဘိုကင်တင်ရန်
ဆရာ၀◌န်နဲ့တွေ့ဆုံရန်အကျဉ်းချုပ်
Acute liver failure (အသည်းရုတ်တရက် အလုပ်မလုပ်တော့ခြင်း) သည် အသည်းလုပ်ငန်း ဆောင်တာ များ ရုတ်တရက် ချို့ယွင်းသွားသည့် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် အသည်းရောဂါ မရှိခဲ့သူများ တွင် ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ အသည်းသည် သည်းခြေထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် အဆိပ်အတောက် ဖယ်ရှားခြင်းကဲ့သို့သော အရေးပါသည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို မလုပ်ဆောင်နိုင်တော့သည့်အခါ အသည်း ပျက်စီးမှုဆီသို့ ဦးတည်သွားသည်။ အသည်းပျက်စီးခြင်း (acute liver failure) ၏ အဓိက အကြောင်းအရင်း များမှာ အသည်းရောင် အသားဝါ ဗိုင်းရပ်စ်များနှင့် acetaminophen ကဲ့သို့သော အချို့သော ဆေးဝါးများ ဖြစ်သည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာသည့် chronic liver failure (နာတာရှည် အသည်းပျက်စီးခြင်း) သည် acute liver failure ထက် ဖြစ်ပွားမှု နည်းပါးသည်။Acute liver failure ကို fulminant hepatic failure ဟု မကြာခဏ ရည်ညွှန်းလေ့ရှိပြီး၊ ၎င်းသည် သွေးယိုစီးခြင်းနှင့် ဦးနှောက်တွင်း ဖိအားတက်လာခြင်း ကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ် အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆေးရုံတက်ရောက် ကုသရန် လိုအပ်သည်။
Acute liver failure ကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် အကြောင်းရင်းပေါ်မူတည်၍ ကုသမှုပေးခြင်းဖြင့် ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ သတ်မှတ်ထားသော အစားအသောက်များနှင့် အရက်ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ကုသမှုများထဲတွင် ပါဝင်သည်။ သို့သော်၊ အသည်းအစားထိုးကုသခြင်း (liver transplant) သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် တစ်ခုတည်းသော သင့်တော်သည့်ကုသမှု ဖြစ်နိုင်သည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
Acute liver failure ၏ လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါလက္ခဏာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။
- အသားဝါခြင်း (အရေပြားနှင့် မျက်လုံးများ ဝါလာခြင်း)
- ညာဘက် အပေါ်ပိုင်း ဗိုက်နာခြင်း
- Ascites (ဝမ်းဗိုက် ဖောင်းရောင်ခြင်း)
- ပျို့အန်ခြင်း
- Malaise (နေထိုင်မကောင်းသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း)
- စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း သို့မဟုတ် ဂဏာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း
- အိပ်ငိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
- အနံ့ဆိုး သို့မဟုတ် ချိုမြိန်သော အနံ့ပါသည့် အသက်ရှူခြင်း
- တုန်ယင်ခြင်း
- အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်း
Acute liver failure သည် ယခင်က ကျန်းမာခဲ့သူတစ်ဦးတွင်ပင် လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပြီး အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်သည့် အခြေအနေကို ဖြစ်စေသည်။ သင်သိသောသူတစ်ဦးသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ၊ စရိုက် သို့မဟုတ် အပြုအမူတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော ပြောင်းလဲမှုများ၊ မျက်လုံး သို့မဟုတ် အရေပြား ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ဝါလာခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အပေါ်ပိုင်း နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဤလက္ခဏာများ တစ်ခုခုကို ခံစားရပါက ဆေးကုသမှုကို ချက်ချင်းခံယူရန် အရေးကြီးပါသည်။
အကြောင်းရင်းများ
အသည်းဆဲလ်များ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရပြီး လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ဆုံးရှုံးသွားသောအခါ Acute liver failure ဖြစ်ပွားသည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကြောင်းရင်းများမှာ-
- Acetaminophen လွန်ကဲစွာ သောက်သုံးခြင်း: အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် acute liver failure ၏ အဖြစ်အများဆုံး အကြောင်းအရင်းမှာ acetaminophen (paracetamol ဟုလည်း သိသည်) ကို လိုအပ်သည်ထက် ပိုမိုသောက်သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ အလွန်မြင့်မားသော acetaminophen ပမာဏ တစ်ကြိမ်တည်း သောက်သုံးပြီးနောက် သို့မဟုတ် နေ့စဉ် ရက်အတော်ကြာ အကြံပြုထားသော ပမာဏထက် ပိုမိုသောက်သုံးပြီးနောက် acute liver failure ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
သတိပြုရန်: တစ်စုံတစ်ဦးက acetaminophen ကို လွန်ကဲစွာ သောက်သုံးပါက ဆေးကုသမှု အကူအညီကို အမြန်ဆုံး ရယူပါ။ ကုသမှုခံယူခြင်းဖြင့် အသည်းပျက်စီးခြင်းကို ရှောင်ရှားနိုင်သည်။ အသည်းပျက်စီးခြင်း လက္ခဏာများ ပေါ်လာသည်အထိ မစောင့်ဆိုင်းပါနှင့်။
- အသည်းရောင်ရောဂါနှင့် အခြားဗိုင်းရပ်စ်များ (Hepatitis and other viruses): Hepatitis A, Hepatitis B နှင့် Hepatitis E ဗိုင်းရပ်စ်များသည် acute liver failure ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ Epstein-Barr ဗိုင်းရပ်စ်၊ cytomegalovirus နှင့် herpes simplex ဗိုင်းရပ်စ်တို့သည်လည်း ပြင်းထန်သော အသည်းပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည့် အခြားကူးစက်ရောဂါများဖြစ်သည်။
- ဆေးညွှန်းဖြင့် သောက်ရသော ဆေးဝါးများ (Prescription medications): ပဋိဇီဝဆေးများ၊ nonsteroidal anti-inflammatory ဆေးဝါးများနှင့် အတက်ကျဆေးများသည် acute liver failure ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် ဆေးညွှန်းဖြင့် သောက်ရသော ဆေးဝါးများ၏ ဥပမာအချို့ ဖြစ်သည်။
- ဆေးဖက်ဝင် ဖြည့်စွက်စာများ (Herbal supplements): kava, ephedra, skullcap နှင့် pennyroyal ကဲ့သို့သော ဆေးဖက်ဝင် ဆေးဝါးများနှင့် ဖြည့်စွက်စာများသည် acute liver failure နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
- အဆိပ်အတောက်များ (Toxins): စားသုံးရန် ဘေးကင်းသည်ဟု တစ်ခါတစ်ရံ အထင်မှားခံရလေ့ရှိသော အဆိပ်ရှိသော တောမှိုတစ်မျိုးဖြစ်သည့် Amanita phalloides သည် acute liver failure ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အဆိပ်အတောက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကာဗွန် တက်ထရာကလိုရိုက် (carbon tetrachloride) သည်လည်း acute liver failure ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အအေးပေးပစ္စည်းများ (refrigerants) နှင့် ဖယောင်း၊ ဗာနစ်နှင့် အခြားပစ္စည်းများအတွက် ဖျော်ရည်များ (solvents) တွင် ပါဝင်သည့် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး ဓာတုပစ္စည်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
- ဇီဝကမ္မရောဂါ (Metabolic disease): Wilson’s disease နှင့် acute fatty liver of pregnancy ကဲ့သို့သော ရှားပါးသော ဇီဝကမ္မရောဂါများသည် acute liver failure ဖြစ်စေနိုင်သည့် ရှားပါးသော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်သည်။
- ကင်ဆာ (Cancer): အသည်းတွင် စတင်ဖြစ်ပွားသော သို့မဟုတ် အသည်းသို့ ပျံ့နှံ့လာသော ကင်ဆာသည် အသည်းပျက်စီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
- ကိုယ်ခံအားစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါ (Autoimmune disease): ကိုယ်ခံအားစနစ်သည် အသည်းဆဲလ်များကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ပြီး ဒဏ်ရာရစေကာ ရောင်ရမ်းစေသော Autoimmune hepatitis သည် အသည်းပျက်စီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
- အသည်းရှိ သွေးပြန်ကြောများ၏ ရောဂါများ (Diseases of the veins in the liver): Budd-Chiari syndrome ကဲ့သို့သော သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများကြောင့် အသည်းသွေးပြန်ကြောများ ပိတ်ဆို့ခြင်းသည် acute liver failure ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
- ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ခြင်း (Shock): shock ဖြစ်ခြင်းနှင့် အလွန်ပြင်းထန်သော ကူးစက်ရောဂါ (sepsis) ကြောင့် အသည်းသို့ သွေးစီးဆင်းမှု သိသိသာသာ လျော့နည်းသွားခြင်းသည် အသည်းပျက်စီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
- အပူရှပ်ခြင်း (Heat stroke): ပူပြင်းသော ရာသီဥတုတွင် ပြင်းထန်သော ကာယလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းသည် acute liver failure ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
Acute liver failure သည် မသိရသေးသော အကြောင်းရင်းများကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
ရောဂါရှာဖွေခြင်း
Acute liver failure (အသည်းရုတ်တရက် ပျက်စီးခြင်း) ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် အောက်ပါ စစ်ဆေးမှုများနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အသုံးပြုသည်-
- သွေးစစ်ဆေးမှုများ (Blood tests): အသည်းသည် မည်မျှ ထိရောက်စွာ အလုပ်လုပ်သည်ကို သိရှိရန် သွေးစစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်သည်။ Prothrombin time test သည် သွေးခဲရန် အချိန်မည်မျှ ကြာသည်ကို ဆုံးဖြတ်သည်။1 acute liver failure ဖြစ်နေချိန်တွင် သွေးခဲခြင်းသည် ပုံမှန်ထက် ပိုမိုနှေးကွေးသည်။
- ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးမှုများ (Imaging tests): အသည်းကို စစ်ဆေးရန်အတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် အာထရာဆောင်း (ultrasound) ကို အကြံပြုနိုင်သည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများသည် အသည်းပျက်စီးမှုကို ဖော်ပြနိုင်ပြီး ပြဿနာ၏ အကြောင်းရင်းကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။ အသည်းနှင့် သွေးကြောများကို စစ်ဆေးရန်အတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် ဝမ်းဗိုက်ပိုင်း ကွန်ပျူတာ ဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်း (CT) သို့မဟုတ် သံလိုက်ပဲ့တင်ရိုက်ခတ်မှုဖြင့် ပုံရိပ်ဖော်ခြင်း (MRI) ကိုလည်း အကြံပေးနိုင်သည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများကို ရုတ်တရက် အသည်းပျက်စီးခြင်း၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကြောင်းရင်းများဖြစ်သည့် ကင်ဆာ (malignancies) သို့မဟုတ် Budd-Chiari syndrome တို့ကို ရှာဖွေရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ အာထရာဆောင်း စစ်ဆေးမှု ရလဒ် အနုတ်လက္ခဏာ (negative) ထွက်သော်လည်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူက ပြဿနာရှိသည်ဟု သံသယရှိပါက ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
- အသည်း အသားစယူစစ်ဆေးခြင်း (Liver biopsy): ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် အသည်းတစ်ရှူး အနည်းငယ်ကို ဖယ်ရှားခြင်း (အသည်း အသားစယူစစ်ဆေးခြင်း) ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ဤသို့ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် အသည်းပျက်စီးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူက နားလည်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
- acute liver failure ရှိသော လူနာများသည် လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း သွေးထွက်နိုင်ခြေရှိသောကြောင့် transjugular liver biopsy ကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် လည်ပင်း၏ ညာဘက်ခြမ်းတွင် သေးငယ်သော ခွဲစိတ်မှုတစ်ခု ပြုလုပ်သည်။ နောက်တစ်ဆင့်မှာ သေးငယ်သော ပြွန် (catheter) ကို လည်ပင်းရှိ သွေးပြန်ကြောထဲသို့၊ နှလုံးမှတစ်ဆင့် အသည်းမှ ထွက်ခွာသွားသော သွေးပြန်ကြောထဲသို့ ထည့်သွင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဆေးထိုးအပ်ကို catheter ထဲသို့ ထည့်သွင်းပြီး အသည်းတစ်ရှူး နမူနာကို ယူသည်။ ကျောက်ကပ်ပျက်စီးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ဆုံးဖြတ်ရန် ခက်ခဲပါက ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို အကြံပြုသည်။
ကုသမှု
အသည်းအစားထိုးကုသမှုများ ပြုလုပ်နိုင်သော ဆေးရုံများရှိ အထူးကြပ်မတ်ကုသရေး ယူနစ်များတွင် acute liver failure လူနာများကို မကြာခဏ ကုသလေ့ရှိသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် အသည်းဒဏ်ရာကို တိုက်ရိုက်ကုသရန် ကြိုးစားနိုင်သော်လည်း၊ များစွာသော အခြေအနေများတွင် ကုသမှုသည် အသည်းအား ပြန်လည်ကောင်းမွန်ရန် အခွင့်အရေးပေးနေစဉ် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း ပါဝင်သည်။
- အဆိပ်ဖြေဆေးဝါးများ (Medications to reverse poisoning): Acetylcysteine သည် acetaminophen ဆေးလွန်ကဲစွာ သောက်သုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် acute liver failure ကို ကုသရန် အသုံးပြုသော ဆေးဖြစ်သည်။ အခြား acute liver failure အကြောင်းရင်းများကိုလည်း ဤဆေးဖြင့် ကုသရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ မှိုများနှင့် အခြားရင်းမြစ်များမှ အဆိပ်သင့်ခြင်းကို ကုသရန်အတွက် အဆိပ်၏ အာနိသင်ကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်ပြီး အသည်းပျက်စီးမှုကို လျှော့ချနိုင်သည့် ဆေးဝါးများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။
- အသည်းအစားထိုးကုသခြင်း (Liver transplant): acute liver failure ကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်တော့သည့်အခါ အသည်းအစားထိုးကုသခြင်း သည် ကုသမှုအတွက် တစ်ခုတည်းသော ရွေးချယ်စရာ ဖြစ်နိုင်သည်။ အသည်းအစားထိုးကုသမှု ပြုလုပ်စဉ်တွင် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် ရောဂါရှိနေသော အသည်းကို အလှူရှင်၏ ကျန်းမာသော အသည်းဖြင့် အစားထိုးသည်။
ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် acute liver failure နှင့် ဆက်စပ်သော နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ၎င်း၏ လက္ခဏာများကို စီမံခန့်ခွဲရန်လည်း ရည်ရွယ်သည်။
acute liver failure အတွက် ကုသမှုများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်နိုင်သည်
- ဦးနှောက်အတွင်း အရည်ပိုလျှံခြင်းကြောင့် ဖိအားဖြစ်ပေါ်ခြင်း (Excess fluid in the brain causing pressure): acute liver failure ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဦးနှောက်ရောင်ခြင်း (cerebral edema) သည် ဦးနှောက်ပေါ်ရှိ ဖိအားကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။ ဆေးဝါးများသည် ဦးနှောက်အတွင်းရှိ အရည်စုဆောင်းမှုကို လျှော့ချရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေနိုင်သည်။
- ကူးစက်ရောဂါ (Infection): တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် ကူးစက်ရောဂါများကို စစ်ဆေးရန် သွေးနှင့် ဆီးနမူနာများကို ယူသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် ၎င်းတို့တွင် ကူးစက်ရောဂါ ရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိပါက ရောဂါပိုးကုသဆေးများကို လူနာအား ပေးလိမ့်မည်။
- ပြင်းထန်စွာ သွေးထွက်ခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်း (Severe bleeding prevention): သွေးထွက်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန်အတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပေးသူသည် ဆေးဝါးများ ညွှန်ကြားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် သွေးများစွာ ဆုံးရှုံးပါက သွေးဆုံးရှုံးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ဆုံးဖြတ်ရန် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ သွေးသွင်းရန် (Blood transfusions) လိုအပ်နိုင်သည်။
- အာဟာရ ထောက်ပံ့မှု (Nutritional support): အကယ်၍ ၎င်းတို့သည် အစာမစားနိုင်ပါက အာဟာရချို့တဲ့မှုများကို ကုသရန် ဖြည့်စွက်စာများ လိုအပ်နိုင်သည်။
အနာဂတ် ကုသမှုများ
သုတေသီများသည် acute liver failure အတွက် ကုသမှုအသစ်များကို ဆက်လက်ရှာဖွေနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် အသည်းအစားထိုးကုသရန် လိုအပ်မှုကို လျှော့ချနိုင်သော သို့မဟုတ် ရွှေ့ဆိုင်းနိုင်သော ကုသမှုများကို ရှာဖွေနေသည်။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အနာဂတ် ကုသမှုများစွာကို စူးစမ်းစစ်ဆေးနေသော်လည်း ၎င်းတို့သည် စမ်းသပ်ဆဲ အဆင့်တွင်သာ ရှိနေသေးပြီး လက်ရှိတွင် ရရှိနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပြုရန် အရေးကြီးပါသည်။
စူးစမ်းစစ်ဆေးနေသော ဘာသာရပ်အချို့မှာ အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည်-
- အတုပြုလုပ်ထားသော အသည်းထောက်ပံ့ရေး ကိရိယာများ (Artificial hepatic assist devices): ကျောက်ကပ်များ ပျက်စီးသွားသည့်အခါ ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်း (dialysis) ကဲ့သို့ပင်၊ ဤစက်သည် အသည်းကို အစားထိုးပေးမည်ဖြစ်သည်။ မတူညီသော အမျိုးအစားများစွာရှိ ကိရိယာများကို သုတေသနပြုလုပ်နေသည်။ အချို့သော နည်းပညာများသည် အသက်ရှင်သန်မှုကို မြှင့်တင်နိုင်ကြောင်း သုတေသနများက တွေ့ရှိရသည်။ ကောင်းစွာ ထိန်းချုပ်ထားသော စင်တာပေါင်းစုံ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုတွင် extracorporeal liver support system သည် acute liver failure ရှိသော လူနာအချို့ကို အစားထိုးကုသမှုမရှိဘဲ အသက်ရှင်သန်စေနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို High-volume plasma exchange ဟုလည်း ခေါ်သည်။ သို့သော် ဤကုသမှုအတွက် ပိုမိုသော သုတေသန လိုအပ်နေသေးသည်။
- Hepatocyte အစားထိုးကုသခြင်း (Hepatocyte transplantation): ဤကုသမှုတွင် အသည်းတစ်ခုလုံးကို အစားထိုးကုသခြင်း မဟုတ်ဘဲ အသည်း၏ ဆဲလ်များကိုသာ အစားထိုးကုသခြင်းဖြင့် အသည်းအစားထိုးကုသရန် လိုအပ်မှုကို ခေတ္တ ဆိုင်းငံ့ထားနိုင်သည်။ အချို့အခြေအနေများတွင် ၎င်းသည် လုံးဝ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဤကုသမှု၏ အသုံးချမှုကို အရည်အသွေးမြင့် အသည်းအလှူရှင်များ ရှားပါးမှုကြောင့် ကန့်သတ်ထားသည်။
- အရန် အသည်းအစားထိုးကုသခြင်း (Auxiliary liver transplantation): ဤကုသမှုတွင် အသည်း၏ သေးငယ်သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ဖယ်ရှားပြီး ၎င်းကို အရွယ်အစား တူညီသော အစားထိုး အသည်း (graft) ဖြင့် အစားထိုးသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့်၊ ခုခံအားဖိနှိပ်သည့် ဆေးဝါးများ မလိုအပ်ဘဲ အသည်းသည် သူ့ဘာသာသူ ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ လက်ရှိအချိန်အထိ၊ auxiliary liver transplantation သည် အကဲဖြတ်ရန် အချိန် ပိုမို လိုအပ်သည့် စိန်ခေါ်မှုရှိသော ကုသမှု လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
- Xenotransplantation: ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် လူနာ၏ ကိုယ်ပိုင်အသည်းကို တိရစ္ဆာန် သို့မဟုတ် အခြားလူမဟုတ်သော ရင်းမြစ်မှ အသည်းဖြင့် အစားထိုးသည်။ လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်များစွာက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူသည် ဝက်အသည်းများကို အသုံးပြု၍ စမ်းသပ် အသည်းအစားထိုးကုသမှုများကို ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ရလဒ်များ ကောင်းမွန်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ သို့သော်လည်း ခုခံအားဆိုင်ရာနှင့် အစားထိုးကုသမှုဆိုင်ရာ ကုထုံးများ တိုးတက်လာမှုကြောင့် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ဤချဉ်းကပ်မှုကို ပြန်လည်သုံးသပ်လာကြသည်။ ၎င်းသည် လူသားအသည်းအစားထိုးကုသမှု လိုအပ်နေသူများကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
